Chính sách đặc thù tạo động lực cho đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo, cống hiến

Đột phá trong chính sách đãi ngộ nghệ sĩ

Nhằm từng bước cải thiện chế độ đãi ngộ và nâng cao đời sống cho đội ngũ nghệ sĩ, nghị quyết đã ban hành chính sách mới thay thế Nghị quyết số 64/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội. Sự thay đổi này xuất phát từ việc quy định mới của Trung ương tại Nghị quyết số 28/2026/NQ-QH16 và dự thảo nghị định thay thế Quyết định số 14/2015/QĐ-TTg đã điều chỉnh tăng đáng kể mức bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn của nghệ sĩ theo tỷ lệ phần trăm mức lương cơ sở.

Bên cạnh đó, do đặc thù Thủ đô có chi phí sinh hoạt cao, áp lực công việc lớn và thường xuyên phải thực hiện các chương trình chính trị, đối ngoại quy mô chất lượng cao, ban soạn thảo đề xuất Hà Nội hỗ trợ thêm bằng 50% mức chi quy định của Trung ương cho nghệ sĩ, diễn viên khi tham gia luyện tập, biểu diễn để giữ chân nhân lực giỏi. Đối với các danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân và Nghệ sĩ ưu tú, thành phố tiếp tục kế thừa chính sách đặc thù cũ, thực hiện hỗ trợ thêm theo số buổi biểu diễn thực tế nhằm tôn vinh những cống hiến nghệ thuật xuất sắc.

Song song với việc điều chỉnh chế độ luyện tập và biểu diễn, dự thảo mới đề xuất kế thừa toàn bộ các nội dung chi từ Nghị quyết số 64/2025/NQ-HĐND cho nhiều hoạt động phụ trợ khác trong ngành. Các nội dung này bao gồm chi hỗ trợ thành viên Hội đồng nghệ thuật; hỗ trợ nhân sự thuộc Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức, Ban Giám khảo, Thư ký và người phục vụ tại các cuộc thi văn hóa nghệ thuật; hỗ trợ kinh phí đào tạo trình độ đại học chuyên ngành cho viên chức; hỗ trợ người hoạt động nghệ thuật gặp tai nạn, suy giảm sức khỏe hoặc cần học nghề mới để chuyển đổi công việc. Đồng thời, thành phố cũng giữ nguyên mức thưởng bổ sung dành cho các cá nhân, tập thể đạt giải thưởng cao ở quy mô khu vực và quốc tế.

Đặc biệt, chính sách mới sẽ bổ sung quy định thưởng bổ sung thường xuyên cho các tập thể và cá nhân đạt giải cao tại các cuộc thi, liên hoan nghệ thuật chuyên nghiệp cấp quốc gia, thay vì chỉ khen thưởng đột xuất với mức chi thấp tính theo lương cơ sở như trước đây. Thực tế trong những năm qua, các đơn vị nghệ thuật Hà Nội luôn là lực lượng nòng cốt đạt thành tích xuất sắc tại các sân chơi quốc gia lớn, nhưng mức thưởng từ Ban tổ chức của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện còn khá khiêm tốn so với công sức đầu tư, dàn dựng tác phẩm.

Về mức thưởng Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng

Được tổ chức định kỳ hai năm một lần, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng là ngày hội chuyên môn uy tín, quy tụ từ mười lăm đến hai mươi đoàn nghệ thuật cả nước nhằm tôn vinh, bảo tồn các giá trị sân khấu truyền thống và đương đại. Dù đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá văn hóa Thủ đô, song cơ cấu và mức thưởng hiện áp dụng theo Nghị quyết số 03/2022/NQ-HĐND đã không còn phù hợp, chưa bao quát hết các hạng mục chuyên môn và thiếu sức hút đối với các tác phẩm đỉnh cao. Vì vậy, việc nghiên cứu bổ sung một cơ chế hỗ trợ giải thưởng xứng tầm là bước đi cấp thiết để tạo động lực cho các nghệ sĩ, nâng cao chất lượng tổ chức và từng bước xây dựng liên hoan trở thành thương hiệu nghệ thuật tiêu biểu của Hà Nội.

Về mức thưởng các cuộc thi, cuộc vận động sáng tác trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật chuyên nghiệp (sân khấu, âm nhạc, múa, điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, văn học, kiến trúc)

Các cuộc thi và cuộc vận động sáng tác văn học, nghệ thuật chuyên nghiệp thuộc các lĩnh vực như sân khấu, âm nhạc, điện ảnh, kiến trúc thời gian qua đã góp phần quan trọng vào việc khơi nguồn sáng tạo và phát hiện tài năng cho thành phố. Tuy nhiên, định mức khen thưởng hiện hành quá thấp so với mặt bằng chung và chưa tương xứng với quá trình lao động dài hơi, tốn kém của các tác giả, nhất là đối với các loại hình đòi hỏi sự đầu tư công phu. Do đó, việc điều chỉnh và nâng cao mức hỗ trợ giải thưởng theo đặc thù từng loại hình nghệ thuật là vô cùng cần thiết; điều này không chỉ khích lệ đội ngũ văn nghệ sĩ gạo cội tích cực tham gia mà còn tạo ra những tác phẩm có giá trị tư tưởng cao, thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa Thủ đô phát triển vững chắc.

Tính cân đối, hợp lý của việc ban hành văn bản quy định đặc thù so với trung ương

Việc xây dựng và ban hành nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 64/2025/NQ-HĐND hoàn toàn bảo đảm tính cân đối, hợp lý, phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật hiện hành và đòi hỏi thực tiễn của Thủ đô. Đối với chính sách hỗ trợ luyện tập và biểu diễn cho người lao động tại các đơn vị nghệ thuật công lập, dự thảo vừa kế thừa tinh thần đặc thù của thành phố, vừa cập nhật kịp thời theo mức tăng đáng kể của Trung ương tại Nghị quyết số 28/2026/NQ-QH16.

Mức hỗ trợ bổ sung này được tính toán dựa trên mức sống và chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại Hà Nội, mang tính chất hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương chứ không làm thay đổi các quy định chung của Trung ương, giúp các văn nghệ sĩ yên tâm cống hiến lâu dài. Đối với các nội dung chi hỗ trợ cho thành viên Hội đồng nghệ thuật, Ban tổ chức, Ban giám khảo, kinh phí đào tạo đại học cho viên chức hay hỗ trợ nghệ sĩ bị tai nạn nghề nghiệp và giải thưởng khu vực, quốc tế, cơ quan soạn thảo đề xuất tiếp tục kế thừa nguyên vẹn từ Nghị quyết số 64/2025/NQ-HĐND nhằm bảo đảm tính ổn định, liên tục do các chính sách này đã đi vào thực tế và phù hợp với năng lực ngân sách thành phố.

Riêng đối với các khoản chi hỗ trợ giải thưởng tại Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng, các cuộc thi sáng tác chuyên nghiệp và khen thưởng cho các cá nhân đạt giải quốc gia, hiện nay pháp luật Trung ương chưa có quy định cụ thể về cơ chế hỗ trợ từ ngân sách địa phương. Vì vậy, việc Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội tự nghiên cứu ban hành cơ chế chi riêng là hoàn toàn đúng thẩm quyền được giao theo Luật Thủ đô năm 2026 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025. Các mức chi đề xuất trong dự thảo đã được rà soát kỹ lưỡng dựa trên khả năng cân đối ngân sách của địa phương, có tham khảo định mức của các bộ ngành, bảo đảm nghiêm ngặt nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả, công khai và không trùng lặp với các chính sách hiện hành.

Việc ban hành cơ chế hỗ trợ đặc thù của thành phố không chỉ góp phần nâng cao đời sống, tạo động lực sáng tạo cho đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân, diễn viên, tác giả và lực lượng hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật mà còn phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm sáng tạo văn hóa, nghệ thuật lớn của cả nước và khu vực theo định hướng của Đảng, Quốc hội và Thành ủy Hà Nội./.