Chú trọng đào tạo chuyên sâu về báo chí văn hóa, văn nghệ

Phát biểu tại Hội thảo, TS Trần Thị Hồng Liễu – Phó Trưởng khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội khẳng định ý nghĩa và sự cần thiết của việc đổi mới chương trình đào tạo ngành Báo chí trong bối cảnh hiện nay. Đồng thời, bà đánh giá cao vai trò của Hội thảo trong việc tiếp nhận các ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện chương trình đào tạo theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Theo định hướng xây dựng, chương trình đào tạo ngành Báo chí được thiết kế theo hướng ứng dụng nghề nghiệp, nhằm cung cấp nguồn nhân lực có nền tảng kiến thức vững vàng, kỹ năng chuyên môn toàn diện và năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp. Chương trình chú trọng đào tạo kỹ năng thực hành báo chí, truyền thông cũng như chuyên sâu về lĩnh vực báo chí văn hóa, văn nghệ, đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng và thị trường lao động trong bối cảnh mới.

Bên cạnh kiến thức chuyên sâu về báo chí, truyền thông, chương trình còn trang bị cho sinh viên kiến thức nền tảng về chính trị, khoa học xã hội và nhân văn, văn hóa, kinh tế, xã hội, thể thao và giải trí. Sinh viên được rèn luyện các kỹ năng tác nghiệp như thu thập và xử lý thông tin, phỏng vấn, quay dựng phim, chụp ảnh, xử lý âm thanh, viết và biên tập tác phẩm báo chí.

Tại Hội thảo, PGS.TS Ngô Văn Giá – nguyên Trưởng khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, nhấn mạnh sự cần thiết phải đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào toàn bộ hoạt động đào tạo báo chí, từ nội dung giảng dạy đến chuẩn đầu ra về kiến thức, kỹ năng chuyên môn và kỹ năng bổ trợ.

PGS.TS Ngô Văn Giá đề xuất bổ sung nội dung tư vấn, định hướng hoạt động nghề nghiệp của nhà báo trong các chương trình đào tạo mang tính tổng thể, gắn với hoạt động của tổ chức và cá nhân. Môi trường đào tạo cần được thay đổi theo hướng tích cực, phù hợp hơn với xu thế phát triển hiện nay.

Tham luận tại Hội thảo, ThS Phạm Công Nghĩa – Giảng viên Trường Đại học Hòa Bình trình bày với chủ đề “Mối quan hệ giữa lý thuyết, thực hành và chuẩn đầu ra trong chương trình đào tạo báo chí năm 2026”.

Theo ThS Phạm Công Nghĩa, chương trình đào tạo báo chí năm 2026 cơ bản đã bảo đảm sự kết hợp hài hòa giữa nền tảng khoa học xã hội và nhân văn với kiến thức chuyên sâu về báo chí, truyền thông. Chuẩn đầu ra được xây dựng theo hướng chú trọng kỹ năng nghề nghiệp, năng lực chuyên môn và ứng dụng công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu công việc trong bối cảnh truyền thông hiện đại.

ThS Phạm Công Nghĩa cũng đề xuất nghiên cứu, bổ sung một số học phần mới phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của lĩnh vực báo chí hiện nay, qua đó giúp sinh viên vận dụng hiệu quả kiến thức chuyên sâu vào thực hành sáng tạo tác phẩm cũng như hoạt động nghề nghiệp trong lĩnh vực báo chí, truyền thông.

Theo nhà báo Vương Minh Huệ – Tổng Biên tập Tạp chí Người Hà Nội từ góc độ của nhà tuyển dụng, chương trình đào tạo ngành Báo chí cần chú trọng hơn đến định hướng báo chí văn học, nghệ thuật nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn hiện nay. Mặc dù Việt Nam có nhiều cơ sở đào tạo báo chí, song chưa có trường nào thực sự chuyên sâu về lĩnh vực báo chí văn học, nghệ thuật.

Nhà báo Vương Minh Huệ đề xuất việc đào tạo nguồn nhân lực báo chí trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật cần được phát triển theo hướng liên ngành, gắn với thực tiễn sáng tạo. Trong đó, cần tăng cường các học phần về văn học, nghệ thuật, lý luận phê bình và kỹ năng viết chuyên sâu cho sinh viên.

Đối với sinh viên tại các trường văn hóa, văn học nghệ thuật thường có nền tảng kiến thức chuyên ngành khá tốt nhưng còn hạn chế về kỹ năng báo chí và truyền thông đa phương tiện. Vì vậy, chương trình đào tạo của các khoa viết văn, báo chí cần bổ sung các học phần về báo chí, truyền thông, kỹ năng sản xuất nội dung đa nền tảng cũng như khả năng tiếp cận công chúng hiện đại thông qua truyền thông số.

Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo cần chú trọng phát triển tư duy số, kỹ năng làm báo đa phương tiện và khả năng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo AI, đặc biệt trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi của báo chí trong thời đại mới.

Tại Hội thảo, TS Nguyễn Thị Thu Huyền – Khoa Quan hệ Quốc tế, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho rằng, mỗi cơ sở đào tạo báo chí đều có những thế mạnh và định hướng riêng. Đối với chương trình đào tạo ngành Báo chí của Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, bản sắc riêng được thể hiện khá rõ khi nhấn mạnh định hướng báo chí văn hóa, văn học nghệ thuật. Đây được xem là lợi thế nổi bật so với nhiều cơ sở đào tạo báo chí khác hiện nay.

Theo TS Nguyễn Thị Thu Huyền, định hướng này sẽ góp phần tạo nguồn nhân lực chất lượng cho các cơ quan báo chí hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật. Bên cạnh đó, chương trình cũng đã cập nhật các học phần liên quan đến chuyển đổi số thông qua các nội dung về truyền thông đa phương tiện, báo chí hiện đại và sáng tạo chuyên nghiệp.

Đánh giá về mục tiêu chung của chương trình đào tạo đại học ngành Báo chí năm 2026, bà cho rằng chương trình cơ bản phù hợp với yêu cầu thực tiễn, hướng tới đào tạo nguồn nhân lực có đầy đủ kiến thức, kỹ năng chuyên môn và năng lực sáng tạo, khởi nghiệp. Đặc biệt, chương trình thể hiện rõ định hướng chuyên sâu trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật một thế mạnh riêng của nhà trường.

Cũng theo TS Lê Tuấn Anh – Khoa Truyền thông, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông nhận định, chương trình đào tạo được xây dựng tương đối rõ ràng, có định hướng gắn với nhu cầu thực tiễn xã hội. Nhìn tổng thể, có thể thấy bản sắc nổi bật của chương trình là định hướng báo chí văn hóa, văn học nghệ thuật – vốn cũng là thế mạnh trong đào tạo báo chí của Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

"Chương trình cần bổ sung thêm các học phần liên quan đến truyền thông văn hóa nghệ thuật trên báo chí, cũng như báo chí về văn hóa, văn nghệ. Nếu xác định báo chí văn hóa – văn nghệ là bản sắc riêng của chương trình đào tạo, cần xây dựng cấu trúc rõ nét hơn thông qua các nhóm học phần chuyên sâu hoặc hệ thống môn tự chọn theo định hướng văn hóa, văn học nghệ thuật." TS Lê Tuấn Anh cho biết.

TS Lê Tuấn Anh cũng đề xuất bổ sung một số học phần như: Phê bình văn hóa trên báo chí, Truyền thông di sản, Báo chí và công nghiệp văn hóa, Văn hóa trên nền tảng số… Qua đó góp phần hình thành rõ nét hơn tính đặc thù và dấu ấn riêng của nhà trường trong đào tạo báo chí.

Thông qua Hội thảo, TS Trần Thị Hồng Liễu – Phó Trưởng khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội gửi lời cảm ơn tới các đại biểu, chuyên gia, giảng viên các cơ sở đào tạo, nhà tuyển dụng đã tham gia, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết và giá trị cho chương trình đào tạo ngành Báo chí.

Những ý kiến đóng góp tại Hội thảo sẽ được Khoa tiếp thu, nghiên cứu và hoàn thiện nhằm tiếp tục đổi mới Chương trình đào tạo trình độ đại học ngành Báo chí năm 2026 theo hướng hiện đại, bắt kịp xu thế phát triển của báo chí, truyền thông trong giai đoạn mới./.