Văn hóa – Di sản

Tái hiện nghi thức lễ tiến Xuân Ngưu tại Lễ hội truyền thống đền Bạch Mã

Mai Chi • 20/03/2024 19:31

Quận ủy, HĐND, UBND và MTTQ Việt Nam quận Hoàn Kiếm (Thành phố Hà Nội) cho biết, ngày 21/3/2024 (12 tháng Hai năm Giáp Thìn) sẽ khai mạc Lễ hội truyền thống đền Bạch Mã năm 2024 tại Di tích Quốc gia đặc biệt đền Bạch Mã (phường Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội).

Theo Ban tổ chức, Lễ hội truyền thống đền Bạch Mã chính là lễ Tiến Xuân Ngưu, diễn ra vào ngày 12 - 13/2 âm lịch hàng năm. Đây là một nghi thức lễ hội nông nghiệp sớm nhất do triều đình tổ chức hàng năm để cầu một năm ngũ cốc phong đăng, mưa thuận gió hòa, cũng vừa có tính tín ngưỡng dân gian của Kinh thành Thăng Long xưa.

ruoc-le.jpg
Đoàn Rước lễ từ Đền Bạch Mã - Mã Mây - Lương Ngọc Quyến - Hàng Giầy - Hàng Buồm - Đền Bạch Mã tại Lễ hội đền Bạch Mã năm 2023. (Ảnh tư liệu).

Tương truyền, từ xa xưa, Lễ hội đền Bạch Mã thường có đám rước trên 500 người đi từ đền Bạch Mã qua Mã Mây, đền Bà Kiệu, vòng quanh hồ Hoàn Kiếm, tới Hàng Đào rồi trở về đền Bạch Mã. Thời gian mở hội vào hai ngày 12 và 13 tháng Hai âm lịch hàng năm tại đền Bạch Mã và một số tuyến phố lân cận, khu vực hồ Hoàn Kiếm (tượng đài Lý Thái Tổ). Quy mô của lễ hội dự kiến 5 năm tổ chức lớn một lần do quận Hoàn Kiếm trực tiếp chỉ đạo, bắt đầu từ năm 2010. Những năm lẻ, lễ hội có quy mô nhỏ hơn do phường Hàng Buồm thực hiện.

den-bach-ma.jpg
Tại lễ hội truyền thống đền Bạch Mã có nhiều nghi thức cổ truyền được tái hiện. (Ảnh tư liệu).

Tại Lễ hội truyền thống đền Bạch Mã sẽ có những nghi thức tế lễ cùng một số hoạt động văn hóa khác như hát ca trù, hát chèo, ngâm thơ,… Cùng đó, Lễ hội truyền thống đền Bạch Mã có đội múa rồng, sư tử; đội cờ, trống chiêng, sinh tiền, đánh bồng, bát âm; đội kiệu lễ vật và đội kiệu bát cống với đầy đủ tàn, tán, lọng; đội tế nam quan; dâng hương nữ từ đền Mã Mây đi qua các tuyến phố lớn để về đền Bạch Mã.

Trong đoàn rước còn có mục đồng và mô hình trâu với kích thước bằng trâu thật để làm lễ tiến Xuân Ngưu - dâng Trâu mùa Xuân - một nghi thức quan trọng của Lễ hội đền Bạch Mã từ xa xưa còn được lưu giữ đến ngày nay.

bach-ma.jpeg
Ngựa trắng được thờ bên trong đền Bạch Mã (quận Hoàn Kiếm). Lễ hội đền Bạch Mã gắn liền với lễ tiến Xuân Ngưu (lễ hội dâng trâu mùa xuân) của đất Thăng Long - Hà Nội.

Ban tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bạch Mã năm Giáp Thìn cho biết, đây là hoạt động văn hóa trọng tâm của quận Hoàn Kiếm, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tấm lòng thành kính với công đức của cha ông và tôn thờ thần Long Đỗ - vị thần đã có công trong việc xây dựng và bảo vệ kinh thành Thăng Long./.

“

Đền Bạch Mã được xây dựng từ năm 865 đời nhà Đường. Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Đại La, định đắp thành nhưng nhiều lần thành đắp lên đều bị đổ. Vua cho người đến đền Bạch Mã cầu khấn thần Long Đỗ thì thấy ngựa trắng từ trong đền đi ra, đi một vòng từ đông sang tây, đi đến đâu để lại dấu chân đến đó, rồi trở lại đền và biến mất. Vua sai người lần theo vết chân ngựa trắng lập đồ án xây thành, quả nhiên thành được xây xong và đứng vững. Thần Long Đỗ có công giúp Vua xây thành, Vua bèn cho sửa lại đền thờ và phong thần Long Đỗ là “Quốc đô Thăng Long thành hoàng đại vương”. Đền Bạch Mã là một trong tứ trấn kinh thành Thăng Long xưa.

Đền Bạch Mã hiện còn lưu giữ 15 tấm bia đá quý hiếm. Năm 1986, Đền được xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia. Ngày 18/1/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 93/QĐ-TTg xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đợt 12 cho 5 di tích trên cả nước, trong đó có đền Bạch Mã (quận Hoàn Kiếm).

Bài liên quan
  • Bảo tồn Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia "Lễ hội đền Tranh"
    Sáng 19/3 (10/2 âm lịch) đã diễn ra lễ rước nước, các đoàn dâng lễ vật, chương trình văn nghệ, khai hội, công bố quyết định của UBND tỉnh Hải Dương công nhận di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đền Tranh, xã Đồng Tâm là điểm du lịch. Chiều và tối cùng ngày có lễ tế quan và tế mẫu, lễ mộc dục.
(0) Bình luận
  • Xã Nội Bài: Khánh thành công trình tu bổ di tích nghệ thuật đền, chùa Thanh Nhàn
    Ngày 14/11, Đảng ủy - HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nội Bài (Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đền, chùa Thanh Nhàn và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Dự buổi lễ có Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong và đồng chí Đinh Văn Khóa, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội .
  • Quốc Tử Giám - 950 năm dấu ấn lịch sử và giá trị trường tồn của quốc học Việt Nam
    Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho việc học tập, xem trọng việc đào tạo và trọng dụng nhân tài để xây dựng quốc gia. Ra đời vào năm 1076 tại kinh đô Thăng Long, Quốc Tử Giám chính là dấu mốc mang tính bước ngoặt của nền giáo dục Đại Việt. Di tích và tư liệu lưu giữ tại quần thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến nay đã trở thành những biểu tượng tiêu biểu, minh chứng cho bề dày truyền thống văn hiến của đất nước.
  • Triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”: Đề cao giá trị đạo học và tình yêu quê hương đất nước
    Sáng nay 10/11, tại không gian văn hóa vườn hoa đền Bà Kiệu bên hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám long trọng tổ chức khai mạc triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”. Sự kiện là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026).
  • Hà Nội: Công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo và khai trương Không gian văn hóa Lũng Trăng
    Tối 8-11, tại Đồi Ba Thang, thôn Yên Bình 1, xã Yên Xuân, Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội năm 2026 và khai trương không gian văn hóa Lũng Trăng. Nằm dưới chân núi Viên Nam, giữa không gian thiên nhiên của vùng đất Mường Yên Xuân, Lũng Trăng ra đời mở ra một không gian giao thoa giữa thiên nhiên, nghệ thuật và văn hóa bản địa.
  • Hai di sản tư liệu Việt Nam góp thêm dấu ấn trong kho tàng Ký ức thế giới
    “Văn bia Phố Hiến” (Hưng Yên) và “Ma nhai trên núi Non Nước” (Ninh Bình) vừa được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nâng tổng số di sản tư liệu của Việt Nam được UNESCO ghi danh lên 13.
  • Đình Tường Phiêu- từ di sản độc đáo đến câu chuyện phát huy giá trị
    Tại Di tích quốc gia đặc biệt đình Tường Phiêu (xã Phúc Thọ, TP Hà Nội), bài toán phát triển kinh tế di sản gắn với bảo tồn, lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử đang có những chuyển biến tích cực. Chính quyền địa phương đang gắn kết các giá trị độc nhất vô nhị tại đình Tường Phiêu với làng nghề hoa cây cảnh truyền thống, giáo dục di sản ở địa phương để chung sức phát triển du lịch văn hóa Hà Nội.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Workshop “Màu của nắng” và hành trình làm sống dậy di sản của nghệ sĩ Bo Bi
    Ẩn mình trên tầng hai của khu thương mại sầm uất, đình Hoa Lộc Thị, nơi thờ tự Ông tổ nghề nhuộm những ngày này bỗng bừng lên rực rỡ. Nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần lễ Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop tơ lụa “Màu của nắng” không chỉ mang đến lăng kính thị giác mới mẻ, mà còn là nỗ lực đầy tâm huyết của người nghệ sĩ nhằm đánh thức trầm tích văn hóa ngàn năm trên đất kinh kỳ.
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Xã Trung Giã rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Hướng tới kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026) và chào mừng Ngày văn hoá Việt Nam 24/11, trong 2 ngày 14 và 15/11, xã Trung Giã (Hà Nội) đã long trọng tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc - Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại hầu hết các thôn trên địa bàn xã. Hoạt động diễn ra trong không khí vui tươi, phấn khởi với các chương trình phong phú, ý nghĩa, góp phần phát huy sức mạnh khối Đại đoàn kết toàn dân, tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa, di sả
  • Phường Tùng Thiện: Tưng bừng chào mừng Ngày hội Đại đoàn kết gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam
    Chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), trên địa bàn phường Tùng Thiện (TP Hà Nội) đã, đang diễn ra Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam.
Đừng bỏ lỡ
Tái hiện nghi thức lễ tiến Xuân Ngưu tại Lễ hội truyền thống đền Bạch Mã
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO