Nhịp sống Hà Nội

Hội cờ người có một không hai của xứ Đoài ngày xuân

Trung Kiên 21:01 21/02/2024

Đông đảo du khách thập phương đến Lễ hội làng Giang Xá (thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, TP. Hà Nội) ngày 21/2 (12 tháng Giêng năm Giáp Thìn) đã được xem màn đọ sức cờ người độc đáo, hấp dẫn và có một không hai của vùng đất xứ Đoài.

co1.jpg
Đội cờ người tại Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 từ đình ra khu vực hội thi.

Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 diễn ra tại cụm di tích Đình – Đền Giang Xá từ ngày 12 đến 14 tháng Giêng. Ngoài phần tế lễ truyền thống đậm nét văn hóa nhằm tri ân công đức Lý Nam Đế - vị vua đã thành lập nước Vạn Xuân, Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 còn có phần hội với nhiều trò chơi dân gian, đặc biệt cuộc thi cờ người.

co4.jpg
Khu vực diễn ra hội cờ người dân gian làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn.
co-11.jpg
Tướng bà trong hội cờ người làng Giang Xá.
co-10.jpg
Đối diện Tướng bà là Tướng ông. Các vai Tướng kể cả tướng nam và tướng nữ phải là những người có dung mạo trội nhất, nét mặt phải sắc sảo, dáng người cũng phải cân đối, có phong độ.

Trong ngày khai hội làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024, nhân dân và du khách thập phương đã không thể rời mắt với màn thi đấu cờ người có một không hai của hai vị cao niên của địa phương. Hội cờ người này đã được người dân làng Giang Xá thuộc xứ Đoài gìn giữ, trao truyền hàng trăm năm nay.

co-14(1).jpg
Cờ người làng Giang Xá hấp dẫn và khác với nhiều nơi khác bởi toàn bộ quân cờ là các nam thanh, nữ tú (trai chưa vợ, gái chưa chồng), đang ở độ tuổi trăng tròn, hoặc mười tám, đôi mươi, gia đình phải còn đủ cả ông bà, cha mẹ và không “vướng bụi” trong thời gian tham gia đóng vai như Tướng, Sĩ, Tượng, Mã, Pháo, Tốt... Tất cả việc chọn lựa phải được giữ bí mật hoàn toàn trong suốt quá trình tập, cho đến mùng 5 tháng Giêng, cụ Tổng cờ mới cho công bố chính thức người nào vào vai nào, ghế nào. Toàn bộ công việc luyện tập chỉ kết thúc trước khi lễ hội diễn ra vài ngày./.

Từ xưa đến nay, Tổng cờ và Cai cờ ở Giang Xá đều do các bà đảm nhận. Tổng cờ là người bao quát chung toàn bộ quá trình từ lựa chọn quân cờ, luyện tập cho đến khi ra dàn quân trên sân. Cụ Tổng cờ phải là người đã có tuổi (từ 70 trở lên), hiểu biết, có phong thái, dáng vẻ ưa nhìn, gia đình cũng phải thuộc loại khá giả, có của ăn của để.

Giúp việc cho cụ Tổng cờ là hai bà Cai cờ, có độ tuổi từ 40 đến 50, cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung như các chức việc khác của làng. Các bà Cai cờ sẽ trực tiếp lựa chọn và huấn luyện quân cờ.

co-6.jpg
Đội cờ gồm 32 quân, chia làm hai bên, một bên nam và một bên nữ.
co-15.jpg
Để chọn đủ 32 quân cờ, các bà Cai cờ phải đi từng nhà có con trai, con gái đáp ứng đủ tiêu chuẩn và có lời với gia đình cho các cháu ra đình để dân làng chọn tuyển.

Số quân cờ có 32 quân nhưng phải chọn thêm một số người dự bị. Cũng giống như hàng đô, quân cờ cũng phải tập sao cho mọi hành động, khi đứng khi ngồi, khi ra khi vào, khi tiến khi thoái, khi sắp hàng khi vào lễ, đều có phép tắc, có thứ tự, chỉ nghe tiếng trống của bà Cai cờ làm hiệu mà thực hiện.

co5.jpg
Đội chơi bước vào sân thi đấu.
co7.jpg
Trận cờ người mở màn làng Giang Xá xuân Giáp Thìn giữa hai cụ cao niên.
co-12.jpg
...diễn ra kịch tính và hấp dẫn.
co-13.jpg
Sự độc đáo của cờ người làng Giang Xá còn thể hiện ở việc không kẻ ô bàn cờ như nhiều nơi khác. Vì thế, các cờ thủ phải rất thận trọng, quan sát kỹ từng nước cờ của đối phương nếu không muốn thua cuộc.
co-17.jpg
Phía cờ người bên nam di chuyển nước Mã.
co-16.jpg
Đội bên nữ thực hiện nước đi quân Tốt.
co-9.jpg
Chăm chút quan sát đối phương di chuyển từng nước cờ.
co-8.jpg
Phía bên kia cũng không rời mắt khỏi từng nước đi của "đối thủ".
co-20.jpg
Nghiên cứu nước cờ để thế trận không bị thất thế.
co-21.jpg
Trao đổi kỹ càng trước khi di quân cờ.
co-22.jpg
Hội cờ người làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 thu hút đông đảo nhân dân, du khách thập phương theo dõi.

Theo Ban tổ chức Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024, hội cờ người được lưu truyền, tổ chức liên tục trong gần một thế kỷ đã qua. Hội cờ người đem đến cho người dân và du khách thập phương những trải nghiệm thú vị, đồng thời lưu giữ nét văn hóa truyền thống, trò chơi dân gian có một không hai ở xứ Đoài nói riêng, Thủ đô Hà Nội nói chung./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Văn học với sứ mệnh bồi đắp hệ giá trị văn hóa và con người Hà Nội
    Văn học không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần lưu giữ ký ức dân tộc, kiến tạo hệ giá trị văn hóa và bồi đắp nhân cách con người. Trong bối cảnh đất nước và Thủ đô Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới, sứ mệnh ấy càng trở nên quan trọng, đòi hỏi văn học tiếp tục đồng hành cùng đời sống, phát huy sức mạnh mềm của văn hóa và góp phần xây dựng hình ảnh người Hà Nội thanh lịch, văn minh trên nền tảng truyền thống và tinh thần sáng tạo.
  • Chương trình “Khúc quân hành” 2026: Hành trình một thập kỷ nghĩa tình tri ân
    Sáng 18/7, đoàn công tác Chương trình "Khúc quân hành” lần thứ X - năm 2026 do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026); hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2026) đã đến viếng, dâng hoa, dâng hương tri ân các anh hùng, liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đông Khê (Cao Bằng). Mở đầu chuỗi hoạt động, tại xã Đông Khê đoàn đã trao 150 suất quà tặng các thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Phía sau bước chân người lên đường
    Sinh trưởng ở xứ Đoài mây trắng, từng làm việc ở Sở Văn hóa - Thông tin Hà Tây, (nay là Hà Nội), Phan Quế - hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn Hà Nội đến với thơ từ buổi đầu sáng tác và ông cũng được bạn đọc biết đến khá sớm. Tuy nhiều năm qua Phan Quế dành thời gian và tâm sức nhiều cho tiểu thuyết, nhưng thơ đối với ông vẫn là nỗi niềm canh cánh trong lòng.
  • Vì sao The IELTS Workshop được hàng ngàn học viên lựa chọn để chinh phục IELTS?
    The IELTS Workshop được hàng ngàn học viên lựa để chinh phục IELTS là bởi đội ngũ giảng viên sở hữu khả năng ngoại ngữ xuất sắc, kỹ năng sư phạm giỏi.
  • Bệnh viện Tim Hà Nội: Dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên
    Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), mới đây, trong khuôn khổ chuyến công tác khám bệnh, tư vấn sức khỏe và trao quà cho các cựu chiến binh, người có công với cách mạng tại tỉnh Tuyên Quang, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền - Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội cùng đoàn công tác của Bệnh viện đã đến dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên (tỉnh Tuyên Quang).
Đừng bỏ lỡ
  • Đưa Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành biểu tượng hội tụ bản sắc văn hóa dân tộc
    Việc Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam được chuyển giao về thành phố Hà Nội quản lý không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới đối với thiết chế văn hóa đặc biệt này mà còn tạo thêm động lực để Thủ đô hiện thực hóa mục tiêu đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển. Đó là định hướng được nhấn mạnh trong Thông báo số 573-TB/TU ngày 16/7/2026 của Văn phòng Thành ủy về kết luận của đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy tại buổi làm việc với Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.
  • Khởi động Cuộc thi sáng tác Ca khúc và Logo về phường Mường Thanh năm 2026
    Ban tổ chức mong muốn thu hút, khuyến khích đội ngũ nhạc sĩ, họa sĩ chuyên nghiệp lẫn không chuyên trên toàn quốc đóng góp tài năng, trí tuệ. Từ đó, địa phương sẽ lựa chọn được một biểu trưng chính thức cùng những ca khúc tiêu biểu mang tính khái quát cao, phản ánh chân thực bản sắc độc đáo và dòng chảy phát triển của phường.
  • Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa: Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam
    Các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý... trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm cùng các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tại TP Huế.
  • Hà Nội hỗ trợ mức cao cho các câu lạc bộ và nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể
    Theo nghị quyết mới được thông qua, phạm vi và đối tượng áp dụng được điều chỉnh hướng tới các chủ thể di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố, bao gồm Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú, các câu lạc bộ, nhóm thực hành, nghệ nhân và người thực hành di sản. Đáng chú ý, Hà Nội quyết định giữ nguyên mức hỗ trợ rất cao cho các câu lạc bộ và nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể.
  • Đánh thức bảo tàng bằng ứng dụng nghệ thuật liên ngành
    Hệ thống bảo tàng đang đứng trước những yêu cầu thay đổi theo hướng đa dạng, linh hoạt và hấp dẫn hơn trong cách tổ chức trưng bày nhằm thu hút du khách. Theo đó, bên cạnh các tư liệu, hiện vật, sự kết hợp giữa công nghệ, nghệ thuật sắp đặt và các yếu tố liên ngành đóng vai trò quan trọng, mang đến cho khách tham quan một hành trình thấu hiểu quá khứ theo nhiều cách khác nhau.
  • Kiêng kỵ thần linh ở thôn Lặt, xã Ba Vì
    Vào thế kỷ XVI, vùng đất dưới chân núi Tản, ven sông Đà còn hoang vu. Một số người Mường Bi, Mường Thàng từ Thanh Hóa tìm đến nơi đây sinh cơ lập nghiệp. Cụ Nguyễn Trung Hành là người đầu tiên đến khai phá vùng đất mới. Ban đầu, người dân chặt tre nứa trong rừng, rồi chẻ lạt và chở bằng thuyền đi bán khắp nơi.
  • Mùa thu Hà Nội trong tôi đầy nhung nhớ
    Mùa thu luôn là nguồn cảm hứng bất tận để các nhà thơ họa nên trước mắt người đọc một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp thông qua ngôn ngữ của thơ ca. Nếu như với nhà thơ Hữu Thỉnh khoảnh khắc "sang thu" đến với thi sĩ thật bất ngờ thông qua mùi thơm nồng nàn của hương ổi: "Bỗng nhận ra hương ổi,...". Thì với Anh Thơ, mùa thu của tác giả lại là: "Gió heo may nổi bờ tre buồn xao xác...", mùa thu của tác giả bắt đầu từ cái se lạnh đặc trưng của làng quê Bắc bộ giản dị, và đầy hấp dẫn.
  • Đổi pin một phút, chạy cả trăm cây số: VinFast Viper đúng chất xe điện cho dân phượt
    Hình ảnh xe máy điện lướt đi nhẹ nhàng trên phố đã trở nên quen thuộc. Với VinFast Viper, xe máy điện còn cho thấy khả năng vận hành mạnh mẽ, đáp ứng những chuyến đi xa hàng trăm kilômet qua nhiều dạng địa hình.
  • VinFast hợp tác với các Đại học, trường Đại học: Giải bài toàn "chất và lượng" của ngành ô tô Việt về nhân sự
    Bằng việc chuẩn hóa chất lượng thế hệ kỹ sư “từ gốc”, VinFast không chỉ tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt trên thị trường, mà còn góp phần nâng cao tiêu chuẩn nhân sự cho ngành công nghiệp ô tô điện Việt.
  • "Khúc quân hành" lần thứ X năm 2026: Viết tiếp hành trình đền ơn đáp nghĩa tại Thủ đô Hà Nội
    Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2026), trong hai ngày 20 - 21/7, Ban tổ chức Chương trình Khúc quân hành lần thứ X năm 2026 do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức đã đến dâng hương tại Phù điêu “Hà Nội - Mùa đông 1946”, thăm hỏi và tặng quà 3 cán bộ lão thành có công với cách mạng hiện sinh sống trên địa bàn 3 phường: Ba Đình, Hoàn Kiếm và phường Láng (TP Hà Nội).
Hội cờ người có một không hai của xứ Đoài ngày xuân
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO