Cùng với điều chuyển lực lượng thanh tra xây dựng về UBND cấp huyện, UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành quy định mới về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn, trong đó quy định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm nhằm tăng cường hiệu quả công tác này.

Lực lượng thanh tra xây dựng giám sát cưỡng chế một công trình xây dựng sai phép.

Số vụ vi phạm đã giảm

Kiểm tra, kiểm soát toàn diện các công trình có hoạt động xây dựng trên địa bàn là nhiệm vụ được UBND quận Ba Đình đặt ra nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về trật tự xây dựng. Cùng với đó là việc kết hợp làm rõ trách nhiệm của cán bộ, công chức tham gia quá trình quản lý. Nhờ đó, tỷ lệ vi phạm trật tự xây dựng ở quận đã giảm mạnh trong thời gian gần đây. Năm 2018, trong số 867 công trình có hoạt động xây dựng trên địa bàn, Đội quản lý trật tự xây dựng đô thị Ba Đình đã phát hiện, lập hồ sơ xử lý 14 trường hợp vi phạm trật tự xây dựng (chiếm tỷ lệ 1,6%). Tỷ lệ công trình xây dựng có phép đạt 100%, tăng 0,6% so với năm 2017.

Trên toàn thành phố, với nỗ lực lập lại kỷ cương trong hoạt động xây dựng, 2 năm trở lại đây, tỷ lệ vi phạm trật tự xây dựng đã giảm mạnh. Ông Trần Mạnh Thắng, Trưởng phòng Kế hoạch - Tổng hợp (Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, năm 2016 trên địa bàn thành phố có 2.469 công trình vi phạm/19.138 công trình đã kiểm tra (chiếm 13,9%), thì năm 2018, con số này giảm chỉ còn 5,22% (1.065 công trình vi phạm/20.367 công trình kiểm tra). Không chỉ giảm mạnh số công trình xây dựng vi phạm mới, giảm số công trình vi phạm tồn đọng (giảm gần 90%), những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, nổi cộm cũng giảm hẳn.

Có được kết quả đó là nhờ sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp chính quyền. Đây là nhiệm vụ được thành phố đặc biệt quan tâm với sự chỉ đạo quyết liệt, theo từng diễn biến vụ việc. Cùng với đó, một mô hình quản lý công tác xây dựng hiệu quả hơn cũng được Hà Nội thực hiện, thông qua việc điều chuyển lực lượng thanh tra xây dựng từ Sở Xây dựng về các quận, huyện trực tiếp quản lý, điều hành. 

“Việc điều chuyển đội ngũ thanh tra xây dựng chịu sự chỉ đạo trực tiếp của chính quyền cơ sở giúp công tác điều hành, quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn đồng bộ hơn. Đặc biệt, việc bổ sung thêm nhân lực giúp phường thực hiện tốt hơn trong công tác quản lý, kiểm tra và giám sát toàn diện địa bàn” - ông Trịnh Lê Đức, Chủ tịch UBND phường Minh Khai (quận Hai Bà Trưng) chia sẻ.

Nêu cao vai trò người đứng đầu

Nhằm tăng cường hiệu quả trong quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn, đặc biệt sau khi thực hiện điều chuyển lực lượng thanh tra xây dựng về UBND cấp huyện trực tiếp quản lý, điều hành, ngày 18-3-2019, UBND thành phố Hà Nội đã có Quyết định 04/2019/QĐ-UBND về Quy định quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố (Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 1-4-2019). Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Lê Văn Dục chia sẻ: “Việc ban hành quyết định này là cần thiết, có tính cấp bách để phù hợp với tình hình thực tiễn và góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố hiện nay”.

Điểm mới của quyết định là ngoài quy định rõ về nguyên tắc, trách nhiệm quản lý, nhiệm vụ và mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn như: Sở Xây dựng, Thanh tra Sở Xây dựng, UBND cấp huyện, UBND cấp xã, Đội quản lý trật tự đô thị cấp huyện; quyết định cũng quy định cụ thể trách nhiệm của cán bộ, công chức, thanh tra viên được giao nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng. Đặc biệt, quyết định mới còn nêu cao vai trò của người đứng đầu, quy định trách nhiệm cụ thể đối với Giám đốc Sở Xây dựng, Chánh Thanh tra Sở Xây dựng, Chủ tịch UBND cấp huyện, Chủ tịch UBND cấp xã, Đội trưởng Đội quản lý trật tự xây dựng đô thị cấp huyện...

Một điểm đáng chú ý tại quy định mới là lần đầu tiên việc xử lý vi phạm đất đai có yếu tố xây dựng công trình trên đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp đã được đề cập. Theo đó, Quy định phân định rõ: Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện đối với các hoạt động xây dựng trên đất công, đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp phát sinh; chỉ đạo cán bộ địa chính cấp xã phối hợp Đội quản lý trật tự xây dựng đô thị cấp huyện và các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm tra, lập hồ sơ xử lý vi phạm theo lĩnh vực đất đai.

Ngoài ra, một số chế tài xử lý mạnh cũng được đưa ra: Xem xét không giao thực hiện dự án đối với chủ đầu tư vi phạm; Xem xét không cấp chứng chỉ năng lực hành nghề cho các nhà thầu (thi công, tư vấn giám sát) có vi phạm; Công khai các tổ chức, cá nhân vi phạm trật tự xây dựng trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng...

Ông Nguyễn Việt Dũng, Chánh Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội cho biết: Từ thực tiễn quản lý, hiệu quả quản lý trật tự xây dựng phụ thuộc rất nhiều vào vai trò của người đứng đầu, đặc biệt là Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã. Nơi nào người đứng đầu địa phương quan tâm, chỉ đạo quyết liệt thì công tác quản lý trật tự xây dựng tại nơi đó hiệu quả - việc xử lý vi phạm được kịp thời, triệt để. Trên tinh thần 5 rõ: “Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ hiệu quả”, công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn sẽ dần vào nền nếp, giảm các công trình vi phạm.