Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi”: Lưu giữ ký ức Thăng Long trong dòng chảy Hà Nội hôm nay

Tham dự Lễ trao giải có các đồng chí: Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa; Trưởng phòng Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội Hoàng Quốc Việt; Trưởng phòng Báo chí – Xuất bản, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội Trịnh Thị Lan; nhà báo Kiều Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Thành phố Hà Nội; Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Thành phố Hà Nội Trần Thị Vân Anh;...

Về phía đại biểu Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội có: NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội; nhà thơ Bằng Việt, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội, nguyên Tổng Biên tập Báo Người Hà Nội (nay Tạp chí Người Hà Nội); nhà thơ Bùi Việt Mỹ, Phó Chủ tịch Hội nhà văn Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng chung khảo cuộc thi; nhà Điêu khắc Nguyễn Xuân Thuỷ, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Hà Nội; NSND Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội; NSNA Nguyễn Văn Toản, Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội; nhà Biên kịch Bành Thị Mai Phương, Chủ tịch Hội Điện Ảnh Hà Nội; Chánh Văn phòng Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội Đỗ Tiến Hữu cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan báo chí Hà Nội và văn nghệ sĩ…

Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” được Tạp chí Người Hà Nội phát động lần đầu tiên vào tháng 10/2022, thu hút đông đảo tác giả chuyên và không chuyên từ nhiều tỉnh, thành trong cả nước và một số tác giả người Việt Nam ở nước ngoài. Hàng trăm tác phẩm gửi tới dự thi đã mang đến những góc nhìn đa chiều về lịch sử, văn hóa, con người và đời sống Hà Nội.

Phát biểu tại lễ trao giải, Nhà báo Vương Minh Huệ - Tổng Biên tập Tạp chí Người Hà Nội, Trưởng Ban tổ chức cuộc thi cho biết, tiếp nối thành công của mùa giải đầu tiên, tháng 10/2024, Tạp chí Người Hà Nội phát động Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ II với chủ đề “Hà Nội: Chuyện làng - chuyện phố”. Sau gần 2 năm, Ban Tổ chức đã nhận được gần 300 tác phẩm thuộc nhiều thể loại như tản văn, ký, ghi chép, phóng sự của các tác giả chuyên và không chuyên đến từ 34 tỉnh thành trên cả nước như: Sơn La, Lai Châu, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Hải Dương, Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Huế, Đắk Lắk, Quảng Trị, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh…

Bên cạnh những cây bút chuyên nghiệp là các nhà văn, nhà thơ, nhà báo, nhà nghiên cứu… cuộc thi năm nay ghi nhận sự tham gia tích cực của đông đảo tác giả thuộc nhiều lứa tuổi, đặc biệt là những cây bút trẻ. Mỗi tác giả mang đến một cách cảm nhận riêng về đất và người Thủ đô, đồng thời phản ánh những biến chuyển của Hà Nội trong đời sống đương đại. Nếu những tác giả cao niên mang đến những ký ức sâu đậm về một Hà Nội đã qua thì các tác giả trẻ lại nhìn thành phố từ những trải nghiệm của đời sống hôm nay.

Bám sát đề tài của cuộc thi là “Chuyện làng - Chuyện phố”, các tác phẩm dự thi khai thác phong phú những câu chuyện, ký ức về làng, phố Hà Nội xưa và nay, từ lịch sử, văn hóa, di sản, phong tục, nghề truyền thống, ẩm thực, nghệ thuật đến nếp sống, cách ứng xử của người Hà Nội. Mỗi tác giả mang đến một cách cảm nhận riêng về đất và người Thủ đô, đồng thời phản ánh những biến chuyển của Hà Nội trong đời sống đương đại.

Nhiều tác giả tìm về Hà Nội qua ký ức về một con phố, ngôi nhà, khu tập thể, hàng cây, gánh hàng rong, món ăn hay một kỷ niệm riêng. “Nhà tập thể cửa ga” của Phạm Huỳnh Công lấy một địa chỉ cụ thể tại 108 Trần Hưng Đạo làm điểm tựa để kể về không gian sống, con người và những ký ức cộng đồng. “Phố cũ làng xưa - ngày ấy, bây giờ” của Phạm Duy Cẩn lại đan xen ký ức về phố với những kỷ niệm trong những năm tháng chiến tranh, tản cư và đời sống nơi làng quê…

Bên cạnh đó, “Đường Láng tôi yêu” của Phạm Thị Hồng Thu, “Góc phố Thành Công - nơi Hà Nội còn trong từng nếp sống” của Vũ Thị Minh Huyền, hay “Chung cư một thủa” và “Cà phê Lâm - Một địa chỉ văn hóa đất Hà thành” của Nguyễn Trần Anh Đức… cũng tìm về những không gian đô thị gắn bó với đời sống và ký ức của nhiều thế hệ.

Khá nhiều tác phẩm chọn cách tiếp cận về phố, về làng qua ẩm thực và nếp sinh hoạt đời thường. Từ phở, cốm, sen hồ Tây, những gánh hoa… tất cả đã trở thành “chất liệu” để người viết gợi lại một không gian và một thời. Không ít tác giả tìm đến các di tích, danh thắng và địa chỉ lịch sử, văn hóa để nhận diện những lớp văn hóa đã bồi đắp nên Hà Nội hôm nay. Có thể kể tới “Ký ức Thăng Long dưới mái đình Yên Thái” của Bùi Thị Phương Ngọc, “Ngọn đuốc rối nước quê” của Ngô Hương Lan, “Nốt trầm sâu lắng của Hà Nội” của Đoàn Hạnh…

Cùng với chuyện phố, mảng viết về làng đem đến những lát cắt phong phú về không gian văn hóa ngoại thành Hà Nội. “Có một ngôi làng như thế” của Phùng Khánh tìm về Bát Tràng qua lịch sử làng nghề và đời sống người dân; “Vạn Phúc, tiếng thoi dệt bóng thời gian” của Đào Thị Thu Hiền gợi lên vẻ đẹp làng lụa qua tiếng thoi, sắc lụa; “Trầm tích ba nghìn năm dưới chân đại lộ” của Phan Anh khám phá những dấu tích văn hóa lâu đời ở Lai Xá; “Điều chưa biết về làng cổ Bình Vọng cận kề thành Thăng Long” của Hoàng Kim Đáng giới thiệu lịch sử và truyền thống văn hóa của làng cổ…

Từ gần 300 tác phẩm dự thi, Hội đồng giám khảo đã thống nhất chọn ra 10 tác phẩm xuất sắc nhất trong số 30 tác phẩm vào vòng chung khảo để trao giải. Bên cạnh đó, Ban Tổ chức đã chọn ra 10 tác phẩm có lượt người xem cao nhất trong từng quý và từng năm để trao các giải phụ.

Nhà báo Vương Minh Huệ - Tổng Biên tập Tạp chí Người Hà Nội nhấn mạnh, thành công của Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” có lẽ không chỉ nằm ở những giải thưởng được trao, mà còn ở sức lan tỏa của những trang viết. Qua mỗi câu chuyện về làng và phố, những ký ức về Hà Nội được lưu giữ, những giá trị văn hóa được nhắc nhớ, những suy nghĩ, ý tưởng và ước vọng về Thủ đô tương lai được khơi mở…

Tại lễ trao giải, NSND Trần Quốc Chiêm – Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội cho biết, cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi”, với chủ đề “Hà Nội: Chuyện làng - chuyện phố” đã mở ra một không gian gần gũi mà sâu sắc, để mỗi người có thể kể câu chuyện của riêng mình về Thủ đô. “Chuyện làng, chuyện phố” tưởng như là những câu chuyện nhỏ, nhưng phía sau mỗi câu chuyện lại là một phần ký ức của đô thị, một phần đời sống của con người và một phần hồn cốt của văn hóa Hà Nội.

NSND Trần Quốc Chiêm – Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội đánh giá cao ý nghĩa của những cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” và những tác phẩm viết về Hà Nội. Đây không chỉ là hoạt động sáng tác mà còn là một cách lưu giữ ký ức đô thị, lưu giữ những nếp sống, những câu chuyện bình dị và những giá trị văn hóa đang hiện hữu trong đời sống… Ở góc độ rộng hơn, những cuộc thi như thế này còn góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa Hà Nội.

“

Bản sắc của một thành phố không chỉ được tạo nên bởi những công trình lớn, những sự kiện lớn hay những giá trị đã được định danh, mà còn được tạo nên bởi cách thành phố kể câu chuyện về chính mình; bởi những ký ức mà người dân gìn giữ, những giá trị được trao truyền qua các thế hệ và trên hết là tình cảm mà con người dành cho nơi mình sống.

NSND Trần Quốc Chiêm – Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội

NSND Trần Quốc Chiêm – Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội mong muốn Tạp chí Người Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò là một diễn đàn văn hóa – nghệ thuật của Thủ đô, tiếp tục tìm kiếm những câu chuyện mới, góc nhìn mới, gương mặt mới, đặc biệt là thu hút được nhiều sự quan tâm, hưởng ứng của thế hệ trẻ vì Hà Nội không chỉ là ký ức mà còn là hiện tại và tương lai.

Tại Lễ trao giải, Tạp chí Người Hà Nội đã phát động cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng”. Ban Tổ chức dự kiến sẽ tập hợp, tuyển chọn các tác phẩm vào vòng chung khảo của 3 mùa giải để xuất bản thành sách, ra mắt nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2029) như một dấu ấn ý nghĩa trong hành trình lan tỏa tình yêu Hà Nội./.