Hà Nội khẳng định trung tâm kiến tạo của đất nước, nơi tụ hội và lan tỏa văn hóa thế giới

Từ “Hội tụ di sản” đến định vị trung tâm kiến tạo, lan tỏa văn hóa toàn cầu

Việc Hà Nội được lựa chọn là nơi tổ chức, điểm đến của Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai - năm 2026 là kết quả tất yếu từ bề dày văn hóa, tầm nhìn chiến lược. Với chủ đề “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai”, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai - năm 2026 quy tụ đại diện từ 50 quốc gia và các tổ chức quốc tế, tạo nên “thế giới văn hóa” ngay giữa lòng Thủ đô của Việt Nam trong những ngày mùa Thu lịch sử. Ở đó, Hoàng thành Thăng Long - di sản thế giới đã được UNESCO vinh danh, sẽ trở thành không gian đối thoại sống động, nơi các nền văn minh nhân loại giao thoa và tạo ra những giá trị mới.

“

Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai - năm 2026 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội phối hợp tổ chức, diễn ra từ ngày 1 - 4/10 tại Hoàng thành Thăng Long cùng một số không gian văn hóa, sáng tạo khác tại Hà Nội. Chương trình khai mạc Lễ hội có chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai” sẽ diễn ra lúc 20 giờ ngày 1/10 tại Hoàng thành Thăng Long, Thủ đô Hà Nội.

Trong không gian đa tầng, đa lớp của văn hóa và lịch sử, Hà Nội tiếp tục cho thấy năng lực hòa nhập và kiến tạo. Xuyên suốt chiều dài ngàn năm, Thăng Long - Hà Nội luôn là nơi hội tụ tinh hoa từ muôn phương, gạn đục khơi trong để đắp bồi nên bản sắc Kẻ Chợ độc đáo. Hôm nay, truyền thống ấy được nâng lên tầm cao mới. Đứng trước xu thế toàn cầu hóa, thay vì bảo vệ di sản một cách thụ động, Hà Nội đã chủ động mở cửa và lấy di sản làm chất xúc tác để thu hút các nguồn lực sáng tạo quốc tế.

Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ nhất - năm 2025, tới lần thứ hai năm 2026 tại Hà Nội minh chứng sinh động cho danh hiệu “Thành phố Sáng tạo” mà UNESCO đã trao tặng cho Hà Nội. Khi các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế và các nhà hoạch định văn hóa từ khắp các châu lục cùng quy tụ về Thủ đô, họ vừa mang theo những tiết mục biểu diễn, các sản phẩm thủ công, lại vừa đưa tới những luồng tư duy mới về cách ứng xử với văn hóa. Vì thế tại Lễ hội này, Hà Nội đóng vai trò là “nhạc trưởng”, điều phối bản hòa ca đa sắc tộc. Qua đó, Thủ đô Hà Nội quảng bá sức hấp dẫn của văn hóa Việt Nam ra thế giới, lan tỏa những giá trị nhân văn, hòa bình và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam.

Sự lan tỏa ấy không dừng lại ở các tiết mục, chương trình nghệ thuật đặc sắc và hấp dẫn tại Lễ hội. Nó thấm sâu vào cách thức tổ chức không gian đô thị, những không gian công cộng được đánh thức bởi nghệ thuật. Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội cho thấy thành phố đang nỗ lực chuyển dịch từ một đô thị giàu tiềm năng, tài nguyên văn hóa đa dạng, phong phú sang một trung tâm công nghiệp văn hóa năng động, nơi văn hóa trở thành một hệ sinh thái nuôi dưỡng sự sáng tạo.

Mỗi một tác phẩm nghệ thuật được trình diễn, mỗi một diễn đàn văn hóa được tổ chức tại Lễ hội lần này đều sẽ góp phần định vị Hà Nội trên bản đồ các đô thị khu vực và châu lục, đúng như Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra: “… từng bước định vị Hà Nội là trung tâm văn hóa - sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực và quốc tế”.

Đưa văn hóa thành nguồn lực, động lực phát triển Thủ đô

Nếu như việc tổ chức thành công Lễ hội Văn hóa Thế giới là bề nổi của những nỗ lực hội nhập, thì nền tảng cốt lõi làm nên thành công ấy chính là sự tiên phong, quyết liệt của Hà Nội trong việc thể chế hóa, hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra những mục tiêu mang tính bước ngoặt, yêu cầu phải khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, phát huy cao độ giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam. Là trái tim của cả nước, Hà Nội hiểu rõ sứ mệnh mang tính tiên phong, dẫn dắt của mình. Không dừng lại ở những khẩu hiệu hành động, Thành phố đã đưa tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW vào từng chính sách cụ thể, biến văn hóa thành một trong những đột phá chiến lược để phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai – năm 2026 cũng chính là dịp để Hà Nội chứng minh sự đầu tư quy mô, bài bản cho các không gian di sản, nâng cấp hạ tầng du lịch và khả năng tổ chức các sự kiện tầm cỡ quốc tế. Hà Nội đã, đang thể hiện quyết tâm cao, nỗ lực lớn để hoàn thành mục tiêu đến năm 2045 đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chủ lực đóng góp quan trọng, bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân; đóng góp 12% GRDP trong nền kinh tế (theo Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị).

Từ những chính sách hỗ trợ sáng tạo, cải tạo các không gian công nghiệp cũ thành không gian nghệ thuật, đến việc số hóa các di sản, tất cả đều tạo nên một môi trường sinh thái để các sự kiện quốc tế lớn như Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội, Festival Thăng Long – Hà Nội diễn ra thành công và thăng hoa.

Hơn thế nữa, bài toán đưa văn hóa trở thành động lực kinh tế đang được Hà Nội giải quyết thông qua những công cụ pháp lý mạnh mẽ nhất, điển hình là Luật Thủ đô năm 2026. Lễ hội diễn ra trong thời điểm Luật Thủ đô 2026 vừa đi vào cuộc sống, mang theo những cơ chế thử nghiệm có kiểm soát chưa từng có tiền lệ, đặc biệt là trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và hợp tác công - tư.

Nhờ có khung pháp lý vượt trội, Hà Nội đã có thể mạnh dạn thu hút các nguồn lực xã hội hóa, kêu gọi các nhà đầu tư quốc tế cùng tham gia kiến tạo các không gian lễ hội, biến các điểm di tích thành những điểm đến để trải nghiệm và tái đầu tư cho chính công tác bảo tồn. Chính vì cơ chế này đã giúp “sức mạnh mềm” của văn hóa không còn là những giá trị vô hình mà được lượng hóa thành doanh thu, thành sức cạnh tranh của thương hiệu đô thị.

Việc đăng cai sự kiện tầm cỡ quốc tế như Lễ hội Văn hóa Thế giới cũng cho thấy sự nhạy bén của Hà Nội trong tư duy phát triển. Thành phố đã mạnh dạn bước sang “kiến tạo động” - đưa di sản vào nhịp sống đương đại, bắt tay với công nghệ số và truyền thông đa phương tiện. Khi những lớp trầm tích văn hóa được đánh thức, được diễn đạt qua một ngôn ngữ hiện đại, sức lan tỏa của nó là vô hạn. Đó là cách Hà Nội khẳng định quan điểm phát triển văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị: “Xây dựng và lan tỏa hệ giá trị văn hóa, chuẩn mực người Hà Nội thời kỳ mới tạo nên bản sắc văn hóa, sức mạnh mềm, nguồn lực và động lực phát triển mới, bền vững của Thủ đô và cả nước”.

Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai – năm 2026 là một cột mốc, xác tín mạnh mẽ năng lực tổ chức, tầm nhìn chiến lược và khát vọng vươn lên của Thủ đô. Việc tiên phong cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hà Nội đang chứng minh với bạn bè quốc tế và cả nước về hình mẫu đô thị phát triển bền vững dựa vào “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”.

Di sản nghìn năm là đôi cánh để Hà Nội tự tin hội nhập, kiến tạo nên những giá trị mới mang tầm vóc nhân loại. Một Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại đã, đang hiện diện ngay trong từng nhịp đập của sự sáng tạo hôm nay./.