Hà Nội tạo động lực cho nhân lực phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột

Căn cứ thực tiễn, trong bối cảnh triển khai Chiến lược phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.

Thực tiễn phát triển cho thấy Hà Nội là trung tâm lớn nhất về tiềm lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, giữ vai trò đầu tàu, dẫn dắt trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Hà Nội đang dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và tốc độ phát triển hệ sinh thái ươm tạo, tăng tốc doanh nghiệp công nghệ.

Các chỉ tiêu kinh tế gắn với đổi mới sáng tạo cũng đạt kết quả tích cực: tỷ trọng kinh tế số của Thành phố năm 2024 đạt 16,26% GRDP; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP đạt khoảng 48,5%. Những kết quả trên cho thấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là lĩnh vực chuyên môn, mà đã trở thành trụ cột phát triển của Thủ đô.

Tuy nhiên, đi cùng với vai trò ngày càng lớn là yêu cầu ngày càng cao đối với bộ máy quản lý nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp tham mưu, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trong lĩnh vực này.

Thực tiễn triển khai tại các cơ quan nhà nước thuộc Thành phố cho thấy khối lượng, phạm vi và mức độ phức tạp của nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy gắn kết lĩnh vực khoa học, công nghệ với lĩnh vực thông tin truyền thông và chuyển đổi số.

Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức không chỉ thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước thông thường, mà còn phải đảm nhiệm đồng thời công tác tham mưu chiến lược, thiết kế chính sách, tổ chức triển khai đề tài, dự án khoa học - công nghệ, xây dựng và vận hành các chương trình, mô hình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có tính chất liên ngành, liên thông và yêu cầu cập nhật công nghệ liên tục.

Đặc biệt, Hà Nội hiện đang đồng loạt triển khai nhiều nhiệm vụ đột phá, có tính chất thử nghiệm chính sách cao và chưa có tiền lệ, như: xây dựng và vận hành Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội; Sàn giao dịch công nghệ; Quỹ đầu tư mạo hiểm của Thành phố; Vườn ươm công nghệ; nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung; cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) đối với công nghệ mới.

Đây đều là các mô hình quản trị phức hợp, đòi hỏi năng lực chuyên môn sâu, khả năng điều phối liên ngành, kỹ năng thiết kế và vận hành chính sách hiện đại, cũng như áp lực xử lý công việc lớn trong thời gian ngắn. Có thể khẳng định rằng, khối lượng và tính chất nhiệm vụ đặt ra đối với đội ngũ cán bộ tham mưu trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã gia tăng đột biến cả về số lượng lẫn mức độ phức tạp.

Cần thêm chính sách đãi ngộ để bắt kịp thực tiễn phát triển

Dẫu vậy, hiện nay Hà Nội vẫn chưa có sự đầu tư tương xứng về nguồn nhân lực, công tác đào tạo chuyên sâu, cũng như cơ chế đãi ngộ, hỗ trợ phù hợp. Sự mất cân đối này nếu không được điều chỉnh kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tham mưu, tốc độ thực thi và hiệu quả chính sách đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố. Trong khi đó, nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước nói chung và khu vực công nói riêng vẫn còn những hạn chế nhất định.

Về cơ chế chính sách, thực tế cho thấy Hà Nội hiện chưa có chính sách hỗ trợ riêng đối với cán bộ, công chức, viên chức làm nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đối với lĩnh vực công nghệ thông tin và chuyển đổi số, từ năm 2006 đến nay, Thành phố đã có 4 văn bản quy định về cơ chế đặc thù, hỗ trợ cho công chức, viên chức được giao nhiệm vụ (trực tiếp chỉ đạo, điều hành, quản lý nhà nước, triển khai, quản trị, vận hành các hệ thống thông tin) về công nghệ thông tin (CNTT) tại các cơ quan nhà nước Thành phố, với mức hỗ trợ tối đa tăng dần, từ 1.000.000 đồng, 2.000.000 đồng/người/tháng và 2 lần mức lương cơ sở/người/tháng.

Hiện tại, các công chức, viên chức được giao nhiệm vụ về CNTT, bao gồm trực tiếp chỉ đạo điều hành, quản lý nhà nước, quản trị vận hành các hệ thống thông tin của Thành phố đang được hưởng mức hỗ trợ tối đa 2 lần mức lương cơ sở (4.680.000 đồng/người/tháng) theo quy định tại Phụ lục 1 Nghị quyết 08/2020/NQ-HĐND ngày 08/12/2020 của HĐND Thành phố, mức này đã được duy trì 5 năm từ năm 2020 đến nay.

Nhờ có cơ chế hỗ trợ này, Hà Nội đã duy trì được đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được giao nhiệm vụ về CNTT, chuyển đổi số (gồm lãnh đạo, quản lý, quản lý nhà nước và quản trị vận hành các hệ thống thông tin) tại các cơ quan nhà nước Thành phố (các Sở, ban, ngànhl, UBND cấp xã sau sắp xếp).

Tuy nhiên, mức hỗ trợ đã được duy trì liên tục trong 5 năm qua, trong bối cảnh mặt bằng thu nhập của kỹ sư CNTT/an toàn thông tin (ATTT) trên thị trường (khu vực tư nhân) đã tăng cao, mức hỗ trợ của Nghị quyết 08/2020/NQ-HĐND chưa đủ cạnh tranh, dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám từ khu vực công sang tư.

Nghị quyết mới sẽ tạo động lực cho nhân lực phát triển khoa học, công nghệ

UBND Thành phố Hà Nội cho rằng, kinh nghiệm thực tiễn tại một số địa phương đã chứng minh hiệu quả của việc ban hành chính sách hỗ trợ, thu hút và trọng dụng nhân lực trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Tại một số tỉnh/thành phố trong cả nước đã triển khai cơ chế hỗ trợ đối với công chức, viên chức về công nghệ thông tin, chuyển đổi số từ nhiều năm trước như: Đà Nẵng, Quảng Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Lào Cai, Đồng Tháp.

Hơn thế, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được nâng tầm từ “quốc sách hàng đầu” trở thành nguồn lực quyết định và động lực tăng trưởng chủ yếu, được thể hiện nhất quán từ chủ trương của Đảng đến pháp luật của Nhà nước, cụ thể: Nghị quyết 57-NQ/TW, Luật Thủ đô 2024 (Điều 23, 16 và 35), Nghị định số 179/2025/NĐ-CP của Chính phủ…

Từ những phân tích nêu trên, với tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 57-NQ/TW đã xác định quy định tại Luật Thủ đô, Nghị định 179/2025/NĐ- CP, chỉ đạo của Thành ủy Hà Nội, để có thể giữ chân, thu hút nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động các cơ quan nhà nước Thành phố, việc xây dựng, ban hành Nghị quyết quy định nội dung chi, mức chi hỗ trợ và chi thưởng cho nhân lực thực hiện nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hệ thống chính trị Thành phố Hà Nội là rất cần thiết.

Nghị quyết sẽ giúp cán bộ, công chức, viên chức người lao động yên tâm công tác trong bối cảnh mặt bằng chi phí tại Hà Nội thuộc nhóm cao nhất cả nước và nhu cầu nhân lực công nghệ của khối ngoài Nhà nước luôn rất lớn. Đồng thời việc ban hành Nghị quyết giúp Hà Nội không bị tụt hậu về chính sách thu hút nhân tài so với các địa phương khác.

“Đây là chính sách quan trọng, bảo đảm hiệu quả triển khai các chủ trương của Trung ương, đồng thời thể hiện rõ cam kết của Thành phố Hà Nội trong việc đầu tư, trọng dụng và phát huy vai trò đội ngũ cán bộ trí tuệ, sáng tạo - lực lượng nòng cốt dẫn dắt tiến trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và kinh tế tri thức tại Thủ đô trong thời kỳ mới” – UBND Thành phố nhấn mạnh./.