Vĩnh Hưng thay đổi thế nào khi đất hạ tầng xã hội tăng 3,5 lần?

Từ bất cập đời sống đến bài toán quy hoạch

Gia đình anh Đ.T. Minh đã sinh sống nhiều năm tại Vĩnh Hưng với nhiều bất tiện trong đời sống, đơn cử như vấn đề đưa con đi học xa và thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng cho gia đình, đặc biệt cho trẻ em. “Gia đình tôi có 2 con nhỏ, đi học cách nhà 7km. Sau giờ học, các con cũng đang thiếu những không gian vui chơi, vận động gần nhà”, anh Minh chia sẻ.

Còn với gia đình bà N.T. Hạnh có 3 thế hệ cùng chung sống, nhu cầu chăm sóc sức khỏe và tiếp cận các dịch vụ y tế thuận tiện là mối quan tâm thiết thực. Việc có cơ sở khám chữa bệnh gần nơi ở, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu sẽ giúp các thành viên chủ động hơn trong sinh hoạt, nhất là khi cần thăm khám định kỳ hoặc xử lý những vấn đề sức khỏe phát sinh.

“Gia đình tôi có người già, trẻ nhỏ nên chuyện khám chữa bệnh rất được quan tâm. Mong rằng sau khi tái thiết, hệ thống hạ tầng xã hội được đầu tư đồng bộ hơn, người dân có thể tiếp cận các dịch vụ y tế thuận tiện ngay gần nơi ở”, bà Hạnh bày tỏ.

Câu chuyện của gia đình anh Minh, bà Hạnh phản ánh phần nào những mong mỏi của người dân Vĩnh Hưng: chất lượng sống không chỉ được quyết định bởi căn nhà, mà còn bởi hệ thống hạ tầng xã hội xung quanh. Khi các không gian công cộng cùng các công trình phục vụ giáo dục, y tế và sinh hoạt cộng đồng chưa phát triển đồng bộ, những bất tiện tích tụ qua thời gian sẽ trở thành bài toán cần giải quyết.

Đó cũng là cơ sở đặt ra yêu cầu cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng. Dự thảo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đang được lấy ý kiến cộng đồng có quy mô khoảng 447 ha. Thay vì xử lý riêng lẻ từng khu vực, dự án hướng tới tổ chức lại không gian đô thị trên quy mô tổng thể, kết hợp tái thiết khu vực phát triển mới với cải tạo các khu dân cư hiện hữu, bổ sung quỹ đất cho những chức năng phục vụ trực tiếp đời sống người dân.

Gần 70% diện tích thu hồi đất phục vụ giao thông và hạ tầng dân sinh

Theo định hướng quy hoạch, khoảng 206 ha được dành cho tái thiết và phát triển mới đồng bộ, trong khi khoảng 241 ha tập trung cải tạo, chỉnh trang và nâng cấp hạ tầng tại khu dân cư hiện hữu. Cách tiếp cận này mở ra cơ hội tổ chức lại không gian đô thị, không chỉ ở khu vực nhà ở mà còn tại hệ thống công trình công cộng, tiện ích dân sinh và các không gian phục vụ cộng đồng.

Điểm nổi bật, theo tính toán dựa trên dự thảo QH 1/500, gần 70% diện tích đất trong phạm vi ảnh hưởng tới các hộ dân là cho giao thông, cây xanh và công trình công cộng. Việc phát triển các không gian cao tầng được định hướng bố trí dọc các trục đại lộ chính nhằm tạo dựng bộ mặt đô thị hiện đại, đồng thời trực tiếp phục vụ chính sách tái định cư tại phường cho cư dân địa phương.

Về tổng thể, quỹ đất hạ tầng xã hội dự kiến tăng từ 23,88 ha hiện trạng lên khoảng 83,68 ha, tương đương tăng gấp 3,5 lần. Đây là thay đổi quan trọng trong cơ cấu sử dụng đất, tạo thêm dư địa để bố trí các chức năng giáo dục, y tế, thương mại và tiện ích cộng đồng theo định hướng quy hoạch. Trong đó, khoảng 42,5 ha được định hướng dành cho công viên, cây xanh, mặt nước và thể dục thể thao, tăng khoảng 22 lần so với mức hiện trạng 1,89 ha.

Quy hoạch dự kiến hình thành ba công viên công cộng lớn với tổng diện tích khoảng 18,5 ha, bao gồm mặt nước; đồng thời kết nối mạng lưới cây xanh với dải sinh thái ven sông Hồng, đưa không gian xanh đi sâu hơn vào đô thị. Dự án cũng đặt mục tiêu để người dân tiếp cận công viên, vườn hoa và sân chơi trong bán kính đi bộ khoảng 300–500 m.

“Khi hoàn thành, hệ thống hạ tầng xã hội đồng bộ sẽ giúp người dân tiếp cận thuận tiện hơn với các tiện ích thiết yếu đa lĩnh vực. Đây là những yếu tố gắn trực tiếp với chất lượng sống hằng ngày, góp phần đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm cư dân, từ trẻ nhỏ, người cao tuổi đến các gia đình trẻ, đồng thời hình thành môi trường đô thị tiện nghi hơn”, KTS Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam chia sẻ.

Bên cạnh công viên và cây xanh, quỹ đất hạ tầng xã hội tăng thêm còn tạo tiền đề quan trọng để xây dựng, quy hoạch hệ thống các công trình phục vụ nhu cầu thiết yếu khác. Giáo dục, y tế, thương mại và các tiện ích cộng đồng là những chức năng gắn trực tiếp với đời sống của mỗi gia đình, từ việc học tập của trẻ nhỏ, chăm sóc sức khỏe cho các thành viên đến mua sắm và giao lưu cộng đồng. Khi được bố trí phù hợp trong cấu trúc đô thị, các chức năng này có thể bổ trợ lẫn nhau, góp phần hình thành môi trường sống thuận tiện hơn.

Đặc biệt, với định hướng bố trí tái định cư trong địa bàn phường, quá trình chỉnh trang còn hướng tới duy trì mối gắn bó của cư dân với nơi ở quen thuộc, đồng thời mở ra cơ hội thụ hưởng hệ thống hạ tầng và không gian công cộng được nâng cấp.

“Điểm khác biệt và giá trị nhất của dự án Vĩnh Hưng chính là chính sách tái định cư trên địa bàn phường. Nhà đầu tư sẽ xây dựng các khu cao tầng hiện đại, sau đó đón dân vào ở rồi mới thu hồi quỹ đất cũ để tiếp tục phát triển. Nhờ phương thức này, người dân khu vực được hưởng lợi từ đường xá, trường học, trạm y tế và công viên sạch đẹp mà vẫn giữ được nơi ở thân thuộc”, KTS Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam bày tỏ quan điểm./.