Kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh của nữ thi sĩ Eva Strittmatter (1930 - 2020): Nhà thơ lớn của nước Đức

Trần Đương (Giới thiệu và dịch)| 25/03/2020 21:48

Eva Strittmatter sinh ngày 8/2/1930 tại TP Neuruppin và qua đời ngày 3/1/2011 ở Schulzenhof (Berlin). Bà là vợ của nhà văn lớn Erwin Strittmatter, nguyên Phó Chủ tịch Hội Nhà văn CHDC Đức và là mẹ của 4 người con trai, trong đó có Erwin Berner, tác giả kịch bản và diễn viên điện ảnh xuất sắc ở Đức hiện nay.

Kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh của nữ thi sĩ Eva Strittmatter (1930 - 2020): Nhà thơ lớn của nước Đức

Đó là nhận định của giới phê bình văn học Đức ở giai đoạn cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 về nữ thi sĩ Eva Strittmatter. Nhà văn Hermann Kaut, nguyên Chủ tịch Hội Nhà văn CHDC Đức, trong một cuộc tọa đàm với độc giả, cho rằng: Eva Strittmatter là một trong những nhà thơ để lại dấu ấn và bản sắc nhân bản rõ rệt nhất. Tính nhân bản đó thể hiện trước hết ở lòng yêu thương con người, yêu hòa bình và mong muốn hạnh phúc cho mọi người.

Eva Strittmatter sinh ngày 8/2/1930 tại TP Neuruppin và qua đời ngày 3/1/2011 ở Schulzenhof (Berlin). Bà là vợ của nhà văn lớn Erwin Strittmatter, nguyên Phó Chủ tịch Hội Nhà văn CHDC Đức và là mẹ của 4 người con trai, trong đó có Erwin Berner, tác giả kịch bản và diễn viên điện ảnh xuất sắc ở Đức hiện nay.

Tốt nghiệp khoa Ngữ văn Đức, Văn học lãng mạn và sư phạm Trường Đại học Tổng hợp Humboldt (Berlin), Eva Strittmatter công tác tại Hội Nhà văn CHDC Đức, làm biên tập viên của Nhà xuất bản Thiếu nhi, năm 1953 là Ủy viên Ban Biên tập và Hội đồng tư vấn Tạp chí Văn học Đức mới (NDL). Bà là tác giả của các công trình nghiên cứu, phê bình văn học, nhiều tác phẩm văn xuôi cho trẻ em và cho ra mắt các tập thơ được đông đảo bạn đọc chào đón: “Tôi viết bài ca từ sự lặng im” (1973); “Tuyết của vầng trăng nằm trên đồng cỏ” (1975); “Một đóa hồng ngự trị tất cả” (1977); “Điều chứng minh của hạnh phúc” (1983); “Người đàn ông cuốn hút” (2000); “Tình yêu và uất hận” (2000), “Một trăm bài thơ” (2001). Bà để lại một sự nghiệp sáng tác đồ sộ, gồm ngót 50 tác phẩm văn xuôi, thi ca và văn học thiếu nhi. Bà được trao Giải thưởng Quốc gia của CHDC Đức về văn học - nghệ thuật và nhiều giải thưởng cao quí khác.

Là ủy viên Ban quốc tế Hội Nhà văn CHDC Đức, bà đã đi thăm nhiều nước trên thế giới như Liên Xô, Nam Tư và có nhiều hoạt động tích cực trong phong trào đoàn kết ủng hộ Việt Nam.

1. Trước mùa đông

Từ sự lặng im, em tạo ra thơ
Thơ được viết từ ánh trời tháng chín
Ve cũng ngừng kêu, im ắng
Lặng lẽ len vào thơ em…

Mặt hồ xanh và những cánh chuồn
Trái dâu đất đang mùa chín đỏ
Róc rách đâu đây mạch nguồn tươi trẻ
Bát ngát hương thu từ ổ bánh mỳ.

Cái chết và giọt lệ cây si
Đen ngòm không gian tiếng quạ
Phong cầm thiên nga vỗ cánh
Từ đó, em làm thi ca…

Không gian trên đầu ta
Mở ra bao la, hùng vĩ
Rơi vào giấc mơ lặng lẽ
Một đêm trầm tối, mịt mùng.

Em làm ra thơ từ sự lặng im
Và từ ánh trời tháng chín
Em đang bước vào mùa đông, tuyết xuống
Đâu có ngại gì lạc lối, anh yêu…
2. Gió chiều

Trong gió chiều, em ngóng đợi anh
Gió thổi về xa, và từ xa gió thổi
Gió thấu tận lòng em, gió hiểu em mọi nỗi
Nặng trĩu gió bay, khó cất thành lời
Em khóc hoài trong gió, anh ơi
Gió đã thổi về xa, lại từ xa thổi tới…
3. Sự khởi đầu

Cuộc đời ta gồm có
Một ngày và mọi ngày
Tro tàn, than, ánh lửa -
Mọi thứ ta đủ đầy.

Thuở nào ta hằng nghĩ
Hãy đợi điều lớn lao -
Nhưng, việc gì phải thế
Nho nhỏ thôi, có sao!


Có việc gì lớn lao:
Sáng dậy, tối nằm nghỉ
Nếu đem tách rời nhau
Không còn gì ý vị!

Vậy mà có phút giờ
Tự do hòa với gió
Ta như ngày bé nhỏ
Thảnh thơi và ngây thơ.

Chính trong giờ phút ấy
Dù cho không thấy gì
Từ nơi ta, thế đấy:
Xuất hiện điều thần kỳ!

Hỏi điều ấy là chi
Ta làm sao nói được!
Nhưng rồi ta lại biết:
Đâu có chuyện thần kỳ!

Và rồi ta chợt hiểu
Sau bao nhiêu tháng ngày
Một tương lai kỳ diệu
Rộng mở hai cánh tay…

Tha hồ mà hy vọng
Không sợ hãi điều gì
Thời gian cứ mở rộng
Bao con đường ta đi!

Và ta sẽ trở thành
Những gì ta có thể
Giữa trời cao, đất lành
Ta khởi đầu như thế.
4. Đêm tháng 10

Tôi làm một bài thơ
Bài thơ viết bằng im lặng
Hãy xóa đi những chữ của tôi
Sẽ thấy: sương mù trôi
Trên những triền cỏ rộng.

Và đằng kia
Là vầng trăng tháng 10 lồng lộng
Đêm là của những chú hươu đang gào to
Và của các chàng thợ săn của chúng.

Đêm hoàn toàn lặng gió
Không một tiếng động trong không trung
Và cho đến hàng cây dương liễu
Lá rơi rơi
Cũng không thành tiếng…

5. Các giá trị

Những thứ tối cần của đời ta
Thảy đều vô giá
Khí trời, nước và tình yêu
Có lẽ nào lại kêu
Cuộc đời đắt quá
Khi những thứ cốt yếu trên đời đều chẳng mất tiền mua!

Ấy là vì ta sớm hóa lạnh khô -
Thuở ấy, khi còn là trẻ nhỏ
Ta biết rõ mười mươi giá trị khí trời
Biết nước là ích lợi của đời
Biết tình yêu, tình yêu vô giá
Ta đón nhận chân thành, trong sáng quá!

Vậy mà giờ đây hiếm khi ta thở đúng
Hít cả thời gian theo nhịp cuộc đời
Ta sống vội vàng và ra điều quan trọng
Và uống vang để thay cho nước
Và lấy nghĩa vụ cùng gánh nặng để thay thế tình yêu
Đời sống này chỉ trở nên đắt đỏ
Với những ai coi rẻ cuộc đời.
6. Các nhà thơ

Các nhà thơ làm nên đất nước của mình
Trên thế giới
Sẽ không ai biết một điều chi hết
Về xứ sở Ixlan
Nếu như Laxness không viết
Và vùng quê Đagextan
Sẽ chẳng để lại gì
Nếu không có Gamzatốp
Chúng ta làm sao biết được
Xứ sở ấy ở đâu, con người nơi đó sống ra sao
Mảnh đất ấy là thế nào
Nếu như không có Radun Gamzatốp
Và Rít - sô làm ra Hy Lạp
Và Nêruda làm ra Chilê
Và không có Loócca cũng sẽ không có Tây Ban Nha.

Các cuộc chơi chữ hoàn toàn vô hại
Nhưng tất cả sẽ bắt đầu từ đây
Con người lớn lên và làm nên cuộc đời nghiêm ngặt.

Như mỗi người, các nhà thơ đều yếu sức
Nhưng lạ thay, họ có thể nhấc cao đất nước của mình.
Nữ thi sĩ Eva Strittmatter
(0) Bình luận
  • Nắng mơ trong biệt thự hoang
    Tôi bị nàng hút đi từ lần thấy hình đại diện Facebook trôi đến. Khoảnh khắc lúc nắng rây xuống những ngón tay thon cầm lọn tóc che nửa phần môi đỏ khiến cho bức selfie ấy đẹp huyền hoặc.
  • Nửa chân trời trong sương
    Làng tôi ven sông Yên, một nhánh sông quanh năm lững lờ chảy qua những bãi bồi ngập cỏ. Con đường đất dẫn vào làng uốn cong cong, bốn mùa nồng nàn hương hoa cỏ. Những buổi hoàng hôn, khi nắng đã dịu xuống phía cuối sông, đám hoa tím lại thẫm màu như có ai vừa rắc lên một lớp khói.
  • Bà phù thủy có cây vú sữa
    Chẳng hiểu vì sao tôi rất sợ khi thấy bà phù thủy nhà bên. Nhưng càng sợ lại càng tò mò, cứ muốn lén nhìn qua lỗ gạch để xem từng hành động của bà. Bà đang quét lá vú sữa, biết có ánh mắt đang theo dõi, liền ghé lại, làm tôi một pheng điếng hồn.
  • Những món quà của tạo hóa
    Tôi rất cô đơn, không có lấy một người bạn nào để gọi là thân. Vì không giỏi giao tiếp hay vì không tìm được người nào đủ tin tưởng để mở lòng mình ra, tôi không biết nữa, chỉ thấy mỗi khi lòng đầy lên là lại ước mình được rủ rỉ cùng Dung.
  • Lời hẹn mùa xuân
    Mùa đông năm nay đến sớm. Bầy chim én sửa soạn bay về phương Nam tránh rét khi hơi sương giá bắt đầu vương trên từng nhành lá. Én Nhỏ quàng lên cổ chiếc khăn cỏ mềm ấm áp, bịn rịn chia tay một mầm xanh bé xíu đang nép mình trên cành khẳng khiu. "Hẹn gặp lại cậu khi mùa xuân đến", Én Nhỏ vẫy vẫy đôi cánh.
  • Lời thì thầm mùa xuân
    Chiều muộn, Vân bước ra cầu thang dẫn xuống tầng một, thấy căn phòng nhỏ của nhà thơ Phan Đạt nằm phía cuối hàng lang vẫn còn sáng đèn. Trong phòng ông đang có khách, Vân chỉ định ghé vào chào ông trước khi về nhưng ông đã nhanh nhẹn lấy thêm một chiếc chén, rót nước mời: “Chị vào uống trà đã”.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Đặt cọc VinFast VF 5 mới tới 18/11: Ưu đãi 10 triệu đồng, nhiều tiện nghi hỗ trợ người lái
    VinFast VF 5 mới kết hợp công nghệ hỗ trợ người lái với khoang nội thất tiện dụng, tạo sức hút với khách mua ô tô lần đầu. Mẫu xe đang được ưu đãi 10 triệu đồng trong thời gian cọc sớm từ 12-18/11/2026.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
Kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh của nữ thi sĩ Eva Strittmatter (1930 - 2020): Nhà thơ lớn của nước Đức
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO