Cầu Trần Hưng Đạo: Biểu tượng “vô cực” trên sông Hồng và thách thức kỹ thuật từ bản vẽ ra thực địa

Tầm nhìn kiến trúc và giá trị biểu tượng

Là công trình giao thông trọng điểm của thủ đô, cầu Trần Hưng Đạo dự kiến khi hoàn thành sẽ góp cho Hà Nội một biểu tượng kiến trúc mới. Bám sát ý tưởng từ đồ án đạt giải nhất “Infinity Hanoi- Sự thịnh vượng vĩnh cửu trên sông Hồng”, đội ngũ kỹ thuật sẽ thiết kế hệ thống vòm thép uốn lượn liên tục vắt qua 6 nhịp, tạo hình giao thoa thành biểu tượng vô cực (∞).

Thiết kế “vòm vô cực” độc đáo mang đến sự khác biệt hoàn toàn so với kiểu dáng cầu truyền thống. Hình tượng này là ẩn dụ sâu sắc cho sự phát triển trường tồn, liền mạch của Hà Nội, kết nối nhịp nhàng giữa bề dày di sản lịch sử (Hữu ngạn sông Hồng) và không gian đô thị thông minh, hiện đại của tương lai (Tả ngạn sông Hồng). Thiết kế đường cong mềm mại không chỉ mô phỏng nhịp sóng nước sông Hồng mà còn tối ưu hóa khí động học cho toàn bộ cấu trúc thượng tầng.

Từ bản vẽ đến bài toán thi công khắt khe

Giai đoạn chuyển tiếp từ kết cấu phần trụ cầu sang thi công lắp dựng hệ dầm và vòm thép là cột mốc quan trọng của dự án nhưng cũng bước sang giai đoạn nhiều thử thách về mặt kỹ thuật phức tạp nhất. Các cấu kiện thép của dự án thuộc diện cấu kiện nặng mà lắp đăt hoàn toàn trên hệ nổi.

Để giải quyết triệt để bài toán này, đội ngũ thi công đã áp dụng chuỗi giải pháp đồng bộ.

Đầu tiên là, kiểm soát dung sai không gian, bởi để khớp nối hai nhánh vòm thép tại đỉnh đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối. Mọi sai số nhỏ về tọa độ, cao độ hay góc nghiêng đều có thể dẫn đến hiện tượng ứng suất cưỡng bức nội tại, làm suy giảm khả năng chịu lực dài hạn. Dự án xây dựng Cầu Trần Hưng Đạo đang ứng dụng toàn diện Mô hình thông tin công trình (BIM) kết hợp công nghệ quét Laser 3D để kiểm tra chéo tọa độ từ khâu gia công tại nhà máy đến khi định vị trên công trường.

Đại diện Ban Quản lý dự án chia sẻ, hiện đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thi công, ứng dụng công nghệ tiên tiến nhằm hỗ trợ quan trắc và giám sát chất lượng. Tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp lý hiện hành của Luật Xây dựng, công trình đang được tích hợp lắp đặt Hệ thống quan trắc sức khỏe kết cấu (Bridge Health Monitoring System). Hệ thống cảm biến này sẽ thu thập dữ liệu thời gian thực về độ võng, biến dạng và ứng suất cục bộ, đảm bảo tính ổn định và an toàn tuyệt đối từ giai đoạn cẩu lắp, hợp long cho đến suốt vòng đời khai thác.

Bên cạnh đó, việc xây dựng giữa không gian dòng chảy bất định của sông Hồng đòi hỏi sự thích ứng chủ động về thủy văn. Theo ông Hồ Huy Hùng, Ban QLDA Cầu Trần Hưng Đạo (Tập đoàn Sun Group), hệ thống móng trụ cầu và đà giáo tạm được thiết kế với hệ số an toàn để đảm bảo khả năng chống chịu sự thay đổi phức tạp của dòng chảy sông Hồng và các điều kiện thủy văn cực đoan mùa mưa bão.

Xây đài vọng cảnh, đường dạo bộ

Vượt ra khỏi công năng của một tuyến giao thông cơ giới, cầu Trần Hưng Đạo được quy hoạch như một “không gian trải nghiệm” trên cao.

Công trình tích hợp trục đường đi bộ rộng rãi, làn dành riêng cho xe đạp, các đài vọng cảnh ngắm sông... Thiết kế tạo kết nối liền mạch với chuỗi công viên ven bờ, mở ra một không gian văn hóa, du lịch và sinh hoạt kinh tế đêm độc đáo chưa từng có tại Hà Nội.

Khởi công từ tháng 12/2025 với tổng mức đầu tư gần 8.000 tỷ đồng, dự án đang bám sát biểu đồ tiến độ mục tiêu, hiện đã hoàn thành gần 40% khối lượng tổng thể. Điểm sáng lớn nhất là 5 trụ cầu chính giữa sông đã đạt 90% tiến độ thi công phần kết cấu bên dưới của cầu, tạo tiền đề vững chắc cho việc bắt đầu chiến dịch cẩu lắp hơn 26.000 tấn kết cấu thép từ ngày 31/8 vừa qua.

Bước vào giai đoạn thi công trên không mang tính quyết định, Ban Quản lý dự án cùng các nhà thầu đang dồn toàn lực với kỷ luật khắt khe nhất để hướng tới mục tiêu kép: đưa công trình về đích trước thềm sự kiện APEC 2027, đồng thời sớm đưa vào khai thác, san sẻ áp lực giao thông với cầu Chương Dương và Vĩnh Tuy.

Trên hành trình bứt tốc đó, sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) thông qua việc tài trợ vốn và cung cấp các giải pháp tài chính linh hoạt (bảo lãnh, L/C, bao thanh toán) đã tạo điểm tựa vững chắc, giúp nhà thầu hoàn toàn chủ động về dòng tiền. Sự cộng hưởng giữa năng lực thi công và tiềm lực tài chính đang đẩy nhanh ngày cầu Trần Hưng Đạo chính thức vươn mình, trở thành trục động lực mới, bứt phá kinh tế - thương mại và du lịch cho cả hai bờ sông Hồng.