Công tử­ Bạc Liêu và  "đại yến gan rồng"

LĐ| 31/01/2012 11:34

(NHN) Công tử­ Bạc Liêu là  thà nh ngữ xuất phát từ cuộc đời ăn chơi trở thà nh huyửn thoại của những cậu ấm từ vùng đất từng được mệnh danh là  già u nhất Nam Bộ.

Аệ nhất ăn chơi

Nhà  báo, nhà  văn Phan Trung Nghĩa, người được giới cầm bút phong tước hiệu Công tử­ Bạc Liêu (CTBL) không chỉ vì anh là  tác giả quyển sách Công tử­ Bạc Liêu - sự thật và  giai thoại mà  còn bởi phong cách chơi đến mát trời ông địa, đã có lần thú nhận với tôi rằng: So với kử³ tích của tiửn bối, tôi chưa được đứng gần hà ng rà o của cái thà nh trì ăn chơi đó.

Theo Phan Trung Nghĩa, đối tượng khai sinh ra thà nh ngữ CTBL chính là  Huử³nh Văn Phước, gọi theo tiếng Hoa là  Dù Hột, con của ông chủ Chá, một đại địa chủ xứ Bạc Liêu. Tương truyửn Dù Hột chịu chơi đến mức khi thấy có 5 chiếc xe tranh nhau chở khách bèn bao tất tần tật vì ngườ¡ng mộ cái thú trả tiửn không cần cân đo đong đếm.

Công tử­ Bạc Liêu và  đại yến gan rồng
Nét phong độ vẫn còn đó ở người đà n ông 72 tuổi được người đời phong danh Công tử­ Khánh. Ảnh: Nhật Hồ

Chiếc chở công tử­, chiếc chở nón, chiếc chở gậy, chiếc chở cặp da và  chiếc chở mắt kiếng. Vử sau thà nh ngữ CTBL được xã hội hóa, gọi chung cho tất cả những địa chủ con ở Bạc Liêu có máu ăn chơi danh bất hư truyửn. Mỗi người mỗi nết, nhưng tất cả đửu có điểm chung là  xem tiửn như giấy lộn và  chẳng có món ngon vật lạ nà o trên đời nà y mà  các cậu chưa trải qua. Аương thời, người ta xếp hạng CTBL theo 4 trường phái. Аại diện cho trường phái trăng hoa là  công tử­ Аiửu. Cậu sẵn sà ng hạ lệnh cho tá điửn vác cả trăm giạ lúa đổi lấy một đêm vui với người đẹp.

Mỗi lần là  một hương đồng gió nội khác nhau, quyết không lặp lại. Lưu truyửn sau một đêm vui vẻ với con gái ông Trần Thanh Bạch - người được mệnh danh là  người đẹp xứ Bạc Liêu thời ấy, công tử­ tử ra rất đẹp lòng nên bo thêm tiửn cho người đẹp cất nhà , còn chuyện tình cảm thì công tử­ đã đoạn tuyệt ngay sau cái đêm hôm ấy. Аại diện cho trường phái văn nghệ là  công tử­ Lũy. Không chỉ thường xuyên tổ chức đại tiệc, công tử­ còn nuôi nấng cả đoà n ca hát trong nhà . Аại diện cho trường phái yêng hùng là  công tử­ Cân (Phan Kim Cân). Từng học luật ở Hà  Nội, nhưng do ghét Tây nên công tử­ nhất định không là m việc cho tụi mắt xanh mũi lõ, mà  ở nhà  tổ chức nuôi chứa các chí sĩ yêu nước, trong đó có chí sĩ Nguyễn An Ninh... Gắt củ kiệu nhất là  trường phái do cậu Ba Huy, tức Trần Trinh Huy, đứng đầu.

Từng du học bên Tây, lại là  con trai đại điửn chủ nức tiếng già u có Trần Trinh Trạch, người sở hữu 110.000ha lúa và  hơn 100.000ha muối... nên cậu Ba Huy có những cách chơi vượt cả mình rồng. Cậu rinh vử chiếc xe mu rùa Peugeot, loại xe mà  đương thời chỉ có vua Bảo Аại mới dám sắm để vi hà nh, chỉ để đi... thăm ruộng. Thậm chí sau nà y cậu Ba còn mua cả máy bay là m chân đi thăm ruộng và  thuê người Tây vử là m quản lý điửn sản... Còn vử bản lĩnh đà n ông, cậu Ba quả là  cao thủ khi không chỉ cưới vợ Tây mà  còn là  người đầu tiên ở miửn Tây tổ chức thi đấu xảo sắc đẹp và o năm 1940 với vai trò là  chủ khảo. Danh sách "nhân tình, nhân ngãi" của cậu Ba, toà n là  người đẹp và  nghệ sĩ nổi tiếng đương thời, dà i đến mức ngay cả cậu cũng không sao nhớ hết... Nói vử kử³ tà i ăn chơi quả cậu Ba Huy xứng danh là  đệ nhất CTBL, bởi trên đời nà y chỉ mỗi món gan rồng là  chưa từng nếm. Nhưng chính đây là  gót chân A-sin khiến sau nà y vị đệ nhất CTBL đã bị qua mặt, mà  người đó lại là  cháu ruột kêu cậu Ba bằng cậu: Công tử­ Khánh.

Mình rồng và  đại yến gan rồng

Sinh năm 1940, cầm tinh con rồng, cuộc đời của công tử­ Khánh (tên thật là  Phan Kim Khánh) có lúc ăn chơi chẳng kém mình rồng. Là  sản phẩm của cuộc tình đầy lãng mạn giữa công tử­ yên hùng Phan Kim Cân và  quý nữ thứ sáu của đại điửn chủ Trần Trinh Trạch - bà  Trần Thị Аông, lẽ đương nhiên ông Khánh sẽ trở thà nh công tử­, nhưng chính cái tính dọc ngang nà o biết trên đầu có ai đã thôi thúc ông cố công tạo dựng cho mình thương hiệu riêng đến mức người từng trải như cậu Ba Huy cũng chà o thua vì chưa lần được nếm món gan rồng như cháu. Chúng tôi đến nhà  công tử­ Khánh ở Cầu Sập, ngoại ô TP.Bạc Liêu. Nếu không được giới thiệu trước, tôi khó lòng tin được ông Khánh đã bước qua cái tuổi xưa nay hiếm (72 tuổi).

Thời gian và  sự sa sút kinh tế vẫn không là m lu mử được vẻ sung mãn và  nét quý tộc của người cuối cùng được hưởng trọn danh vị CTBL. Vừa nghe có khách viếng, ông khui hũ rượu ngâm cả tổ ong mật để nhâm nhi với món heo quay đặc sản xứ Bạc Liêu. Аúng là  công tử­! Sau mấy vòng xã giao, rượu ngà  ngà , người đà n ông có 7 đời vợ chính thức với 7 dòng con nà y đã hé lộ cuộc đời ăn chơi bá cháy của mình. Khoảng đầu thập niên 1960, được gia đình đưa lên Sà i Gòn ăn học, nhưng do cái máu ăn chơi cứ rần rật nên dù được chu cấp khoản tiửn rất lớn, nhưng thỉnh thoảng công tử­ Khánh vẫn phải vử Bạc Liêu bán ít căn phố lầu.

Một lần đang buồn vì hết tiửn, bỗng công tử­ Khánh được gã người Hoa, một đại gia trong giới kinh doanh đồ cổ, kêu đến cho tiửn với điửu kiện: Vử nhà  ông ngoại lấy cặp lục bình đầu tiên trong số 5 cặp đang trưng bà y, sẽ được thưởng 250.000 đồng. Công tử­ Khánh cà ng hoảng hồn khi gã người Hoa nói rõ mồn một: Cặp lục bình cao 7 tấc, có hình con rồng 5 móng ôm quanh, dưới đít có ấn triện đử. Аến lúc chôm được, công tử­ Khánh cà ng hốt hoảng: Thằng cha nà y biết rà nh đồ trong nhà  ông ngoại hơn cả cháu ruột. Cặp lục bình mang lên, gã người Hoa mân mê như trứng mửng. Rồng 5 móng là  đồ ngự dụng.

Аây là  báu vật. Nói xong, không chỉ giao đủ tiửn, gã người Hoa còn thưởng thêm: Nghe đồn cậu thích ăn chơi, bữa nay tôi đãi nhất dạ đế vương. Là  tay chọc trời, nhưng trong suốt cuộc đời ăn chơi đã qua và  mãi đến sau nà y, công tử­ Khánh không bao giử trải qua cảm giác tuyệt diệu như lần thưởng thức bữa đại yến gan rồng hôm ấy. Mình mặc long bà o, vừa ngồi và o ngai và ng đã có hoà ng hậu đẹp như tiên giáng trần sà  và o lòng, bên dưới 20 cung nữ tuyệt sắc uốn éo mời gọi... - giọng ông Khánh trở nên nóng hổi. Sau khi vui vầy với hoà ng hậu, đến giử ăn, một tên đóng vai thái giám bước và o nói léo nhéo giọng xăng pha nhớt: Xin hoà ng thượng ban thiện ngự. Аang cao hứng, nổi máu công tử­, ông Khánh kêu: Gan rồng.

Tưởng là  nói chơi, nà o ngử một hồi sau tên thái giám bưng lên cái khai bên trong là  con rồng được cắt tỉa từ củ hủ dừa đẹp như... tranh. Giữa bụng rồng là  lá gan to cỡ cái chén. Vừa dọn, thái giám vừa giải thích: Bẩm đây là  gan con công. Công gần với phụng mà  phụng song hà nh và  ngang tước với rồng, nên nay dùng gan công thay thế cho gan rồng, mời bệ hạ... Vừa đưa miếng gan công qua đầu lườ¡i, cái vị giác vốn no đủ sơn hà o hải vị như được đánh thức bởi cái mùi thoang thoảng thơm, cái vị bùi bùi không gì sánh được khiến người từng trải như công tử­ Khánh cũng vỗ tay khen: Thằng cha ba Tà u nà y cao tay ấn thật!.

Аã hơn thế kỷ trôi qua, thế sự đã bao đổi thay, nhưng cái thà nh ngữ CTBL vẫn được lưu truyửn. Mỗi người một cách nhìn nhận, nhưng có điửu chắc chắn là  chẳng một ai đủ can đảm nổi tiếng theo cái danh vị ấy.

(0) Bình luận
  • [Infographic] Hà Nội đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu năm 2026
    Đồng chí Vũ Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội vừa ký ban hành Kế hoạch số 307/KH-UBND về việc đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026. Thời gian triển khai kế hoạch này diễn ra từ ngày 8/8 đến ngày 30/9/2026 tại 126 xã/phường của Thành phố Hà Nội.
  • Bài cuối: Làng nghề Thăng Long – Hà Nội hòa dòng chảy công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới
    Hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội của Thành phố Hà Nội đã tạo một bệ phóng cho làng nghề Hà Nội phát triển. Nhưng chính sách ưu việt đến đâu cũng chỉ phát huy sức mạnh khi được triển khai bằng những hành động thực tế, quyết liệt và khoa học. Nhiệm vụ cốt lõi của chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và nghệ nhân Hà Nội lúc này là phải đưa các định chế pháp lý vào thực tiễn, biến di sản ngàn năm thành dòng chảy kinh tế văn hóa, đưa làng nghề Thăng Long – Hà Nội
  • Bài 2: Bệ phóng thể chế khai mở động lực phát triển làng nghề Hà Nội
    Với sự ra đời của Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Thành ủy Hà Nội, Quy hoạch Tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, các Nghị quyết thực hiện Luật Thủ đô của HĐND Thành phố Hà Nội, đã phá bỏ rào cản, hơn hết đặt nền móng, kiến tạo bệ phóng để làng nghề Hà Nội bứt phá, đóng góp tích cực hơn vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô trong giai đoạn mới.
  • Bài cuối: Thủ đô Hà Nội tiên phong kiến tạo, bồi đắp “sức mạnh mềm” quốc gia
    Với tư cách Thủ đô - trái tim của cả nước, ngay khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã tiên phong ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với tầm nhìn, tư duy chiến lược kiến tạo, đánh thức những mạch ngầm di sản, biến tài nguyên văn hóa thành động lực phát triển.
  • Bài 2: Xây chắc nền tảng, phát huy giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội
    Với lợi thế lớn về di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, nguồn nhân lực cũng như con người Thủ đô thanh lịch – văn minh, những năm qua Hà Nội đã đạt nhiều kết quả trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đặt nền tảng để Thủ đô thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
  • [Video] Người dân ủng hộ, đánh giá cao Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
    Ngay trong ngày mở cửa đầu tiên vào chiều 29/6, triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội đã thu hút hàng ngàn người dân tới thưởng lãm, qua đó, nhiều ý kiến đánh giá, ủng hộ tầm nhìn chiến lược được đặt ra trong Quy hoạch, hướng tới xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Bồi dưỡng tâm hồn, khơi dậy khả năng sáng tạo và tình yêu văn học, nghệ thuật cho học sinh Thủ đô
    Chiều 12/8, tại Nhà Văn hóa xã Đông Anh (Hà Nội), Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Chương trình tổng kết Đề án Sân khấu học đường tại các trường THCS, THPT Hà Nội năm 2026, đánh dấu việc hoàn thành các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, workshop và thực hành biểu diễn dành cho giáo viên, học sinh phổ thông trên địa bàn thành phố.
  • [Podcast] Tản văn: Phượng tím vắt ngang trời thương nhớ
    Đến Đà Lạt vào ngày nắng chói, đôi mắt chị dõi tìm loài hoa gieo thương nhớ, phượng tím. Đà Lạt mùa nào sắc đó, đều là những loài đặc trưng của xứ sở ngàn hoa. Mùa dã quỳ vàng hoang hoải, mùa cỏ hồng bềnh bồng như mây, mùa hoa ban trắng tinh khôi, mùa anh đào ngọt ngào trong trẻo. Với chị, lưu luyến nhất vẫn là mùa phượng tím. Mùa này phượng rải sắc tím ngăn ngắt khắp đất cùng trời, gợi lên trong lòng xiết bao lưu luyến.
  • Mưa mùa hạ
    Khác với mưa phùn gió bấc hay những ngày “mưa thối đất thối cát” lê thê, mưa mùa hè luôn đem đến cảm giác hứng khởi. Nó đến bất ngờ, ào ạt rồi đi rất nhanh, trả lại bầu không khí dịu mát và bầu trời trong veo. Tôi vẫn nghĩ mưa mùa hè là cơn mưa đẹp nhất, trẻ trung và hào phóng như tuổi thanh xuân. Đang nắng như úp chảo lửa, bỗng mây đen ùn ùn kéo đến.
  • Đào tạo phẫu thuật robot kết hợp giữa Dry Lab và Wet Lab lần đầu tiên tại Việt Nam
    Bệnh viện Trung ương Huế đào tạo phẫu thuật robot cơ bản kết hợp giữa Dry Lab và Wet Lab lần đầu tiên tại Việt Nam.
  • [Infographic] Hà Nội đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu năm 2026
    Đồng chí Vũ Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội vừa ký ban hành Kế hoạch số 307/KH-UBND về việc đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026. Thời gian triển khai kế hoạch này diễn ra từ ngày 8/8 đến ngày 30/9/2026 tại 126 xã/phường của Thành phố Hà Nội.
Đừng bỏ lỡ
Công tử­ Bạc Liêu và  "đại yến gan rồng"
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO