Hướng tới Đại hội XIV của Đảng: Phát triển nông nghiệp bền vững, xứng tầm “trụ đỡ” của nền kinh tế - xã hội

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhờ chính sách đổi mới và phát triển, Việt Nam thực sự trở thành cường quốc xuất khẩu nông sản. Nếu năm 1986, giá trị xuất khẩu nông sản mới chỉ đạt 486,2 triệu USD thì đến năm 2000, lên 4,2 tỷ USD và đến năm 2024 lên tới 62,5 tỷ USD, cao gấp 125 lần so với năm 1986, và cao gấp 625 lần so với năm 1975. Trong giai đoạn 1986 - 2024, tốc độ tăng trưởng giá trị kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt trung bình 13,5%/năm.

Số liệu của Ngân hàng Thế giới cũng cho thấy, năm 2023, GDP nông nghiệp Việt Nam đạt khoảng 22,3 tỷ USD, chiếm 0,83% GDP nông nghiệp toàn thế giới, đứng thứ 5 trên thế giới. Một số nông sản của Việt Nam đứng vị thế cao trên thế giới về sản lượng, cụ thể: tiêu đứng thứ nhất, cà phê đứng thứ hai, cao su và điều đứng thứ ba, lúa gạo đứng thứ năm và chè đứng thứ sáu. Đến nay nông nghiệp cũng chính là chỗ dựa cho kinh tế cả nước, là nền tảng phát triển và ổn định xã hội và cuộc sống phần lớn dân cư nông thôn.

Ngày nay, ngành nông nghiệp đang nỗ lực góp phần giảm khí nhà kính thông qua nông nghiệp xanh, bảo vệ và phát triển rừng, hướng đến những gì thân thiện với môi trường, không gây tác động tới tài nguyên thiên nhiên, không gây ra hiệu ứng nhà kính. Nhờ triển khai nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, sạch nên sản phẩm nông nghiệp, thủy sản sạch, truy xuất được nguồn gốc chiếm tỷ trọng ngày càng lớn. Điều đó khẳng định cùng với chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước, sự nỗ lực của toàn ngành nông nghiệp đã mang lại vị thế lớn cho nông nghiệp Việt Nam trên thế giới.

Phát triển nông nghiệp, nông thôn trong kỷ nguyên mới là một trong những nội dung trọng tâm. Điều đó được khẳng định bởi Dự thảo Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV của Đảng đặt ra nhiệm vụ, giải pháp phát triển nông nghiệp Việt Nam giai đoạn 2026 – 2030, đó là chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn, theo chuỗi giá trị, có hiệu quả.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong nông nghiệp; phát triển các vùng sản xuất hàng hóa lớn, chất lượng và giá trị gia tăng cao, gắn với chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm; phát triển các hình thức tổ chức và liên kết sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp và nông thôn; mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản, xây dựng các chuỗi sản xuất, liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Theo định hướng, giải pháp phát triển nông nghiệp nước nhà thời gian tới, Dự thảo Báo cáo chính trị cho biết sẽ đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn bền vững; phát triển các hình thức tổ chức sản xuất hiện đại trong nông nghiệp; gắn kết chặt chẽ giữa phát triển công nghiệp, dịch vụ với nông nghiệp; phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới. Tập trung xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn.

Có thể khẳng định, Dự thảo với điểm nổi bật khi định hướng chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp xanh, tuần hoàn và thông minh.” Đây không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là con đường duy nhất để nông nghiệp Việt Nam nâng cao giá trị, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nội dung về nông nghiệp trong Dự thảo Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV của Đảng đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng trong phát triển nông nghiệp bền vững, coi tam nông (nông nghiệp, nông dân, nông thôn) là nền tảng và động lực quan trọng của đất nước.

Liên quan phát triển nông nghiệp, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh (Đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Bắc Ninh) tại cuộc thảo luận Tổ 8, kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đóng góp ý kiến đối với dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhận định mỗi vùng quê Việt Nam là “không gian văn hóa sống” có thể phát triển thành làng du lịch nông nghiệp, giúp bảo tồn văn hóa, tăng thu nhập và thu hút lao động trẻ quay về nông thôn.

Từ góc nhìn đó, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh đề nghị bổ sung định hướng “phát triển nông nghiệp gắn với du lịch và văn hóa vùng miền” vào dự thảo Báo cáo Chính trị tại Đại hội XIV của Đảng. Điều này sẽ giúp người dân vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa nâng cao thu nhập, xây dựng nông thôn mới bền vững, hướng tới đích đến “đa giá trị” của nông nghiệp nước nhà trong kỷ nguyên vươn mình.

Để phát triển nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ mới, nhiều ý kiến đề nghị trong Dự thảo Báo cáo chính trị cũng như Dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cần có chính sách cụ thể trong quản lý đất đai, đảm bảo an ninh lương thực, đồng thời gắn phát triển nông thôn mới với bảo tồn văn hóa truyền thống, xây dựng đời sống văn minh, hiện đại.

Ngoài ra, hiện nước ta còn nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa với điều kiện cơ sở, hạ tầng khó khăn nên trong thời gian tới, các địa phương này cần tiếp tục được quan tâm đầu tư về giao thông, điện, nước, Internet, chuyển đổi số... Nếu khơi thông được dòng chảy này, người dân sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi, động lực để tham gia sản xuất nông nghiệp với năng suất, chất lượng ngày càng cao.

Với sự quan tâm, định hướng, tầm nhìn đổi mới của Đảng và Nhà nước về phát triển nông nghiệp, nông thôn nhất là từ giai đoạn Đổi mới (1986) và gần đây, người dân tin tưởng Đại hội XIV sắp tới, Đảng ta sẽ tiếp tục có những chính sách đột phá hơn nữa để phát triển nông nghiệp xanh, hiện đại, nâng cao giá trị nông sản, cải thiện đời sống nông dân và khẳng định vai trò “trụ đỡ” bền vững của ngành nông nghiệp trong nền kinh tế quốc gia./.