Dấu ấn Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (Bài 2): Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn” để phát triển đất nước

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã xem xét, thông qua các dự án luật trong lĩnh vực tư pháp, như: Luật Hộ tịch, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý... nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về tổ chức, sắp xếp bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và hiện đại hóa, chuyển đổi số toàn diện trong từng lĩnh vực, tăng cường cải cách thủ tục hành chính, tiến tới số hóa dữ liệu nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước...

Bên cạnh đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công để kịp thời thể chế hóa Kết luận số 23-KL/TW ngày 7/4/2026 của Bộ Chính trị về Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Xác định công tác thi đua, khen thưởng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng bộ máy nhà nước hiệu lực, hiệu quả, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách về thi đua, khen thưởng theo hướng minh bạch, công bằng và thực chất hơn; khắc phục tình trạng hình thức, dàn trải trong khen thưởng; kịp thời ghi nhận đúng người, đúng thành tích, tạo động lực thúc đẩy cá nhân, tập thể nâng cao năng suất, chất lượng công việc, góp phần nâng cao hiệu quả của công tác thi đua, khen thưởng trong tình hình mới.

Quốc hội đã xem xét, thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) kịp thời thể chế hóa các yêu cầu, nhiệm vụ phát triển đã được đề ra tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị và các kết luận, chỉ đạo của Tổng Bí thư về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, trong đó, tập trung quy định các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội; phân quyền triệt để, toàn diện gắn với cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình, bảo đảm Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện đối với các vấn đề phát triển của Thủ đô, qua đó, tạo cơ sở pháp lý đặc thù để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và toàn diện hơn; phát huy vai trò, vị thế của Thủ đô là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa của cả nước và tăng cường khả năng hội nhập quốc tế.

Đồng thời, Quốc hội đã xem xét, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt; Nghị quyết về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay nhằm hoàn thiện chính sách thuế theo hướng đồng bộ, minh bạch để phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Qua đó góp phần tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, khuyến khích sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng hợp lý; đồng thời, bảo đảm nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước, tăng cường hiệu quả quản lý thuế và nâng cao khả năng hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời, tạo cơ sở điều hành chính sách tài khóa chủ động, quyết liệt, góp phần bình ổn kinh tế vĩ mô, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn.

Quốc hội cũng đã xem xét, thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực quyền con người.

Nhận thức rõ vai trò nền tảng của văn hóa trong sự phát triển bền vững đất nước, Quốc hội đã xem xét, ban hành Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, trực tiếp thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị, xác định cụ thể các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để phát triển văn hóa trở thành nền tảng, là mục tiêu và động lực của phát triển đất nước, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường sức mạnh mềm quốc gia và hội nhập quốc tế hiệu quả.

Quốc hội cũng thông qua một số luật, nghị quyết khác để tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp thực tiễn; tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và hội nhập quốc tế; bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và bảo hộ công dân; tháo gỡ các vướng mắc pháp lý trong đầu tư, đất đai và giải quyết tranh chấp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và ổn định đời sống Nhân dân,...

Cụ thể như: Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Nghị quyết về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài…/.

(Còn nữa…)