Bài học từ việc nghệ sĩ kêu gọi từ thiện ảo

Lợi dụng lòng tốt, tình thương để trục lợi, lừa đảo là chiêu thức không mới nhưng nhiều người vẫn mắc bẫy. Vụ việc của Quách Ngọc Tuyên trong những ngày qua đang khiến dư luận bàn tán xôn xao, nguyên nhân vì anh bị tố kêu gọi “từ thiện ảo”.    

Cụ thể, diễn viên Quách Ngọc Tuyên đã chia sẻ bài viết kêu gọi quyên góp cho một bé trai bị bệnh nặng, có hoàn cảnh khó khăn khi chưa kiểm chứng thông tin. Vì tin tưởng, một nhà hảo tâm đã chuyển số tiền khoảng 100 triệu đồng vào tài khoản của gia đình bé này.

Ngày 1/3, người này đến bệnh viện ở Cần Thơ hỏi thăm tình hình sức khỏe của em bé thì bệnh viện cho hay không có trường hợp nào như thế được điều trị ở đây. Khi biết sự việc, Quách Ngọc Tuyên đã đính chính, gửi lời xin lỗi khán giả trên trang cá nhân. “Mọi chuyện là lỗi do tôi. Vài ngày trước, tôi vô tình thấy trường hợp của một bé cần phẫu thuật gấp, do vội vàng nghĩ đến việc cứu bé nên tôi chỉ gọi điện xác minh qua số điện thoại rồi xin được chia sẻ bài. Sau khi tìm hiểu kỹ, tôi biết rõ mọi chuyện thì lời khẩn cầu này có vấn đề không hay, họ muốn trục lợi” - Quách Ngọc Tuyên chia sẻ.

Tuy nhiên từ vụ việc này, Quách Ngọc Tuyên nhận nhiều chỉ trích từ công chúng. Nhiều người cho rằng, nam diễn viên quá vội vàng đưa ra lời kêu gọi trong khi chưa biết chính xác thực hư câu chuyện. Theo các chuyên gia tâm lý, những kẻ lừa đảo thường đánh vào tâm lý của mọi người về sự thương cảm về nhưng mảnh đời bất hạnh, nếu không xách minh rõ, dù động cơ là tốt nhưng sẽ khiến việc làm tư thiện của nghệ sĩ thành lừa đảo. Chưa kể danh tiếng, hình ảnh của nghệ sĩ trong mắt người hâm mộ sẽ bị suy giảm nghiêm trọng.

Bài học cho nghệ sĩ

Trước đây, nhiều lần các nghệ sĩ như Đại Nghĩa, Lý Hải – Minh Hà cũng lên tiếng cảnh báo về một số tài khoản giả mạo họ để lừa đảo tiền từ thiện. Vợ chồng Lý Hải - Minh Hà cũng phải nhắn nhủ mọi người cảnh giác khi có kẻ lập tài khoản giả mạo, kêu gọi người quyên góp chia sẻ thông tin cá nhân, mã số thẻ ATM nhằm mục đích lừa đảo. Hành vi này nhằm trục lợi trong lúc mọi người đang chung tay giúp đỡ người dân miền Tây vượt qua hạn mặn.

Liên quan đến sự việc của Quách Ngọc Tuyên, nam diễn viên đã phải làm việc với các cơ quan chức năng để làm rõ việc bị tố kêu gọi từ thiện ảo. Chánh thanh tra Sở TT&TT TP Hồ Chí Minh Nguyễn Đức Thọ cho biết: “Ngày 8/3, Thanh tra Sở TT&TT TP Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với diễn viên Quách Ngọc Tuyên về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung không đúng sự thật trên mạng xã hội về trường hợp kêu gọi từ thiện. Mức xử phạt là 7,5 triệu đồng".

Trao đổi với phóng viên KT&ĐT Luật sư Diệp Năng Bình - Trưởng VPLS Tinh Thông Luật cho biết: Chính phủ đã ban hành Nghị định số 93/2021/NĐ-CP về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

Nghị định cũng quy định chặt chẽ việc khi vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để hỗ trợ thiên tai, dịch bệnh, sự cố, cá nhân có trách nhiệm thông báo trên các phương tiện thông tin truyền thông về mục đích, phạm vi, phương thức, hình thức vận động, tài khoản tiếp nhận (đối với tiền), địa điểm tiếp nhận (đối với hiện vật), thời gian cam kết phân phối và gửi bằng văn bản đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú theo mẫu Thông báo.

“Như vậy, hiện nay cá nhân diễn viên Quách Ngọc Tuyên đứng ra kêu gọi từ thiện là phù hợp nhưng cũng cần thực hiện theo các quy định tại Nghị định. Trong trường hợp này cho thấy nam diễn viên vì mục đích tốt, nóng lòng kêu gọi từ thiện để giúp đỡ người khác chứ không có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản nên việc sử phạt hành chính với số tiền 7,5 triệu là phù hợp. Qua sự việc này, một lần nữa cho thấy lòng tốt của chúng ta phải đặt đúng chỗ, trước khi làm từ thiện cũng hiểu rõ hoàn cảnh của đối tượng mình cần giúp để tránh các trường hợp đáng tiếc. Bản thân lòng tốt lại giúp các vụ lừa đảo” – Luật sư Diệp Năng Bình chia sẻ.

Về phần mình, Quách Ngọc Tuyên cho biết, sau nhiều ngày điều tra, làm rõ vụ việc thì cơ quan chức năng đã xác định anh không liên quan gì đến vụ lừa đảo vừa qua. Tuy vậy, nam diễn viên khẳng định, anh vẫn còn trách nhiệm cung cấp mọi thông tin, hợp tác với cơ quan chức năng để điều tra vụ trục lợi cá nhân từ số tài khoản kêu gọi từ thiện trên.

Cũng theo Quách Ngọc Tuyên, ngay khi sự việc được L.K.T phát giác, anh đã liên hệ để nhờ hợp tác với mình, gửi các thông tin và hình ảnh giao dịch ghi nhận việc đã chuyển vào số tài khoản trên để anh có thể củng cố hồ sơ gửi cơ quan chức năng. Tuy nhiên phía L.K.T vẫn chưa hỗ trợ anh làm việc này. Nam diễn viên nói thêm, nếu như L.K.T không làm đơn kiện và không cung cấp mọi thông tin cần thiết thì phía cơ quan chức năng rất khó có cơ sở để điều tra làm rõ vụ việc. Do đó, anh rất mong nhà hảo tâm này đồng hành với mình để đưa chuyện này ra ánh sáng, lấy lại tiền cho mọi người và xử phạt đúng người, đúng tội.

Qua sự việc này, nhiều ý kiến cho rằng các nghệ sĩ cần rút kinh nghiệm sâu sắc, kiểm tra nguồn tin trước khi kêu gọi. Đồng thời, đây là bài học lớn cả về phía các nghệ sĩ đến những người làm từ thiện, tránh tình trạng tiền mất và buồn phiền vì lòng tốt không đặt đúng chỗ.