Hà Nội thông qua Nghị quyết thực hiện Điều 14 của Luật Thủ đô 2026

Theo Tờ trình của UBND Thành phố trình HĐND Thành phố tại kỳ họp, việc thi hành Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 và Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND Thành phố đã cho thấy nhiều kết quả tích cực.

Kết quả đánh giá của các cơ quan, đơn vị cho thấy quy định của Nghị quyết đảm bảo tính khả thi cao, phù hợp với thực tiễn, là công cụ hữu hiệu trong quản lý nhà nước, kịp thời phòng ngừa, ngăn chặn hành vi vi phạm và tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác xử lý vi phạm hành chính. Tính đến ngày 30/4/2026, tổng số quyết định áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước của người có thẩm quyền trên địa bàn Thành phố là 801 Quyết định.

Dù vậy, quá trình thực thi Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND và Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND cũng cho thấy một số vướng mắc, khó khăn nhất định. Cụ thể, Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND và Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND (Điều 3) được xây dựng trên cơ sở quy định của khoản 2, khoản 3 Điều 33 Luật Thủ đô năm 2024, do vậy các trường hợp được áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước chủ yếu tập trung vào 4 nhóm hành vi vi phạm liên quan đến quy hoạch, trật tự xây dựng, đất đai, phòng cháy chữa cháy và công trình thuộc diện phải di dời khẩn cấp. Qua đánh giá việc triển khai cho thấy việc thi hành Nghị quyết của HĐND Thành phố bảo đảm tính khả thi, các quyết định áp dụng được ban hành là cơ chế quản lý hữu hiệu, kịp thời ngăn chặn hành vi vi phạm và tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước các lĩnh vực liên quan đến trật tự xây dựng, đất đai, phòng cháy và chữa cháy trên địa bàn Thủ đô.

Tuy nhiên, Thủ đô là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, đào tạo, y tế và hội nhập quốc tế, có địa bàn rộng, ngoài các hành vi trên còn phát sinh các vi phạm khác cũng rất phức tạp và có tính đặc thù, nổi cộm trên thực tế như: vi phạm về môi trường, vi phạm pháp luật về điều kiện phòng cháy, chữa cháy của các cơ sở kinh doanh, dịch vụ, nhà ở kết hợp với kinh doanh (nhà trọ) không thuộc trường hợp phải thẩm duyệt, thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy nhưng có nguy cơ cháy nổ rất cao tồn tại trong khu dân cư…, những hành vi này chưa được Luật Thủ đô 2024 quy định. Do vậy, Nghị quyết của HĐND Thành phố cũng không thể bổ sung những hành vi vi phạm này vào các trường hợp áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước.

Thực hiện khoản 2 Điều 14 của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, ngoài việc kế thừa quy định về các trường hợp áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước quy định trong Luật Thủ đô năm 2024 và cập nhật các quy định mới của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024, Luật Thủ đô năm 2026 quy định bổ sung thêm trường hợp áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với “Cơ sở sản xuất, kinh doanh, công trình xây dựng vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường mà không thực hiện yêu cầu về việc dừng hành vi vi phạm, quyết định của cơ quan có thẩm quyền về đình chỉ hoạt động hoặc biện pháp khắc phục hậu quả”.

Đây là một trong những biện pháp nhằm giải quyết điểm nghẽn “ô nhiễm môi trường” tại Thủ đô. Theo đó, Thành phố có cơ sở pháp lý áp dụng biện pháp này với các cơ sở sản xuất, kinh doanh và công trình xây dựng có hành vi vi phạm pháp luật về môi trường nhưng không chấp hành yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Như vậy, việc nghiên cứu, soạn thảo, báo cáo trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh (thay thế Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND và Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND) là cần thiết, phù hợp với thẩm quyền và nhiệm vụ chính trị được giao, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, việc xây dựng ban hành Nghị quyết kịp thời cập nhật các căn cứ pháp lý, văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành.

Nghị quyết quy định về việc áp dụng, thẩm quyền áp dụng và việc thực hiện biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn thành phố Hà Nội gồm 11 Điều.

Trong đó, Nghị quyết quy định 8 nhóm trường hợp áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước. Các trường hợp xây dựng trên đất lấn, chiếm; công trình thuộc diện phải thẩm duyệt, thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy nhưng thi công khi chưa được cấp giấy chứng nhận hoặc văn bản thẩm duyệt; công trình thi công không đúng thiết kế phòng cháy, chữa cháy đã được phê duyệt sẽ thuộc diện bị áp dụng biện pháp nếu không chấp hành yêu cầu khắc phục.

Bên cạnh đó, Nghị quyết cho phép Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định việc áp dụng, tạm ngừng hoặc chấm dứt biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ vi phạm trên địa bàn.

Đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ vũ trường, karaoke, Nghị quyết quy định sẽ áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước khi không bảo đảm điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy, đã bị đình chỉ hoạt động nhưng không chấp hành hoặc không thực hiện các yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền về duy trì hệ thống điện, báo cháy, chữa cháy, lối thoát nạn, giải pháp chống cháy và các điều kiện an toàn khác…/.