Đường Hồ Chí Minh trên biển được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt

Đường Hồ Chí Minh trên biển là một trong những phát kiến xuất sắc của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

“Đường Hồ Chí Minh trên biển” là tên gọi của tuyến đường vận tải quân sự trong kháng chiến chống Mỹ, do Hải quân nhân dân Việt Nam và Quân giải phóng miền Nam Việt Nam thực hiện bí mật trên Biển Đông trong chiến tranh, để vận chuyển vũ khí, cán bộ từ miền Bắc vào chi viện cho Quân giải phóng miền Nam. Đây là một nhân tố quan trọng, chiến lược, góp phần đưa cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc ta đến thắng lợi hoàn toàn.

Để kịp thời chi viện cho các chiến trường, đáp ứng yêu cầu phát triển của cách mạng miền Nam; sau khi nghiên cứu, thử nghiệm, rút kinh nghiệm và chuẩn bị về mọi mặt, ngày 23/10/1961, Bộ Tổng Tư lệnh ra quyết định thành lập Đoàn Vận tải quân sự 759 (đơn vị tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân ngày nay), mở tuyến đường vận tải chiến lược - đường Hồ Chí Minh trên biển.

Trong suốt 14 năm (1961 - 1975), cán bộ, chiến sĩ “Đoàn tàu không số” đã khắc phục mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh, vượt qua sự kiểm soát gắt gao, phong tỏa, đánh phá ác liệt của địch, tổ chức hàng trăm lượt tàu ra khơi, về đích; hàng trăm tấn vũ khí, đạn dược, trang bị kỹ thuật, khí tài quân sự, hàng hóa, thuốc chữa bệnh; hàng trăm nghìn cán bộ, chiến sĩ từ hậu phương lớn được đưa vào tiền tuyến, đáp ứng kịp thời sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.

Mỗi chuyến đi là một cuộc đấu trí căng thẳng, quyết liệt với kẻ thù, với thiên nhiên, với sóng gió, với mọi khó khăn thử thách, sẵn sàng hy sinh tính mạng, sẵn sàng điểm hỏa khối thuốc nổ đã được bố trí sẵn để hủy tàu, hủy hàng, bảo vệ bí mật con đường, con tàu và bến bãi… Nhiều người con ưu tú của Tổ quốc đã anh dũng hy sinh ở lại với con đường biển, hóa thân thành sóng nước.

Theo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Phú Yên, Đường Hồ Chí Minh trên biển, trong đó bến Vũng Rô là một mắt xích quan trọng trong hệ thống vận tải quân sự chi viện chiến trường miền Nam. Từ ngày 28-11-1964 đến đầu năm 1965, bến Vũng Rô đã 4 lần đón các chuyến tàu không số cập bến.

Trong đó 3 lần đón tàu 41 (tàu vỏ sắt do Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Đắc Thạnh làm thuyền trưởng) vào bến thành công, tiếp nhận 200 tấn vũ khí; và 1 lần đón tàu 143 (tàu vỏ sắt do thuyền trưởng Lê Văn Thêm phụ trách chở 63 tấn hàng) vào bến nhưng chưa kịp rời bến thì bị địch phát hiện, quân ta cho nổ chìm tàu để xóa dấu vết.

Các chuyến hàng đã cung cấp vũ khí, thuốc men… tạo điều kiện cho quân dân Phú Yên, Khánh Hòa, Đắk Lắk liên tục đánh thắng kẻ địch trên chiến trường, giải phóng nhiều vùng rộng lớn./.