Theo số liệu thống kê, tính đến năm 2016, tổng số phương tiện giao thông trên địa bàn TP Hà Nội đạt khoảng 5,9 triệu chiếc; tỷ lệ tăng trưởng bình quân hàng năm khoảng 4,6% năm. Các phương tiện tập trung chủ yếu tại 12 quận của TP Hà Nội, trong đó khoảng 85% là các phương tiện giao thông cơ giới.

Hình minh họa. Nguồn Internet

Hiện trên địa bàn 4 quận nội đô của TP là: Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng, tổng diện tích đất xây dựng đô thị vào khoảng 3.861 ha nhưng diện tích đất dành cho các bãi đỗ xe chỉ chiếm khoảng 15,6 ha. Như vậy, tỷ lệ đất dành cho giao thông tĩnh tại 4 quận này chỉ đạt khoảng 0,4% (trong khi yêu cầu phải đạt từ 2 - 3% đất xây dựng đô thị). 

Tình trạng UTGT của Thủ đô Hà Nội đang ngày càng diễn biến phức tạp hơn; trong đó có nguyên nhân là do thiếu hệ thống các bãi đỗ xe. Vậy nhưng, việc bố trí thêm các bãi đỗ xe trên mặt đất là khó khả thi. 

Giới chuyên gia cho rằng, việc lựa chọn địa điểm thích hợp để xây dựng các bãi đỗ xe ngầm là hướng đi phù hợp theo kinh nghiệm của nhiều đô thị phát triển trên thế giới.

Bên cạnh đó, hiện TP Hà Nội đang tổ chức lập “Quy hoạch bến xe, bãi đỗ xe, trung tâm tiếp vận và trạm dừng nghỉ trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”, tỷ lệ 1/25.000 cho toàn TP và tỷ lệ 1/10.000 cho khu đô thị trung tâm, làm cơ sở để triển khai các dự án đầu tư xây dựng bãi đỗ xe công cộng. 

Để đồng bộ với kết quả nghiên cứu của Đồ án, TP Hà Nội cần phải triển khai lập quy hoạch mạng lưới không gian bãi đỗ xe ngầm tại 4 quận lõi nêu trên; lấy tỷ lệ 1/2.000 làm cơ sở xác định các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc phục vụ việc lập, quản lý và thực hiện các dự án đầu tư xây dựng.

Hiện có một số nhà đầu tư đang rất muốn đầu tư vào các bãi đỗ xe ngầm trên địa bàn TP, tuy nhiên, thủ tục triển khai còn có vướng mắc do thiếu quy hoạch. Thực trạng đó đòi hỏi TP phải sớm có quy hoạch hệ thống bãi đỗ xe ngầm làm cơ sở để quản lý, thu hút các nhà đầu tư và triển khai các dự án xây dựng bãi đỗ xe ngầm.

Một khó khăn khác là trong nước vẫn chưa có nhà thầu tư vấn nào đảm bảo đủ năng lực lập quy hoạch bãi đỗ xe ngầm do thiếu kinh nghiệm thực tế. Nếu muốn lựa chọn, buộc TP phải tổ chức đấu thầu quốc tế nhưng sẽ mất thêm rất nhiều thời gian và không thể đảm bảo đồng bộ, thậm chí ảnh hưởng lớn đến tiến độ quy hoạch mạng lưới giao thông tĩnh chung của Thủ đô.

Do đó UBND TP Hà Nội đã có Tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ xin được áp dụng cơ chế đặc thù, chỉ định nhà thầu tư vấn lập quy hoạch mạng lưới không gian bãi đỗ xe ngầm của 4 quận nội đô.

Đơn vị được TP lựa chọn là Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Ltd thuộc Tập đoàn Nikken Sekkei (Nhật Bản). Về kinh nghiệm, Công ty đã từng thực hiện rất nhiều dự án lớn, thiết kế, quy hoạch các khu phố ngầm, bãi đỗ xe ngầm tại: Motomachi, Tokyo, Yokohama, Shizuoka, Kanagawa (Nhật Bản); Incheon (Hàn Quốc); Thiên Tân, Chiết Giang (Trung Quốc); Jakata (Indonesia)...

Hơn nữa, Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Ltd cũng đã tham gia lập quy hoạch, thiết kế chi tiết các khu đô thị, khu công nghiệp tại hơn 30 tỉnh, thành tại nước ta; có hiểu biết và cơ sở dữ liệu rất lớn về các đô thị Việt Nam. 

Tại Hà Nội, Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Ltd cũng đã thu thập được cơ sở dữ liệu chi tiết, thông thạo hiện trạng hạ tầng TP. Công ty cũng đang thực hiện đồ án quy hoạch phân khu đô thị khu vực Ga Hà Nội và phụ cận tỷ lệ 1/2.000 thuộc địa bàn 4 quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng; trong đó có phần nghiên cứu lập quy hoạch hệ thống các công trình ngầm quanh khu vực Ga Hà Nội. 

Do đó, UBND TP Hà Nội đã tiếp tục kiến nghị Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan, cho áp dụng cơ chế đực thù, lựa chọn nhà thầu - Công ty Nikken Sekkei Civil Engineering Ltd - làm đơn vị tư vấn lập Đồ án “quy hoạch mạng lưới không gian bãi đỗ xe ngầm trên địa bàn 4 quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, TP Hà Nội, tỷ lệ 1/2.000” (đàm phán trực tiếp) theo Điều 26 Luật Đấu thầu.