Gặp lại liệt sĩ Đặng Thùy Trâm qua cuốn nhật ký thứ ba

Cuốn sách 384 trang do Đặng Kim Trâm – em gái của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm biên soạn. Tác phẩm bao gồm những bài viết, hồi ký và tư liệu quý giá, trong đó phần đặc biệt quan trọng là di cảo chưa từng công bố – “cuốn nhật ký thứ ba” và nhiều thư từ cá nhân của Đặng Thùy Trâm với gia đình, bạn bè.

Sách đưa người đọc trở lại thời thơ ấu, thiếu niên và thanh xuân của Đặng Thùy Trâm trong lòng Hà Nội – nơi cô lớn lên trong một gia đình trí thức, yêu nước. Những ký ức ấy được kể lại chân thành qua lời của mẹ, các chị em chất chứa tình cảm, hoài niệm và cả những điều day dứt của một thời gian khó. Qua từng trang viết, người đọc sẽ bắt gặp một Đặng Thùy Trâm “đầy tính nữ, với sức trẻ, với một trái tim tràn ngập tình yêu dành cho đất nước, gia đình, người thân, bè bạn và tình yêu lứa đôi”.

Điểm nhấn đặc biệt của cuốn sách là hành trình 2 cuốn nhật ký đầu tiên bị thất lạc suốt 35 năm trên đất Mỹ, rồi được chính những cựu binh Mỹ trao trả cho gia đình Đặng Thùy Trâm. Câu chuyện về hành trình đó, cũng như các cuộc gặp gỡ, tưởng niệm và tri ân sau khi "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" được xuất bản được kể lại chân thực, xúc động.

Tác phẩm cũng không né tránh những khía cạnh riêng tư và đầy nhân bản. Mối tình không thành giữa Đặng Thùy Trâm và M., một quân nhân miền Nam, từng gây tò mò và tranh cãi, được nhìn nhận lại “từ khía cạnh chân thật nhất, “đời” nhất”. Những đoạn nhật ký cho thấy Đặng Thùy Trâm luôn sống trong sự đấu tranh nội tâm giữa lý tưởng và tình cảm cá nhân. Cô sinh viên Y khoa năm cuối đã từng viết: “Em không phải là một đứa hèn nhát. Em không sợ khó sợ khổ. Chiến trường B gian khổ hơn là mái trường với giảng đường cao rộng của trường đại học. Ở đó súng đạn, xương máu, hy sinh, nhưng ở đó em sẽ lớn lên thành một người con thực sự của nhân dân, đất nước. Ở đó em sẽ tìm thấy anh, người em yêu bằng tất cả trái tim mình".

Với cách tiếp cận mang tính cá nhân nhưng không rời khỏi bối cảnh thời đại, “Đặng Thùy Trâm và Cuốn nhật ký thứ ba” là một tác phẩm giàu tính tư liệu, nhân văn và cảm xúc. Cuốn sách không chỉ góp phần hoàn thiện bức chân dung một người nữ bác sĩ, liệt sĩ kiên cường mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về một thế hệ đã sống trọn vẹn với lý tưởng và tình yêu dành cho Tổ quốc. Những dòng nhật ký, thư từ và ký ức gia đình trong cuốn sách giúp người đọc hiểu rõ hơn về một con người bình dị, tràn đầy lý tưởng. Đó cũng là lý do sau nhiều thập kỷ, những trang viết của Đặng Thùy Trâm vẫn lay động lòng người và tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay./.