Tác giả - tác phẩm

Góp thêm những trang viết đậm tình yêu Hà Nội

Tịnh An • 07:00 05/06/2023

Phố Hàng Bột có lịch sử như thế nào; vì sao người Hà Nội, nhất là người từng sống ở đó lại nhớ thương nhiều đến thế? Cuốn sách “Phố Hàng Bột, chuyện “tầm phào” mà nhớ” của tác giả Hồ Công Thiết chính là lời đáp cho những băn khoăn ấy. Ấn phẩm do Chibooks và NXB Lao động ấn hành năm 2023.

Hàng Bột (từ năm 1988 đổi tên thành phố Tôn Đức Thắng) vốn là đất thuộc tổng Hữu Nghiêm, huyện Thọ Xương. Hàng Bột là tên thôn hay còn gọi là Miến Thôn, xưa nơi đây có nghề làm bột, bán khắp kinh thành… Tuy là con phố có từ khi mới lập Thăng Long thành nhưng phố Hàng Bột vừa giống vừa khác với khu vực phố cổ. Nơi đây không chỉ có các phường buôn bán lương thực, các loại bột và sản phẩm từ bột, mà còn là con đường thiên lý xuôi về cửa hướng Nam qua ngả Ô Chợ Dừa. Ao hồ đất ruộng nằm xen nhà dân khiến phố Hàng Bột vừa mang nét phố phường vừa có cảnh quan của một thôn quê.

tinh-an-1.jpg

Với tác giả Hồ Công Thiết, phố Hàng Bột tuy nhỏ nhưng mang đủ đầy nét đặc trưng của Hà Nội, từ yếu tố lịch sử, địa lý, con người đều như một Hà Nội thu nhỏ được chắt lọc mà nên. Và trong “Hà Nội chuyện chuyện “tầm phào” mà nhớ” tác giả đã đưa bạn đọc khám phá một Hà Nội thu nhỏ ấy qua những những hồi ức chất chứa bao thương nhớ.
Hồi ức ấy trải dài trong gần 200 sách qua những câu chuyện bình dị về đất về người mà theo tác giả thì đó là “chuyện tầm phào” mà nhớ. Mỗi câu chuyện như một lát cắt về con phố với muôn nghề mưu sinh. Nào chuyện tẩm quất, giặt là, cắt tóc, sửa xe, khắc bút, đan len, ép lốp, vẽ truyền thần, dán hộp giấy, làm thú nhồi bông…; nào chuyện những món ăn bình dị đã in sâu trong ký ức như lạc rang húng lìu, bia hơi, cà phê, mì sợi, giò chả, bánh mì, cháo gà, bánh cuốn, bún chả, phở, xôi, lươn, ốc luộc…

Viết về tẩm quất Hà thành, Hồ Công Thiết đã mở ra trước mắt bạn đọc một không gian xưa cũ của Hàng Bột: “Xưa, giáo xứ Hàng Bột rộng lắm. Hai bên nhà thờ là khu vườn chạy dài nơi đặt các pho tượng tạc Chúa và Đức mẹ. Đặc biệt, phía vườn bên hông phải của nhà thờ còn được bao quanh bởi hàng rào gai đúc rất đẹp và thanh thoát….”. Viết về tổ mì sợi trong ngõ Văn Chương – Hàng Bột một thời, Hồ Công Thiết đưa người đọc trở về với những năm 60, 70 của thế kỷ trước, “nơi đây toàn là ruộng rau được trồng trên những gò đất lúp xúp” thưởng thức lại hương vị bánh quy gai xốp mà Tổ sản xuất mì sợi gia công thêm mỗi mùa Tết.
Viết về cà phê Trục 162 Hàng Bột, tác giả giúp bạn đọc hiểu thêm về một thương hiệu cà phê nức tiếng một thời của Hà Nội bên cạnh cà phê Giảng, cà phê Lâm, cà phê Nhân (tập trung ở mạn Bờ Hồ).

tinh-an-2.jpg
Một tấm Postcard trong cuốn sách.

Viết về bia hơi Hà Nội, tác giả khiến người đọc đầy bâng khuâng khi nhắc tới xưởng thủy tinh của ông Ích, nằm sát hồ Văn của Văn Miếu năm xưa: “Các ông thợ cầm chiếc ống dài, gạt lớp thủy tinh mới đổ để cuốn một cục thủy tinh đã nóng chảy vào đầu ống, lôi ra chiếc khuôn đặt bên cạnh rồi thổi. Vừa thổi vừa xoay. Thủy tinh đang chờ nguội, các ông đã bẻ ngang đầu ống và thợ phụ dùng con dao dài gọt sát mép khuôn cho tròn thành cốc, rồi tách khuôn dỡ chiếc cốc đã định hình”.
Có một điều khá thú vị trong những trang viết về “muôn gánh mưu sinh” trên phố Hàng Bột đó là tác giả đã khéo léo đan cài những món ăn bình dị gắn với tên phố, tên người trong tương quan những so sánh, đối chiếu… với sự đa dạng của ẩm thực Hà Nội và một số vùng miền khác. Có thể kể tới những trang viết về cháo gà bà Bi, bánh cuốn bà Quảng, bún chả bà Ba, phở Tuyết…

Và hấp dẫn không kém là những câu chuyện của đám trẻ phố Hàng Bột được gợi nhắc qua hoài niệm một thời của tác giả. Hoài niệm ấy gắn với chuyến tàu điện leng keng, xóm nhỏ ở Hàng Bột; với kem cốc, kem que Bờ Hồ; với nhà tắm công cộng ngõ Thổ Quan; với những cầu thủ nhí say sưa với bóng đá, và cả những trò chơi dân gian một thuở như pháo ném, đánh khăng, đánh đáo, chơi bi, nhảy dây, cá chọi, đá cầu…

Đọc những trang viết về xóm nhỏ ở Hàng Bột, có lẽ những người Hà Nội sẽ không khỏi xúc động khi ông nhắc tới những ân tình nơi phố cũ. Vệt phố dày đặc nhà chung nhau con ngõ dẫn vào các hộ phía trong và trên gác nên tạo thành xóm nhỏ nơi phố thị. “Xóm nhỏ thân thiết nên bọn trẻ ngày đấy cứ thoải mái chạy xồng xộc vào nhà nhau để chơi trò đuổi bắt. Quen thuộc đến nỗi đứa nào cũng biết chỗ nấp của nhau trong nhà. Người lớn cứ làm việc riêng, mặc lũ trẻ chơi chung”. Và nữa: “Ngày đó Hàng Bột chỉ có một bên đường. Bên số nhà chẵn là đường tàu điện. Sau các lần mở đường, đường tàu mới nghiễm nhiên nằm giữa tim đường. Phố nhỏ, đá đường tàu văng ra đều được các bác bảo vệ và bà con khối phố nhặt, xếp trở lại đường tàu. Phố ít tai nạn giao thông, tuyệt nhiên không xảy ra các chuyện đánh nhau, cãi nhau giữa những người cùng phố”.

Những không gian xưa cũ, những con người xưa cũ đã được tác giả nhắc nhớ trong dòng hồi ức như những thước phim quay chậm đưa bạn đọc trở về với phố Hàng Bột một thời. Một con phố chất chứa bao cuộc đời, chất chứa bao kỷ niệm, bao ân tình cũng đủ để tác giả Hồ Công Thiết “dành trọn cuộc đời tìm hiểu và yêu nó”.

Từng có tuổi thơ gắn bó với phố Hàng Bột, nhà văn Châu La Việt bộc bạch trong lời tựa cuốn sách rằng ông rất yêu những trang viết của Hồ Công Thiết bởi gợi dậy trong ông một vùng ký ức Hà Nội. “Hồ Công Thiết gắn bó suốt từ tuổi thơ với Hàng Bột, yêu con phố ấy đến mê man từng nóc nhà, từng ngõ hẻm để viết nên tập sách này. Anh hiểu về Hà Nội rất chi tiết, kỹ càng, và viết ra cũng chi tiết, kỹ càng, cuốn hút, ăm ắp những điều ai cũng yêu thích, cũng tò mò mà chưa mấy người viết ra… Hồ Công Thiết có nhiều trang viết tài hoa uyên bác, lại cũng có nhiều trang viết mộc mạc chân thành, cứ thế đan xen vào nhau trong tập sách này, lúc làm ta khoái cảm, lúc lại làm ta reo vui như đứa trẻ được khám phá thêm nhiều điều”./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Những nghịch lý của tuổi trẻ trong kỷ nguyên số
    Giữa một thế giới chỉ cần vài giây để gửi đi một tin nhắn, vài thao tác để kết bạn và một chiếc điện thoại để tiếp cận vô số thông tin, vì sao người trẻ lại có thể cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết? Với cuốn sách "iGen - Thế hệ Smartphone", Tiến sĩ tâm lý học Jean M. Twenge không chỉ đặt ra câu hỏi về những thay đổi của thế hệ lớn lên trong kỷ nguyên số, mà còn mở ra một cuộc đối thoại cần thiết giữa người trẻ với gia đình, nhà trường và xã hội.
  • Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đưa 7 cuốn sách lên Amazon
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa chính thức đưa 7 cuốn sách đầu tiên lên nền tảng Amazon, bắt đầu mở bán tới bạn đọc toàn cầu. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới của Nhà xuất bản trong đổi mới phương thức phát hành, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
  • Hồi ký “Nghèo”: Viết lại cuộc đời từ những ký ức đau thương
    Có những cuốn sách khiến người đọc day dứt không phải bởi câu chuyện được kể quá đẹp đẽ, mà bởi hiện thực trong đó trần trụi đến mức người ta khó lòng ngoảnh mặt làm ngơ. “Nghèo” của Katriona O’Sullivan do NXB Thế giới và Alpha Books liên kết xuất bản là một cuốn tự thuật như thế. Qua những ký ức về tuổi thơ nghèo khó, gia đình bất ổn và hành trình vượt lên nghịch cảnh, tác giả không chỉ kể lại những gì mình đã trải qua mà còn cho thấy một con người có thể phải đấu tranh đến nhường nào để giành lấy quyền đ
  • Hồng Thanh Quang - một hồn thơ lãng mạn say đắm
    Trong thơ tình Việt Nam đương đại, Hồng Thanh Quang là một giọng thơ dễ nhận ra bởi sự say đắm, nồng nàn, giàu nhạc tính và một nỗi muộn màng rất riêng. Thơ ông không phải tình yêu trong trẻo, non tơ, cũng không phải lời than thở ủy mị của một cái tôi thất tình, mà là tiếng nói của một trái tim từng trải qua lỡ dở, xa cách, nhớ thương, tha thứ và mất mát. Đó là hồn thơ lãng mạn hiện đại, say đắm mà từng trải, ngọt ngào mà đắng xót, da diết mà không bi lụy; luôn biết biến tình yêu thành nhạc điệu, ký ức thành những hình ảnh trữ tình lay động. Nếu “Chút sen còn lại” lấy hình tượng sen làm trung tâm cảm xúc, thì “Cúc muộn” nghiêng về vẻ đẹp cuối mùa, sau bão giông, lỡ làng và những dấu vết của thời gian.
  • Ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Đoan Bui
    Chiều ngày 11/10/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức buổi giao lưu, ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Doan Bui, do dịch giả Thuận chuyển ngữ. Tác phẩm từng được đề cử Giải Femina (Prix Femina) - một giải thưởng văn chương danh giá của Pháp.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Góp thêm những trang viết đậm tình yêu Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO