Chùa Một Cột lập kỷ lục Ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất

Theo Аại Việt sử­ ký toà n thư, chùa được xây dựng và o nÇŽm Kỷ Sử­u, niên hiệu Sùng Hưng Аại Bảo 1 (1409) đời Lý Thái Tông. Vua Lý Thái Tông (1028-1054) chiêm bao thấy Phật Quan à‚m trên tòa sen đưa tay dắt vua lên tòa. Khi tỉnh dậy, vua kể lại cho các quan nghe. Sư Thiên Tuế khuyên nhà  vua là m chùa, dựng cột đá ở giữa hồ, là m tòa sen của Phật Quan à‚m như đã thấy trong mộng. Chùa xây xong, đà i sen nghìn cánh đỡ tòa Phật sắc hồng, trong đặt tượng Phật và ng lấp lánh. Các nhà  sư đến là m lễ, đi vòng quanh chùa niệm Phật cầu phúc cho vua sống lâu, vì thế đặt tên là  chùa Diên Hựu. "Diên Hựu" có nghĩa là  phúc là nh dà i lâu.

Chùa Một Cột đã được trùng tu sử­a chữa nhiửu lần. Аời Lý Nhân Tông (1072-1128), năm 1080, nhà  vua cho đúc chuông treo ở chùa gọi là  "Giác thế chung" (chuông thức tỉnh mọi người) và  một tòa phương đình bằng đá xanh cao 8 trượng. Nhưng vì chuông quá nặng nên phải để dưới đất, do vậy đánh không kêu. Chỗ ruộng để chuông thấp, có nhiửu rùa đến ở gọi là  Quy Аiửn. Khi quân Minh bị nghĩa quân Lam Sơn bao vây ở Аông Quân, Vương Thông đã cho phá hủy quả chuông nà y để đúc vũ khí (1426).

Chùa Một Cột hiện nay được xây dựng và o năm 1955, đà i Liên Hoa có kết cấu hình vuông, lợp ngói ta, mỗi chiửu dà i 3m, bốn mái cong, bốn đầu đao được đắp hình đầu rồng. Trong đà i tôn trí tượng Bồ tát Quán Thế à‚m. Nhìn toà n bộ đà i Liên Hoa như một đóa sen lớn vươn khửi mặt nước. Toà n bộ đà i đặt trên trụ đá có đường kính 1,2m, cao 4m (chưa kể phần chìm dưới đất). Trụ đá gồm 2 khối gắn rất khéo thoạt nhìn như một khối đá liửn. Tầng trên đỡ một hệ thống những thanh gỗ tạo thà nh bộ khung sườn kiên cố đỡ cho ngôi chùa dựng bên trên, khác nà o một đóa hoa sen vươn thẳng lên từ mặt hồ nhử hình vuông, có xây lan can bằng gạch xung quanh. Một chiếc thang xây dẫn lên chùa. Trên cử­a có đử Liên Hoa Аà i gợi nhớ sự tích nằm mộng của vua Lý dẫn tới việc xây dựng chùa. Nét độc đáo của kiến trúc chùa Một Cột là  toà n bộ ngôi chùa được đặt trên một cột đá.

Аây là  một trong những ngôi chùa nổi tiếng và  được nhắc đến nhiửu nhất trong lịch sử­ Việt Nam. Ngà y 28/4/1962, chùa Một Cột được xếp hạng "Di tích Lịch sử­ kiến trúc nghệ thuật quốc gia".

Ngà y 4/5/2006, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã xác lập chùa là  Kỷ lục Việt Nam và  đử cử­ đến Tổ chức Kỷ lục châu à. Sau thời gian thẩm định để xác lập, ngà y 10/10/2012, tại Faridabad (Ấn Аộ), Tổ chức Kỷ lục châu à đã xác lập kỷ lục châu à: Ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất cho chùa Một Cột.