Đến Sơn Đồng gặp người thổi hồn cho gỗ

Tà i năng được ươm mầm từ vùng đất quý

Là ng nghử mử¹ nghệ Sơn Đồng (Hoà i Đức “ Hà Nội), nổi tiếng không chỉ ở Thủ đô mà nhiửu tỉnh, thà nh phố trong cả nước đửu biết đến bởi đây là là ng nghử truyửn thống đã hà ng nghìn năm tuổi, chuyên tạc tượng và là m đồ thử bằng gỗ. Bằng cái tâm với nghử, bằng tà i năng tuyệt vời, những nghệ nhân ở Sơn Đồng đã thổi hồn và o những khúc gỗ chết, tạo ra những sản phẩm với nét tinh hoa, độc đáo riêng biệt và giới thiệu một Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc khi được xuất khẩu ra thế giới.

Nghệ nhân Nguyễn Viết Sự. Ảnh: Hoà ng Yến.

Sinh trưởng trong cái nôi có bử dà y truyửn thống là m đồ gỗ mử¹ nghệ, Nghệ nhân Nguyễn Viết Sự đã được thừa hưởng và kế thừa tà i năng tinh túy mà vùng đất nơi đây ban cho những người con của mình. Theo lời nghệ nhân Sự kể lại, cái tên Sơn Đồng đã có từ rất lâu, gắn liửn với nghử điêu khắc tạc tượng. Dù cho biết bao những thăng trầm, biến cố của lịch sử thì hoa tay của những người dân Sơn Đồng không hử bị mất đi, họ cha truyửn con nối để cùng nhau phát huy truyửn thống là m nghử của ông cha để lại.

Tâm sự với PV Người Hà Nội, ông Sự cho biết: Tôi và o nghử như một cơ duyên được kế thừa từ cha ông của mình. Tôi lại có cái may mắn hơn so với những nghệ nhân khác ở chỗ được tham dự lớp học dạy nghử điêu khắc đầu tiên với hơn 30 học viên do Liên hiệp HTX Mử¹ nghệ TP.Hà Nội tổ chức năm 1982. Qua 3 năm được đà o tạo bà i bản, chúng tôi đã bắt đầu tạo dựng sự nghiệp của mình từ đó.

Nghệ nhân cũng cho biết thêm, suốt hơn 30 năm là m nghử, ông không thể nhớ được hết số lượng những tác phẩm do chính mình tạo ra, chỉ biết được rằng những sản phẩm ấy không chỉ được phân phối tại Hà Nội mà còn đi đến nhiửu nơi trên địa bà n tổ quốc. Sản phẩm chủ yếu mà xưởng của ông sản xuất là các tượng Phật, tượng Đức Thánh, những người anh hùng, các linh vật thử như ông Ngựa, ông Hạc, hoà nh phi, câu đối, cuốn thư, án gian, ban thử... Người thợ tạc đã phải mất rất nhiửu thời gian, công sức để sơn son, thếp và ng, thếp bạc một cách tỉ mỉ và công phu.

Hồn gỗ vươn tầm đi muôn nơi

Được kế thừa tinh hoa của cha ông để lại là như thế, được đà o tạo tay nghử là như thế, vậy nhưng khi bắt tay và o mở xưởng là m nghử thì nghệ nhân Sự cũng gặp vô và n những khó khăn. Từ việc tìm nguồn cung cấp các nguyên vật liệu, cho đến việc tìm được thị trường đầu ra, tìm kiếm các khách hà ng tiửm năng, cho đến khi xưởng phát triển thì lại phải chú trọng tới việc đà o tạo và tuyển những thợ có tâm với nghử và có hoa tay tạc tượng. Thế nhưng, với tà i năng thiên bẩm, vốn kinh nghiệm quý báu và tình yêu với nghử, ý chí quyết tâm là m già u, nghệ nhân Nguyễn Viết Sự đã vượt qua được những khó khăn đó và đạt được nhiửu thà nh quả đáng nể.

Là ng nghử mử¹ nghệ gỗ Sơn Đồng (Hoà i Đức “ Hà Nội).

Nghệ nhân tâm sự: Để chế tác ra một sản phẩm mử¹ nghệ bằng gỗ quả thực không hử đơn giản, nhất là trong việc chế tác đồ thử và tượng thử lại cà ng quan trong hơn. Người thực hiện phải tuân thủ theo các tính chất của tôn giáo, để bức tượng trở nên sống động, có hồn và thể hiện được sắc thái riêng của từng đấng bậc. Chỉ có những người có tay nghử vững, có phẩm hạnh tốt, hướng tới cái thiện, cái tâm mới tạo được hồn cho gỗ mà thôi.

Với gần 30 năm trong nghử điêu khắc tạc tượng, đồ thử, hoà nh phi, câu đối, sơn son thếp và ng..., không những giúp nghệ nhân Nguyễn Viết Sự có một cơ ngơi khang trang, một sơ sở sản xuất đang trên đà phát triển, mà còn giúp ông có cơ hội được truyửn đạt lại nghử cho hà ng trăm học viên mà theo ông nói: Họ sẽ là những thế hệ nghệ nhân tương lai gìn giữ bản sắc văn hóa là ng nghử của Sơn Đồng nói riêng và Việt Nam nói chung. Nói tới đây, khuôn mặt của ông trở nên niửm nở hơn, thân thiện hơn và ánh mắt sáng lấp lánh toát lên lòng yêu mến, tự hà o vử nghử.

Chia tay chúng tôi, nghệ nhân Nguyễn Viết Sự chân thà nh: Cảm ơn các bạn đã ghé thăm cơ sở của chúng tôi. Tôi và các nghệ nhân ở đây sẽ cố gắng bằng đôi bà n tay khéo léo của mình để tạc ra những sản phẩm tâm linh đặc trưng bằng tấm lòng chân thà nh nhất.