Thơm phức bánh chưng Tranh Khúc

Tết sớm ở là ng nghử cổ truyửn

Dòng sông Hồng như một dải lụa đà o mửm mại uốn lượn qua xã Duyên Hà yên ả, thanh bình. Lịch sử từ xa xưa đã ưu ái ban cho nhân dân nơi đây nghử là m bánh chưng cổ truyửn, mà ai đó nhắc đến cũng thấy mùi vị của quê cha đất tổ.

Từng nhà , cảnh già trẻ gái trai tất bật chẻ lạt, rửa lá bánh, ngâm gạo, giã đỗ, gói bánh... hòa cùng tiếng cười lao động vui vẻ là m cho tất cả thực khách và o đây đửu thấy ấm lòng. Không khí Tết đã đến với là ng Thanh Khúc. à”ng Đặng Tiến Lễ - Chủ nhiệm HTX dịch vụ Nông nghiệp thôn Văn Khúc (xã Duyên Hà ) hồ hởi: Đến thời điểm nà y, không khí là m bánh chưng phục vụ tết nhân dân đã bắt đầu và o vụ, nhà nà o cũng đông như hội.

Mỗi thanh niên trong là ng cũng là một "nghệ nhân" gói bánh - Ảnh Thiên Trường

Năm nà o cũng vậy, cứ rằm tháng chạp trở đi, hầu hết các gia đình là m bánh chưng ở đây đửu tính đến chuyện thuê người là m thêm. Nhà ít thì thuê dăm ba người, nhà là m nhiửu cũng đến và i chục người. Là ng vốn đã nhộn nhịp cà ng trở lên náo nhiệt hơn.

Chúng tôi đến đúng lúc nhà anh Nguyễn Minh Tần đang chuẩn bị sắp gạo gói bánh. Gần chục bà n tay mau lẹ thao tác nhịp nhà ng như những bộ máy chuyên nghiệp. Anh Minh cười tiếp chuyện: Vất vả nhưng vui, sắp tới mình phải thuê thêm 7 “ 8 người nữa mới đảm bảo đủ hà ng bán.

Ngoà i đường từng chuyến xe vận chuyển lá dong và bánh chưng thà nh phẩm và o ra tấp nập. Lá dong được vận chuyển vử Tranh Khúc thường là các xe tải cỡ lớn, chúng được mua tận Sơn La, Yên Bái, Là o Cai, Hà Giang... Và phải lá dong nếp mới đảm bảo được các yếu tố vử mà u sắc, mửm, dẻo.

Chuyển lá dong từ nơi khác vử - Ảnh Thiên Trường

Không sẵn lá nên nhà nà o cũng chủ động mua lá dong tích trữ. Khắp sân, hà nh lang, bệ hè, trong nhà ... đửu có lá dong.

Người sản xuất tất bật là m bánh, người mua cũng háo hức đến đặt hà ng. Người mua ở đây chủ yếu là các siêu thị, khách sạn, nhà hà ng, khách nước ngoà i... Và cả những cá nhân, mua để thưởng thức hương vị bánh chưng cổ truyửn.

Nhiửu người muốn tạo cho gia đình mình không khí ấm cúng ngà y tết cũng đã đến Tranh Khúc. Anh Lâm (Hai Bà Trưng “ Hà Nội) lặn lội gần 20km xuống Duyên Hà chỉ đặt 10 chiếc bánh sống, anh bảo: Đặt bánh sống để 28 Tết mang vử luộc, cả nhà được quây quần bên bếp lửa cho thêm hương vị Tết.

Chung sức xây dựng thương hiệu

à”ng Đặng Tiến Lễ cho biết: Cả là ng có 215 hộ là m bánh chưng và đây là nghử chính của người dân nên ai cũng tâm huyết xây dựng thương hiệu cho sản phẩm truyửn thống của mình.

Để xây dựng thương hiệu, bắt đầu từ năm 2007 được sự hỗ trợ của Sở thương mại Hà Nội và UBND huyện Thanh Trì, nhân dân đã tham gia xây dựng đử án tạo thương hiệu cho là ng và lấy tên là Là ng Nghử bánh truyửn thống Tranh Khúc cùng với logo của là ng nghử.

Sang năm 2008, được sự hỗ trợ tà i chính của UBND huyện và UBND xã, là ng đã triển khai chuẩn bị thêm máy hút chân không (bảo quản sản phẩm) và mã số, mã vạch gắn và o bao bì.

Mục đích của đử án là đưa sản phẩm cổ truyửn đến tay người tiêu dùng theo phương thức hiện đại. Các khâu là m bánh sẽ được kiểm định chặt chẽ hơn rất nhiửu, nhằm đảm bảo vệ sinh an toà n thực phẩm, chất lượng...

Dù là m theo mục đích nà o, thì các qui trình sản xuất bánh chưng vẫn được người dân là m theo đúng trình tự và bí quyết truyửn nghử. Chị Nguyễn Xuân Khoát với 29 năm là m nghử đã bật mí một số kinh nghiệm là m bánh: Lá dong ngâm trong nước ít nhất 30 phút, sau đó rửa thật sạch cắt lột bử bớt cuống để lá bớt cứng, để ráo nước. Chọn thịt ba chỉ, thịt vai, nửa nạc nửa mỡ. Gạo nếp mới thu hoạch. Đỗ xanh nấu chín đánh phải thật nhuyễn. Lúc gói phải chặt tay, lửa đun đửu và đun đủ thời gian...

Điửu đặc biệt nữa là tất cả các loại bánh ở đây đửu được gói bằng tay chứ không dùng khuôn. Tuy nhiên, các chiếc bánh được là m ra vẫn vuông như được đúc. Thấy chúng tôi thán phục cách gói bánh ấy, chị Nguyễn Phương Linh tay thoăn thoắt buộc lạt, cười bảo: Mình gói như nà y là còn xấu đấy, nhiửu người còn gói nhanh và đẹp hơn nhiửu.

Khâu chuẩn bị nhân bánh là sở trường của bác Nguyễn Minh Tần - Ảnh Thiên Trường

Trong những ngà y giáp tết như hiện tại, mỗi gia đình có thể là m 1.000 cái bánh/ngà y. Để nấu bánh với khối lượng lớn như vậy, nhà nà o cũng phải chuẩn bị 4 - 5 bếp lò loại cực đại và những chiếc thùng là m bằng nhôm loại xịn, đúc thật dà y, được thiết kế riêng phục vụ cho nấu bánh. Mỗi thùng có thể chứa được 300 - 400 chiếc với thời gian nổi lửa 8 - 10 giử.

Bánh chưng được là m với nhiửu loại để phục vụ nhiửu đối tượng, giá có từ 15.000đ “ 50.000đ. Phó chủ nhiệm HTX Dịch vụ nông nghiệp thôn Văn Khúc (xã Duyên Hà ) “ ông Phạm Văn Ngạch nhận xét: Giá bánh năm nay không tăng so với các năm trước. Và hiện tại hầu hết các gia đình đửu sản xuất không đủ để bán.

Mỗi người là m bánh nơi đây là những nghệ nhân tà i hoa và mỗi chiếc bánh được là m ra là một tác phẩm mang hồn dân tộc. Là ng Tranh Khúc vẫn lưu truyửn câu ca Nhà Xanh lại đóng lá xanh; Tra đỗ, trồng hà nh, thả lợn và o trong như một niửm tự hà o cho là ng nghử của mình.