Hà Nội khơi thông nguồn lực, tiến tới hội nhập sâu hơn vào mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Theo Dự thảo Tờ trình của UBND Thành phố sẽ trình HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVI tại kỳ họp thứ 26, những năm gần đây, Hà Nội đã khẳng định vị trí là trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, liên tiếp đứng đầu trong bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2023 và 2024 với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo ngày càng hoàn thiện và năng động.

Thành phố Hà Nội hiện có gần 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, chiếm hơn 30% tổng số doanh nghiệp khởi nghiệp trên cả nước; cùng với đó là hệ thống các tổ chức trung gian phát triển mạnh với 32 cơ sở ươm tạo và 14 tổ chức thúc đẩy kinh doanh, chiếm tỷ lệ cao nhất toàn quốc. Các trung tâm đổi mới sáng tạo, sàn giao dịch công nghệ, vườn ươm công nghệ được đầu tư bài bản. Trong giai đoạn 2016 - 2024, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Hà Nội đã huy động gần 1 tỷ USD vốn đầu tư, cho thấy sức hút và tiềm năng phát triển rất lớn.

Hà Nội đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp cho doanh nghiệp và tổ chức trung gian, như hỗ trợ chi phí thuê không gian làm việc, sử dụng dịch vụ ươm tạo, tổ chức sự kiện kết nối đầu tư. Đặc biệt, Hà Nội đã thành lập Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Thành phố và cho phép sử dụng nguồn quỹ này để hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo theo hình thức cấp phát thông qua hợp đồng dịch vụ, cơ chế khoán chi và thanh toán theo tiến độ.

Bên cạnh đó, Thành phố đẩy mạnh đào tạo nhân lực R&D, hỗ trợ chuyển giao công nghệ. Những kết quả và chính sách này cho thấy Hà Nội đang từng bước xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo thuận lợi, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm dẫn dắt của cả nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.

Song, theo UBND Thành phố Hà Nội, mặc dù có tiềm năng lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Hà Nội hiện chưa được tổ chức bài bản, còn thiếu và yếu cả về nguồn lực đầu tư, cơ chế chính sách, cơ sở hạ tầng khoa học và công nghệ; khả năng kết nối các thành phần của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo, huy động sự tham gia của các doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ còn nhiều hạn chế.

Bên cạnh đó, các hoạt động đổi mới sáng tạo còn phân tán; tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp thành công còn rất khiêm tốn; việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, năng suất lao động và sức cạnh tranh còn ở mức thấp. Tiềm năng về khoa học và công nghệ của Thành phố đóng góp chưa hiệu quả để nâng cao giá trị hàng hóa, năng lực cạnh tranh, tạo sự đột phá trong tăng trưởng kinh tế.

Vì vậy, để hiện thực hóa chủ trương, định hướng, mục tiêu phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo của Trung ương, triển khai thực hiện quy định pháp luật của Nhà nước và nhu cầu thực tiễn phát triển đồng bộ các thành tố của hệ sinh thái, UBND Thành phố trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo của thành phố Hà Nội là cần thiết, có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn.

Có thể khẳng định, bên cạnh việc triển khai thực hiện Khoản 1; điểm d Khoản 3; và Khoản 5 Điều 23 và Điều 43 của Luật Thủ đô 2024, Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo của Thành phố Hà Nội còn nhằm thể chế hóa và triển khai các chủ trương, định hướng lớn của Trung ương như Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng triển khai Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới tư duy, thúc đẩy mạnh mẽ phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa…, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong xây dựng và ban hành chính sách của Thành phố với các chủ trương, định hướng lớn của Trung ương. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thuận lợi để Thành phố huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo một cách toàn diện, bền vững.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Trần Anh Tuấn chia sẻ, nếu được ban hành và thực thi đồng bộ, Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo của Thành phố Hà Nội cùng với 5 nghị quyết khác trong “bộ lục” Nghị quyết về khoa học và công nghệ dự kiến cũng sẽ được thông qua tại kỳ họp thứ 26 HĐND Thành phố, sẽ tạo ra một môi trường thể chế thuận lợi, khơi thông nguồn lực, khuyến khích sáng tạo, thúc đẩy kết nối và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ông Trần Anh Tuấn nhấn mạnh thêm, Nghị quyết sẽ giúp Hà Nội không chỉ giữ vững vai trò đầu tàu đổi mới sáng tạo của cả nước, mà còn tiến tới hội nhập sâu hơn với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô, phát triển Hà Nội “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”./.