Hà Nội: Xây dựng hệ sinh thái số phục vụ nhân dân trong kỷ nguyên số

Thông tin trên được đồng chí Trương Việt Dũng trao đổi trong phiên thảo luận 1 “Phát triển trong kỷ nguyên số” với chủ đề “Nắm bắt cơ hội phát triển trong kỷ nguyên số: Lấy người dân làm trung tâm và ứng dụng AI nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị” tại Hội nghị lãnh đạo các Thành phố ASEAN chiều ngày 8/6 tại Hà Nội.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng, mỗi thành phố có lịch sử, quy mô và nhịp sống riêng. Nhưng hôm nay, chúng ta cùng nhau chia sẻ một mối quan tâm chung: làm sao để đô thị phát triển nhanh hơn, quản trị tốt hơn, mà vẫn gần gũi, an toàn và nhân văn với từng người dân.

Đến năm 2030, hơn 405 triệu người, tương đương gần 56% dân số ASEAN, sẽ sinh sống ở các thành phố. Phần lớn trong số họ bước vào đời sống đô thị với một chiếc điện thoại thông minh. Kỷ nguyên số không còn là điều chúng ta chờ đón. Nó đang diễn ra, vì vậy, chúng ta không cần bàn về việc có chuyển đổi số hay không, câu hỏi thực sự là: chúng ta đang chuyển đổi số vì điều gì, và vì ai?

Đồng chí Trương Việt Dũng cho biết, đô thị hóa đang tạo ra sức sống lớn cho ASEAN. Các đô thị tập trung nguồn lực, sáng tạo và cơ hội, đồng thời đóng góp hơn một nửa GDP của khu vực. Nhưng đi cùng cơ hội là những áp lực rất lớn như: ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng và quá tải dịch vụ công. Đây không phải vấn đề riêng của một thành phố hay một quốc gia, mà là thách thức chung của cả khu vực.

Công nghệ mở ra nhiều khả năng mới, nhưng cũng đòi hỏi chúng ta phải tỉnh táo. Một thành phố không thể được xem là thông minh chỉ vì có nhiều camera, cảm biến hay nền tảng số. Thành phố chỉ thật sự thông minh khi người dân thấy cuộc sống thuận tiện hơn, an toàn hơn, ít phải chờ đợi hơn và được lắng nghe nhiều hơn.

“Với Hà Nội, chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa trọn vẹn khi những tiến bộ của công nghệ được chuyển hóa thành sự an tâm, niềm tin và hạnh phúc trong đời sống hằng ngày của người dân. Người dân hạnh phúc hơn chính là thước đo sâu nhất của chuyển đổi số; và khi người dân được tin tưởng, được bảo vệ, được lắng nghe và được thụ hưởng công bằng các cơ hội phát triển, họ cũng trở thành chủ thể tích cực thúc đẩy chuyển đổi số.

Chúng ta không thể để đô thị giàu lên về vật chất và công nghệ nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức và các giá trị nhân văn. Nếu quên điểm xuất phát ấy, chuyển đổi số có thể vô tình tạo thêm khoảng cách với những người còn ở nhóm yếu thế” - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh.

Báo cáo của Google năm 2025, mang tiêu đề “Từ thập kỷ số đến hiện thực AI: Tăng tốc tương lai tại ASEAN” cho chúng ta những con số ấn tượng, nền kinh tế số của Đông Nam Á đang trên đà vượt mốc 300 tỷ USD về tổng giá trị hàng hoá vào cuối năm 2025. Những con số đó rất đáng tự hào. “Nhưng tôi muốn đặt cạnh chúng một câu hỏi nhỏ hơn: trong tất cả sự tăng trưởng đó, chúng ta có đang để ai lại phía sau?” – đồng chí Trương Việt Dũng trao đổi tại phiên thảo luận 1 của Hội nghị.

Theo đó, đồng chí Trương Việt Dũng cho biết, Hà Nội đang cố gắng trả lời câu hỏi này theo cách của mình. Nguyên tắc Hà Nội theo đuổi chỉ có một: lấy người dân làm trung tâm. Nghe đơn giản, nhưng nó đòi hỏi một sự thay đổi tư duy thực sự. Thay vì hỏi chúng ta làm được gì với công nghệ này?, chúng tôi bắt đầu bằng: người dân đang cần gì, và công nghệ có thể giúp ở đâu? Trên tinh thần đó, Hà Nội đang từng bước xây dựng hệ sinh thái số phục vụ.

“Trong y tế và giáo dục, chúng tôi thúc đẩy kết nối hồ sơ sức khỏe điện tử, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công chất lượng và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao để hỗ trợ chẩn đoán. Trong giao thông, năng lượng và môi trường, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được hướng tới mục tiêu điều tiết lưu lượng, giảm lãng phí, tiết kiệm thời gian đi lại và cải thiện chất lượng sống” - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết thêm.

Bên cạnh đó, trong quan hệ giữa chính quyền và người dân, ứng dụng iHanoi giúp các phản ánh về một điểm ngập, một vướng mắc trong khu dân cư được gửi đi nhanh chóng, tiếp nhận rõ ràng và xử lý có trách nhiệm. Hà Nội cũng đang nghiên cứu xây dựng bản sao số của thành phố, để các quyết định quan trọng được mô phỏng và đánh giá tác động kỹ hơn trước khi triển khai.

Từ thực tiễn của mình, Hà Nội cho rằng các đô thị ASEAN có thể cùng theo đuổi ba hướng ưu tiên. Trước hết là hạ tầng số đồng bộ và bao trùm, để dịch vụ số đến được với người cao tuổi, người thu nhập thấp, người ở ngoại thành và cả những người chưa quen công nghệ. Bên cạnh nền tảng hiện đại, chúng ta cần những lối đi thân thiện, đơn giản và dễ hiểu.

Thứ hai là quản trị dữ liệu có trách nhiệm. Người dân chỉ sẵn sàng chia sẻ dữ liệu khi biết dữ liệu ấy được bảo vệ, được sử dụng đúng mục đích và có cơ chế kiểm soát rõ ràng. Đổi mới phải đi cùng bảo vệ thông tin cá nhân, an toàn dữ liệu, minh bạch hệ thống và đạo đức trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Thứ ba là hợp tác giữa các đô thị ASEAN. Trên nền tảng Mạng lưới Đô thị Thông minh ASEAN, các thành phố có thể cùng trao đổi mô hình, tiêu chuẩn, dữ liệu mở và các giải pháp đã được kiểm chứng, để mỗi kinh nghiệm như: chống ngập, điều tiết giao thông hay tiếp nhận phản ánh của người dân có thể giúp các thành phố khác tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh: khi nói về đô thị số, chúng ta thường nghĩ đến dữ liệu, nền tảng, thuật toán và hạ tầng. Nhưng cuối cùng, thước đo quan trọng nhất vẫn là đời sống của người dân. Một thành phố tốt không chỉ là nơi hệ thống vận hành nhanh, mà là nơi người dân cảm thấy được tôn trọng, được bảo vệ và có cơ hội phát triển. Một đô thị hiện đại cần bộ não thông minh, nhưng cũng cần một trái tim biết lắng nghe.

“Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, Thủ đô ngàn năm văn hiến - mong muốn cùng các thành phố ASEAN xây dựng những đô thị số có trái tim: đủ thông minh để dự báo, đủ linh hoạt để hành động, và đủ nhân văn để không ai bị bỏ lại phía sau. Với tinh thần đó, Hà Nội sẵn sàng đồng hành, chia sẻ và học hỏi cùng các thành phố ASEAN trên hành trình chung của khu vực” - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng, nhấn mạnh./.