Công tử­ Bạc Liêu và  "đại yến gan rồng"

LĐ| 31/01/2012 11:34

(NHN) Công tử­ Bạc Liêu là  thà nh ngữ xuất phát từ cuộc đời ăn chơi trở thà nh huyửn thoại của những cậu ấm từ vùng đất từng được mệnh danh là  già u nhất Nam Bộ.

Аệ nhất ăn chơi

Nhà  báo, nhà  văn Phan Trung Nghĩa, người được giới cầm bút phong tước hiệu Công tử­ Bạc Liêu (CTBL) không chỉ vì anh là  tác giả quyển sách Công tử­ Bạc Liêu - sự thật và  giai thoại mà  còn bởi phong cách chơi đến mát trời ông địa, đã có lần thú nhận với tôi rằng: So với kử³ tích của tiửn bối, tôi chưa được đứng gần hà ng rà o của cái thà nh trì ăn chơi đó.

Theo Phan Trung Nghĩa, đối tượng khai sinh ra thà nh ngữ CTBL chính là  Huử³nh Văn Phước, gọi theo tiếng Hoa là  Dù Hột, con của ông chủ Chá, một đại địa chủ xứ Bạc Liêu. Tương truyửn Dù Hột chịu chơi đến mức khi thấy có 5 chiếc xe tranh nhau chở khách bèn bao tất tần tật vì ngườ¡ng mộ cái thú trả tiửn không cần cân đo đong đếm.

Công tử­ Bạc Liêu và  đại yến gan rồng
Nét phong độ vẫn còn đó ở người đà n ông 72 tuổi được người đời phong danh Công tử­ Khánh. Ảnh: Nhật Hồ

Chiếc chở công tử­, chiếc chở nón, chiếc chở gậy, chiếc chở cặp da và  chiếc chở mắt kiếng. Vử sau thà nh ngữ CTBL được xã hội hóa, gọi chung cho tất cả những địa chủ con ở Bạc Liêu có máu ăn chơi danh bất hư truyửn. Mỗi người mỗi nết, nhưng tất cả đửu có điểm chung là  xem tiửn như giấy lộn và  chẳng có món ngon vật lạ nà o trên đời nà y mà  các cậu chưa trải qua. Аương thời, người ta xếp hạng CTBL theo 4 trường phái. Аại diện cho trường phái trăng hoa là  công tử­ Аiửu. Cậu sẵn sà ng hạ lệnh cho tá điửn vác cả trăm giạ lúa đổi lấy một đêm vui với người đẹp.

Mỗi lần là  một hương đồng gió nội khác nhau, quyết không lặp lại. Lưu truyửn sau một đêm vui vẻ với con gái ông Trần Thanh Bạch - người được mệnh danh là  người đẹp xứ Bạc Liêu thời ấy, công tử­ tử ra rất đẹp lòng nên bo thêm tiửn cho người đẹp cất nhà , còn chuyện tình cảm thì công tử­ đã đoạn tuyệt ngay sau cái đêm hôm ấy. Аại diện cho trường phái văn nghệ là  công tử­ Lũy. Không chỉ thường xuyên tổ chức đại tiệc, công tử­ còn nuôi nấng cả đoà n ca hát trong nhà . Аại diện cho trường phái yêng hùng là  công tử­ Cân (Phan Kim Cân). Từng học luật ở Hà  Nội, nhưng do ghét Tây nên công tử­ nhất định không là m việc cho tụi mắt xanh mũi lõ, mà  ở nhà  tổ chức nuôi chứa các chí sĩ yêu nước, trong đó có chí sĩ Nguyễn An Ninh... Gắt củ kiệu nhất là  trường phái do cậu Ba Huy, tức Trần Trinh Huy, đứng đầu.

Từng du học bên Tây, lại là  con trai đại điửn chủ nức tiếng già u có Trần Trinh Trạch, người sở hữu 110.000ha lúa và  hơn 100.000ha muối... nên cậu Ba Huy có những cách chơi vượt cả mình rồng. Cậu rinh vử chiếc xe mu rùa Peugeot, loại xe mà  đương thời chỉ có vua Bảo Аại mới dám sắm để vi hà nh, chỉ để đi... thăm ruộng. Thậm chí sau nà y cậu Ba còn mua cả máy bay là m chân đi thăm ruộng và  thuê người Tây vử là m quản lý điửn sản... Còn vử bản lĩnh đà n ông, cậu Ba quả là  cao thủ khi không chỉ cưới vợ Tây mà  còn là  người đầu tiên ở miửn Tây tổ chức thi đấu xảo sắc đẹp và o năm 1940 với vai trò là  chủ khảo. Danh sách "nhân tình, nhân ngãi" của cậu Ba, toà n là  người đẹp và  nghệ sĩ nổi tiếng đương thời, dà i đến mức ngay cả cậu cũng không sao nhớ hết... Nói vử kử³ tà i ăn chơi quả cậu Ba Huy xứng danh là  đệ nhất CTBL, bởi trên đời nà y chỉ mỗi món gan rồng là  chưa từng nếm. Nhưng chính đây là  gót chân A-sin khiến sau nà y vị đệ nhất CTBL đã bị qua mặt, mà  người đó lại là  cháu ruột kêu cậu Ba bằng cậu: Công tử­ Khánh.

Mình rồng và  đại yến gan rồng

Sinh năm 1940, cầm tinh con rồng, cuộc đời của công tử­ Khánh (tên thật là  Phan Kim Khánh) có lúc ăn chơi chẳng kém mình rồng. Là  sản phẩm của cuộc tình đầy lãng mạn giữa công tử­ yên hùng Phan Kim Cân và  quý nữ thứ sáu của đại điửn chủ Trần Trinh Trạch - bà  Trần Thị Аông, lẽ đương nhiên ông Khánh sẽ trở thà nh công tử­, nhưng chính cái tính dọc ngang nà o biết trên đầu có ai đã thôi thúc ông cố công tạo dựng cho mình thương hiệu riêng đến mức người từng trải như cậu Ba Huy cũng chà o thua vì chưa lần được nếm món gan rồng như cháu. Chúng tôi đến nhà  công tử­ Khánh ở Cầu Sập, ngoại ô TP.Bạc Liêu. Nếu không được giới thiệu trước, tôi khó lòng tin được ông Khánh đã bước qua cái tuổi xưa nay hiếm (72 tuổi).

Thời gian và  sự sa sút kinh tế vẫn không là m lu mử được vẻ sung mãn và  nét quý tộc của người cuối cùng được hưởng trọn danh vị CTBL. Vừa nghe có khách viếng, ông khui hũ rượu ngâm cả tổ ong mật để nhâm nhi với món heo quay đặc sản xứ Bạc Liêu. Аúng là  công tử­! Sau mấy vòng xã giao, rượu ngà  ngà , người đà n ông có 7 đời vợ chính thức với 7 dòng con nà y đã hé lộ cuộc đời ăn chơi bá cháy của mình. Khoảng đầu thập niên 1960, được gia đình đưa lên Sà i Gòn ăn học, nhưng do cái máu ăn chơi cứ rần rật nên dù được chu cấp khoản tiửn rất lớn, nhưng thỉnh thoảng công tử­ Khánh vẫn phải vử Bạc Liêu bán ít căn phố lầu.

Một lần đang buồn vì hết tiửn, bỗng công tử­ Khánh được gã người Hoa, một đại gia trong giới kinh doanh đồ cổ, kêu đến cho tiửn với điửu kiện: Vử nhà  ông ngoại lấy cặp lục bình đầu tiên trong số 5 cặp đang trưng bà y, sẽ được thưởng 250.000 đồng. Công tử­ Khánh cà ng hoảng hồn khi gã người Hoa nói rõ mồn một: Cặp lục bình cao 7 tấc, có hình con rồng 5 móng ôm quanh, dưới đít có ấn triện đử. Аến lúc chôm được, công tử­ Khánh cà ng hốt hoảng: Thằng cha nà y biết rà nh đồ trong nhà  ông ngoại hơn cả cháu ruột. Cặp lục bình mang lên, gã người Hoa mân mê như trứng mửng. Rồng 5 móng là  đồ ngự dụng.

Аây là  báu vật. Nói xong, không chỉ giao đủ tiửn, gã người Hoa còn thưởng thêm: Nghe đồn cậu thích ăn chơi, bữa nay tôi đãi nhất dạ đế vương. Là  tay chọc trời, nhưng trong suốt cuộc đời ăn chơi đã qua và  mãi đến sau nà y, công tử­ Khánh không bao giử trải qua cảm giác tuyệt diệu như lần thưởng thức bữa đại yến gan rồng hôm ấy. Mình mặc long bà o, vừa ngồi và o ngai và ng đã có hoà ng hậu đẹp như tiên giáng trần sà  và o lòng, bên dưới 20 cung nữ tuyệt sắc uốn éo mời gọi... - giọng ông Khánh trở nên nóng hổi. Sau khi vui vầy với hoà ng hậu, đến giử ăn, một tên đóng vai thái giám bước và o nói léo nhéo giọng xăng pha nhớt: Xin hoà ng thượng ban thiện ngự. Аang cao hứng, nổi máu công tử­, ông Khánh kêu: Gan rồng.

Tưởng là  nói chơi, nà o ngử một hồi sau tên thái giám bưng lên cái khai bên trong là  con rồng được cắt tỉa từ củ hủ dừa đẹp như... tranh. Giữa bụng rồng là  lá gan to cỡ cái chén. Vừa dọn, thái giám vừa giải thích: Bẩm đây là  gan con công. Công gần với phụng mà  phụng song hà nh và  ngang tước với rồng, nên nay dùng gan công thay thế cho gan rồng, mời bệ hạ... Vừa đưa miếng gan công qua đầu lườ¡i, cái vị giác vốn no đủ sơn hà o hải vị như được đánh thức bởi cái mùi thoang thoảng thơm, cái vị bùi bùi không gì sánh được khiến người từng trải như công tử­ Khánh cũng vỗ tay khen: Thằng cha ba Tà u nà y cao tay ấn thật!.

Аã hơn thế kỷ trôi qua, thế sự đã bao đổi thay, nhưng cái thà nh ngữ CTBL vẫn được lưu truyửn. Mỗi người một cách nhìn nhận, nhưng có điửu chắc chắn là  chẳng một ai đủ can đảm nổi tiếng theo cái danh vị ấy.

(0) Bình luận
  • [Infographic] Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Thành phố Hà Nội năm 2026
    Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 320/KH-SVHTT về tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Thành phố Hà Nội năm 2026, với chủ đề “Sách và Ước mơ vươn xa”. Cuộc thi nhằm tạo sân chơi bổ ích dành cho các em học sinh, quảng bá Thủ đô ngàn năm văn hiến..., khẳng định vị trí, vai trò to lớn của Văn hóa đọc góp phần nâng cao dân trí, phát triển tư duy, khả năng sáng tạo, bồi dưỡng nhân cách, hình thành lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ, đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập.
  • [Infographic] Nhiệm vụ, giải pháp Chương trình hỗ trợ phát triển thị trường lao động Thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 – 2030
    Đồng chí Vũ Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội vừa ký, ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hỗ trợ phát triển thị trường lao động Thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030 (Kế hoạch số 155/KH-UBND, ngày 16/4). Kế hoạch đặt ra 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường lao động Thủ đô Hà Nội phát triển toàn diện, bền vững và hiện đại trong thời kỳ mới.
  • [Infographic] Nghị quyết số 80-NQ/TW: 8 nhiệm vụ, giải pháp phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đã đặt ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, đáp ứng yêu cầu phát triển xứng tầm với nền văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới; xác định đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước, cho tương lai của dân tộc...
  • [Infographic] Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam: Quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, tầm nhìn
    Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 7/1/2026 đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định rõ quan điểm, mục tiêu, tầm nhìn, nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa trong giai đoạn mới, nhằm xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước nhanh và bền vững.
  • [Video] Một số quy định nguyên tắc, trình tự bỏ phiếu bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031
    Bầu cử là phương thức thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung và thành lập cơ quan quyền lực nhà nước ở trung ương và địa phương nói riêng. Cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tổ chức cùng một ngày trên phạm vi cả nước vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026 trong bối cảnh công cuộc đổi mới ở nước ta sau 40 năm đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội.
  • [Video] Mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031
    Hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Sở Tư pháp Thành phố Hà Nội đã xây dựng và phát hành các video tuyên truyền về nội dung này. Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu video mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 để nhân dân và cử tri Thủ đô nắm vững các quy định của pháp luật, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong sự kiện trọng đại của đất nước diễn ra vào ngày 15/3/2026.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • 3 ấn phẩm giúp người trẻ hiểu đúng và làm chủ AI
    Chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt bạn đọc 3 ấn phẩm về trí tuệ nhân tạo, khoa học và tâm lí học hiện đại, gồm: “Lược sử trí khôn - Từ giun biển đến ChatGPT”, “Sống thư thái trong thời đại AI” và “Trí tuệ nhân tạo dưới lăng kính tâm lí học”.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Bóng làng nơi đáy ao (Kỳ 2)
    Ở làng Chiện này, cách đây năm mươi cái tết, người đàn ông nào vào tuổi ngũ tuần, thì được làng tặng con cá chép ao Sen. Ao Sen là ao chung của cả làng, có ý nghĩa quan trọng với cả cộng đồng. Ông Nền giờ đã ngoài sáu mươi, sau khi rời quân ngũ về đã làm liền hai khóa chủ tịch xã. Còn hơn nửa năm nữa, ông chỉ mong kết thúc nhiệm kì để được nghỉ ngơi.
  • Triển lãm 80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến
    Trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen năm 2026, Triển lãm chuyên đề “80 năm Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” (19/12/1946 - 19/12/2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/5 đến 23/5/2026 tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh. Lễ khai mạc được tổ chức lúc 8h ngày 19/5/2026.
  • Hồ Chí Minh - Hành trình vì độc lập, tự do của dân tộc: Trưng bày kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
    Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026) và 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (05/6/1911 - 05/6/2026), Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội tổ chức trưng bày chuyên đề “Hồ Chí Minh - Hành trình vì độc lập, tự do của dân tộc”.
  • Học viện Tài chính: Khẳng định khát vọng hội nhập với bộ nhận diện thương hiệu mới
    Ngày 16/5, Học viện Tài chính tổ chức Lễ công bố bộ nhận diện thương hiệu và cổng thông tin điện tử Học viện Tài chính, chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5). Tại sự kiện cũng diễn ra Diễn đàn hợp tác và phát triển lần thứ II năm 2026 với sự tham dự của lãnh đạo một số Bộ, ngành, các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và đại diện nhiều cơ quan, đơn vị đối tác.
Đừng bỏ lỡ
  • Hát Môn lan tỏa tinh thần học và làm theo Bác từ những điều giản dị
    Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), cuộc thi “Tôi kể về tôi trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” lần thứ nhất, năm 2025-2026 do Đảng bộ xã Hát Môn tổ chức đã trở thành hoạt động chính trị, tư tưởng có ý nghĩa thiết thực và sâu sắc. Không chỉ tạo sức lan tỏa trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, cuộc thi còn góp phần đưa việc học và làm theo Bác đi vào chiều sâu bằng những việc làm cụ thể, gần gũi trong đời sống hằng ngày.
  • Những bản tình ca vang lên giữa không gian văn hóa hồ Gươm
    Vào mỗi cuối tuần, khu vực hồ Hoàn Kiếm luôn đón lượng lớn người dân và du khách đến tham quan, dạo phố. Giữa nhịp chuyển động ấy, những chương trình nghệ thuật ngoài trời đang dần “bồi đắp” thêm diện mạo cho không gian công cộng của Thủ đô, nơi công chúng không chỉ tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí mà còn có cơ hội tiếp cận nghệ thuật theo cách gần gũi hơn.
  • Chính phủ phê duyệt chuyển giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cho Hà Nội quản lý
    Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 126/NQ-CP ngày 11/5/2026 về việc chuyển giao quyền quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cho Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Quyết định được xây dựng dựa trên cơ sở các văn bản pháp lý hiện hành và đề nghị của các bộ ngành liên quan.
  • "Xoan mở hội": Thanh âm đất tổ tại Bảo tàng Hà Nội
    Vào ngày 23/5 tới đây, tại Bảo tàng Hà Nội, sự kiện "Xoan mở hội" sẽ mang đến không gian trải nghiệm độc đáo cho người yêu văn hóa, đặc biệt là giới trẻ, với chủ đề khám phá nghệ thuật hát Xoan Phú Thọ.
  • Trải nghiệm boardgame "Phú Hộ Làng Nghề": Khám phá những giá trị đặc sắc của các làng nghề truyền thống Bắc Bộ
    Bảo tàng Hà Nội, phối hợp cùng dự án Cổ Nghệ Tân Giao, sẽ mang đến một trải nghiệm văn hóa độc đáo với boardgame "Phú Hộ Làng Nghề" vào Chủ nhật, ngày 17/5/2026, từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều.
  • Chiếu phim chuyên đề “Trường Sơn - Những năm tháng không quên”
    Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và 67 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 - 19/5/2026), Viện phim Việt Nam sẽ tổ chức đợt chiếu phim chuyên đề “Trường Sơn - Những năm tháng không quên” nhằm giới thiệu với khán giả nhiều tác phẩm điện ảnh đặc sắc.
  • Ngắm nhìn một Hồ Tây trầm mặc trong ánh hoàng hôn
    Với không gian thoáng đãng, hồ Tây là một địa điểm được nhiều người tìm đến để tận hưởng những phút giây bình yên và chiêm ngưỡng vẻ đẹp mê đắm của thiên nhiên khi hoàng hôn buông xuống.
  • "Duyên kiếp Bạch Trà" trở lại với khán giả Thủ đô
    "Duyên kiếp Bạch Trà" hứa hẹn mang đến cho khán giả một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, kết hợp giữa chiều sâu lịch sử, vẻ đẹp sân khấu truyền thống và ngôn ngữ cải lương đầy da diết. Vở diễn diễn ra vào 20h ngày 30/5/2026 tại Rạp Chuông Vàng, số 72 Hàng Bạc, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
  • Cuộc thi Tài năng Diễn viên Cải lương toàn quốc 2026: Nơi hội tụ những nhịp phách di sản
    Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026) Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam và các đơn vị có liên quan tổ chức Cuộc thi Tài năng Diễn viên Cải lương toàn quốc năm 2026.
  • Phát động Cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” nhân kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám
    Hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – trường đại học đầu tiên của Việt Nam (1076 – 2026), Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám chính thức phát động Cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay”.
Công tử­ Bạc Liêu và  "đại yến gan rồng"
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO