Nhịp sống Hà Nội

Hội cờ người có một không hai của xứ Đoài ngày xuân

Trung Kiên 21:01 21/02/2024

Đông đảo du khách thập phương đến Lễ hội làng Giang Xá (thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, TP. Hà Nội) ngày 21/2 (12 tháng Giêng năm Giáp Thìn) đã được xem màn đọ sức cờ người độc đáo, hấp dẫn và có một không hai của vùng đất xứ Đoài.

co1.jpg
Đội cờ người tại Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 từ đình ra khu vực hội thi.

Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 diễn ra tại cụm di tích Đình – Đền Giang Xá từ ngày 12 đến 14 tháng Giêng. Ngoài phần tế lễ truyền thống đậm nét văn hóa nhằm tri ân công đức Lý Nam Đế - vị vua đã thành lập nước Vạn Xuân, Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 còn có phần hội với nhiều trò chơi dân gian, đặc biệt cuộc thi cờ người.

co4.jpg
Khu vực diễn ra hội cờ người dân gian làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn.
co-11.jpg
Tướng bà trong hội cờ người làng Giang Xá.
co-10.jpg
Đối diện Tướng bà là Tướng ông. Các vai Tướng kể cả tướng nam và tướng nữ phải là những người có dung mạo trội nhất, nét mặt phải sắc sảo, dáng người cũng phải cân đối, có phong độ.

Trong ngày khai hội làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024, nhân dân và du khách thập phương đã không thể rời mắt với màn thi đấu cờ người có một không hai của hai vị cao niên của địa phương. Hội cờ người này đã được người dân làng Giang Xá thuộc xứ Đoài gìn giữ, trao truyền hàng trăm năm nay.

co-14(1).jpg
Cờ người làng Giang Xá hấp dẫn và khác với nhiều nơi khác bởi toàn bộ quân cờ là các nam thanh, nữ tú (trai chưa vợ, gái chưa chồng), đang ở độ tuổi trăng tròn, hoặc mười tám, đôi mươi, gia đình phải còn đủ cả ông bà, cha mẹ và không “vướng bụi” trong thời gian tham gia đóng vai như Tướng, Sĩ, Tượng, Mã, Pháo, Tốt... Tất cả việc chọn lựa phải được giữ bí mật hoàn toàn trong suốt quá trình tập, cho đến mùng 5 tháng Giêng, cụ Tổng cờ mới cho công bố chính thức người nào vào vai nào, ghế nào. Toàn bộ công việc luyện tập chỉ kết thúc trước khi lễ hội diễn ra vài ngày./.

Từ xưa đến nay, Tổng cờ và Cai cờ ở Giang Xá đều do các bà đảm nhận. Tổng cờ là người bao quát chung toàn bộ quá trình từ lựa chọn quân cờ, luyện tập cho đến khi ra dàn quân trên sân. Cụ Tổng cờ phải là người đã có tuổi (từ 70 trở lên), hiểu biết, có phong thái, dáng vẻ ưa nhìn, gia đình cũng phải thuộc loại khá giả, có của ăn của để.

Giúp việc cho cụ Tổng cờ là hai bà Cai cờ, có độ tuổi từ 40 đến 50, cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung như các chức việc khác của làng. Các bà Cai cờ sẽ trực tiếp lựa chọn và huấn luyện quân cờ.

co-6.jpg
Đội cờ gồm 32 quân, chia làm hai bên, một bên nam và một bên nữ.
co-15.jpg
Để chọn đủ 32 quân cờ, các bà Cai cờ phải đi từng nhà có con trai, con gái đáp ứng đủ tiêu chuẩn và có lời với gia đình cho các cháu ra đình để dân làng chọn tuyển.

Số quân cờ có 32 quân nhưng phải chọn thêm một số người dự bị. Cũng giống như hàng đô, quân cờ cũng phải tập sao cho mọi hành động, khi đứng khi ngồi, khi ra khi vào, khi tiến khi thoái, khi sắp hàng khi vào lễ, đều có phép tắc, có thứ tự, chỉ nghe tiếng trống của bà Cai cờ làm hiệu mà thực hiện.

co5.jpg
Đội chơi bước vào sân thi đấu.
co7.jpg
Trận cờ người mở màn làng Giang Xá xuân Giáp Thìn giữa hai cụ cao niên.
co-12.jpg
...diễn ra kịch tính và hấp dẫn.
co-13.jpg
Sự độc đáo của cờ người làng Giang Xá còn thể hiện ở việc không kẻ ô bàn cờ như nhiều nơi khác. Vì thế, các cờ thủ phải rất thận trọng, quan sát kỹ từng nước cờ của đối phương nếu không muốn thua cuộc.
co-17.jpg
Phía cờ người bên nam di chuyển nước Mã.
co-16.jpg
Đội bên nữ thực hiện nước đi quân Tốt.
co-9.jpg
Chăm chút quan sát đối phương di chuyển từng nước cờ.
co-8.jpg
Phía bên kia cũng không rời mắt khỏi từng nước đi của "đối thủ".
co-20.jpg
Nghiên cứu nước cờ để thế trận không bị thất thế.
co-21.jpg
Trao đổi kỹ càng trước khi di quân cờ.
co-22.jpg
Hội cờ người làng Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024 thu hút đông đảo nhân dân, du khách thập phương theo dõi.

Theo Ban tổ chức Lễ hội Giang Xá - Xuân Giáp Thìn 2024, hội cờ người được lưu truyền, tổ chức liên tục trong gần một thế kỷ đã qua. Hội cờ người đem đến cho người dân và du khách thập phương những trải nghiệm thú vị, đồng thời lưu giữ nét văn hóa truyền thống, trò chơi dân gian có một không hai ở xứ Đoài nói riêng, Thủ đô Hà Nội nói chung./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • “Chìa khóa” để Hà Nội khai thác hiệu quả nguồn lực từ quảng cáo, phát triển công nghiệp văn hóa
    Quá trình phát triển đô thị, xây dựng kết cấu hạ tầng và mở rộng không gian công cộng, Hà Nội đã hình thành nhiều vị trí có tiềm năng khai thác quảng cáo, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, chỉnh trang đô thị và phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô. Nhất là vừa qua, thực hiện Luật Thủ đô 2026, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã ban hành Nghị quyết số 33/2026/NQ-HĐND, là nghị quyết đầu tiên quy định cơ chế quản lý và khai thác hoạt động quảng cáo theo cơ chế đặc thù của Thủ đô Hà Nội,
  • Đặc sắc Chương trình chính luận nghệ thuật “Sao Độc lập” năm 2026
    Tối 30/8 tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp với Tạp chí Cộng sản tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật “Sao Độc lập” năm 2026 với chủ đề “Ánh sao độc lập - Khát vọng Việt Nam hùng cường”.
  • Bản hợp xướng sử thi - trữ tình về người nông dân Việt
    Trường ca “Thần Nông chân đất” của nhà thơ Phùng Trung Tập (NXB Hội Nhà văn, 2024) gồm 12 chương, với 184 trang. Tác phẩm tái hiện và ngợi ca lao động nông nghiệp như nền tảng sinh tồn của cộng đồng Việt, đồng thời đưa người nông dân lên tầm biểu tượng văn hóa - lịch sử - những “Thần Nông chân đất” đã mở cõi, dựng làng, giữ nước và truyền sinh khí cho non sông qua hàng nghìn năm. Đây là bản hợp xướng sử thi - trữ tình về người nông dân Việt Nam trong chiều dài lịch sử dân tộc.
  • Các điểm gửi xe miễn phí tại Hà Nội trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9
    Nhằm phục vụ người dân tham quan và vui chơi dịp Lễ Quốc khánh 2/9, Hà Nội bố trí nhiều điểm trông giữ xe hoàn toàn miễn phí từ 17h00 ngày 31/8/2026 đến hết ngày 02/9/2026. Các vị trí đỗ xe trải rộng tại các tuyến phố trung tâm, di tích lịch sử, công viên lớn, trường học và bến xe cửa ngõ...
  • Phường Chương Mỹ lấy ý kiến Nhân dân về Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt đô thị 2A kéo dài
    UBND phường Chương Mỹ (TP Hà Nội) vừa niêm yết công khai hồ sơ phương án tuyến, vị trí công trình và mẫu phiếu lấy ý kiến để các cơ quan, tổ chức, cá nhân và đại diện cộng đồng dân cư trên địa bàn nghiên cứu, tham gia đóng góp ý kiến về Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 2A kéo dài (Hà Đông – Xuân Mai).
Đừng bỏ lỡ
Hội cờ người có một không hai của xứ Đoài ngày xuân
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO