Hà Nội di dời, sắp xếp lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê sông Hồng

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND Thành phố Hà Nội đã đạt được sự thống nhất về chủ trương từng bước di dời, sắp xếp và quy hoạch lại toàn bộ khu dân cư nằm ngoài đê, nhằm mục đích tái thiết một cách đồng bộ không gian hai bên bờ sông Hồng.

Sự điều chỉnh này là một phần của chiến lược phát triển đô thị dài hạn của Thủ đô, hướng tới việc hình thành một trục không gian xanh, kinh tế và sáng tạo dọc theo dòng sông Hồng. Quyết định này được đưa ra sau một cuộc họp quan trọng giữa hai cơ quan, tập trung vào việc tính toán thủy lực và đảm bảo an toàn cho khu vực đoạn sông Hồng sẽ được triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo thông báo kết luận từ cuộc họp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND Thành phố Hà Nội về cơ bản đã đồng ý với báo cáo và ý tưởng điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, do nhà đầu tư đề xuất.

Phương án quy hoạch kiến trúc này được định hướng điều chỉnh theo hướng tăng cường tỷ lệ và quy mô diện tích đất xây dựng tại khu vực bãi sông. Mục tiêu là nhằm đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đô thị và hạ tầng.

Điểm nhấn đáng chú ý trong đề xuất này là Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, trải dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, được xác định là trục chiến lược quan trọng của Thủ đô trong tương lai. Trục này không chỉ là không gian xanh trung tâm mà còn là hành lang phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, đô thị sáng tạo, gắn liền với các giá trị văn hóa, khoa học công nghệ dọc hai bên bờ sông.

Các cơ quan chức năng đánh giá rằng phương án điều chỉnh quy hoạch này đảm bảo sự phù hợp với định hướng quy hoạch tổng thể của Hà Nội cho tầm nhìn 100 năm tới, cũng như các mục tiêu về phòng chống lũ và đê điều theo quy hoạch hiện hành.

Một khía cạnh quan trọng khác của dự án là việc đảm bảo tính toán thủy lực và an toàn thoát lũ. Cả hai cơ quan đã thống nhất phương pháp tiếp cận dự án, yêu cầu cao về không gian thoát lũ và an toàn lũ. Việc tính toán này sẽ dựa trên mô hình thủy lực đầy đủ, bao gồm các yếu tố thủy văn, thủy lực, cao độ thiết kế và khả năng thoát lũ.

Song song đó, dự án cũng sẽ nghiên cứu các giải pháp chỉnh trị mực nước sông Hồng, không chỉ trong mùa mưa lũ mà còn cả mùa khô hạn. Mục tiêu là đặt sông Hồng trong một tổng thể hài hòa với các dòng sông khác chảy qua địa bàn Hà Nội như sông Tích, sông Nhuệ và sông Đáy, nhằm phục hồi các dòng sông này.

Cụ thể hơn, cơ quan chức năng sẽ xem xét việc xây dựng đập dâng trên sông Hồng tại khu vực Phố Hiến và trên sông Đuống phía dưới Long Tửu. Thông báo kết luận cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục hoàn thiện phương án quy hoạch và thiết kế kiến trúc, đặc biệt là trong các kịch bản thời tiết cực đoan.

Điều này là cần thiết bởi biến đổi khí hậu đang ngày càng diễn biến phức tạp và khó lường. "Việc tính toán này phải dựa trên phương án tổng thể về an toàn thoát lũ, thủy lợi, đê điều, đảm bảo sự phù hợp và đồng bộ với mật độ đầu tư, xây dựng và phát triển đô thị," thông báo kết luận nhấn mạnh.

Bên cạnh việc tái thiết không gian đô thị, Hà Nội còn định hướng bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống ven sông Hồng. Các làng nghề tiêu biểu như Bát Tràng, Kim Lan, Văn Đức, hay vùng trồng đào Nhật Tân đều nằm trong diện quy hoạch. Theo định hướng mới, các làng nghề này sẽ được gìn giữ và hồi sinh, hòa mình vào cấu trúc không gian phát triển hiện đại.

Đồng thời, sẽ có sự đầu tư vào hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và môi trường sống chất lượng hơn. Thành phố cũng hướng tới việc phát triển các không gian văn hóa, du lịch mang tính trải nghiệm, cùng với các công viên chuyên đề gắn liền với các làng nghề. Mục tiêu là thúc đẩy nền kinh tế sáng tạo, dựa trên bản sắc địa phương và cải thiện điều kiện sống cho người dân.

Đề xuất dự án này có tổng vốn đầu tư lên đến hơn 714.000 tỷ đồng, dự kiến sẽ được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), với loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT). Liên danh nhà đầu tư, bao gồm Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh, Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO) và Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát, đã có văn bản đề nghị thẩm định chủ trương đầu tư cho Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo đề xuất này, dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2038, chia thành ba giai đoạn nhỏ. Để thực hiện dự án, liên danh nhà đầu tư đề xuất phương án hoán đổi 12 khu đất với tổng diện tích khoảng 5.073 ha.

Trong số đó, quỹ đất đối ứng nằm trong phạm vi dự án là hơn 2.800 ha, với giá trị sơ bộ ước tính khoảng 420.950 tỷ đồng. Tuy nhiên, do có sự chênh lệch đáng kể giữa giá trị quỹ đất đối ứng và tổng vốn đầu tư, lên tới hơn 293.300 tỷ đồng, nhà đầu tư kiến nghị bổ sung thêm khoảng 2.265 ha đất đối ứng nằm ngoài phạm vi phân khu sông Hồng, thuộc các xã Ô Diên, Liên Minh và Đan Phượng.

Việc quy hoạch và phát triển không gian hai bên bờ sông Hồng không chỉ mang ý nghĩa về đô thị hóa mà còn là chiến lược phát triển kinh tế, văn hóa và bảo tồn di sản, đồng thời đối mặt với những thách thức từ biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển bền vững./.