Đời sống văn hóa

Độc đáo lễ Thướng Tiêu theo nghi thức cung đình xưa trong Đại nội Huế

Hà Oai • 10/02/2026 20:14

Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế dựng nêu theo nghi thức cung đình xưa để tiễn năm cũ và cầu chúc năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.

Ngày 10/2 (ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ), Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế tổ chức Lễ dựng nêu (Thướng Tiêu) trong Đại nội Huế theo nghi thức cung đình xưa.

Lễ dựng nêu hay còn gọi là lễ Thướng Tiêu ra đời theo phong tục cung đình ngày xưa của triều đình nhà Nguyễn vào mỗi dịp Tết Nguyên đán, ngày nay nghi lễ được Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế tái hiện lại thường niên vào mỗi dịp Tết cổ truyền của dân tộc. Nghi lễ nằm trong khuôn khổ Festival Huế 2026.

Trong đời sống cung đình xưa, lễ dựng nêu như để báo hiệu ngày tết đã tới và chữ Tiêu trong Thướng tiêu có nghĩa là “ngọn cây” dựng ở nơi cao nhất dễ nhìn thấy. Trước ngày Tết, triều đình làm lễ Thướng tiêu tức lễ “lên nêu” để đánh dấu cho biết ngày Tết đã đến. Mục đích ban đầu để mừng ngày Tết rồi sau đó cúng những Thần linh để phù hộ cho người nhà được bình an, cầu tổ tiên phù hộ cho con cháu, ngoài ra còn để trừ tà ma gây hại.

Mở đầu nghi lễ là nghi thức rước nêu với đoàn rước xuất phát từ cửa Hiển Nhơn tiến vào Hoàng Thành, đi thẳng đến cửa chính Thế Miếu và dừng tại khu vực sân Hiển Lâm Các, tiếp đó là nghi thức dựng nêu với hương án và lễ phẩm được bày trí trang trọng, đội đại nhạc và các bồi tự đã sẵn sàng thực hiện nghi thức theo quy định. Sau lễ dựng nêu tại Thế Miếu, nghi lễ này cũng được tổ chức tại nhiều điểm di tích khác trong Quần thể Di tích Cố đô Huế với quy mô giản lược hơn và diễn ra từ ngày 28 tháng Chạp đến 30 Tết.

Lễ Hạ Tiêu (Hạ nêu) ở Hoàng cung dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 23/2/2026 (nhằm ngày 7 tháng Giêng năm Bính Ngọ) cùng nghi thức khai ấn tặng chữ thư pháp cho du khách như một lời chúc may mắn nhân những ngày khai xuân mới. Lễ Thướng tiêu mang ý nghĩa mừng năm mới, tiễn năm cũ, xua đuổi những điều không may và cầu chúc một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, dân chúng làm ăn thuận lợi.

Cây nêu đang được dựng trong Đại nội Huế.

Nghi lễ theo quy định của cung đình xưa.

Từ năm 2015, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã phục dựng lễ dựng nêu trong Hoàng cung theo một hình thức mới, trên cơ sở nghiên cứu tư liệu và kế thừa chất liệu nghi lễ cung đình truyền thống. Hoạt động diễn ra thường niên vào sáng 23 tháng Chạp nhằm tạo điểm nhấn sinh hoạt văn hóa và không khí vui tươi chào đón Tết Nguyên đán.