Bộ VHTT&DL tuyên dương các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu

Ngày 17/4, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai công tác văn hóa dân tộc năm 2026 và định hướng giai đoạn 2026 - 2030 và tuyên dương các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu. Đây cũng là sự kiện thuộc chuỗi các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4).

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Trịnh Thị Thủy cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định vai trò của văn hóa không chỉ là nền tảng của xã hội mà còn là nguồn lực quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới.

Trong đó, văn hóa các dân tộc thiểu số được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, vừa góp phần gìn giữ, tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc, vừa tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Đây là định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, đồng thời là nhiệm vụ trọng tâm đặt ra đối với đất nước nói chung, ngành văn hóa, thể thao và du lịch nói riêng.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, cùng với việc đánh giá những kết quả đạt được trong thời gian qua, hội nghị lần này sẽ tập trung thảo luận sâu, toàn diện từ thực tiễn triển khai tại các bộ, ngành và địa phương, nhằm đề xuất những giải pháp trọng tâm để bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trong giai đoạn tới, bám sát định hướng của Đảng, Nhà nước cũng như sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, bên cạnh những kết quả đạt được, lĩnh vực văn hóa vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Không ít giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số đứng trước nguy cơ mai một. Nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa tại nhiều địa phương còn hạn chế; đội ngũ nhân lực trực tiếp triển khai các nhiệm vụ vẫn còn những bất cập.

Trình bày báo cáo công tác văn hóa dân tộc giai đoạn 2021- 2025 và định hướng nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2031, bà Nguyễn Thị Hải Nhung, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, thời gian qua, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, lồng ghép với các chương trình, dự án liên quan để triển khai các nội dung về Dự án 6.

Các hoạt động bảo tồn, phục dựng lễ hội truyền thống; phát triển làng văn hóa; hỗ trợ nghệ nhân; củng cố thiết chế văn hóa cơ sở… được triển khai tương đối đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm. Đáng chú ý, cách tiếp cận “bảo tồn gắn với phát triển” từng bước được cụ thể hóa thông qua việc hình thành và nhân rộng các mô hình du lịch văn hóa cộng đồng, góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân và tăng giá trị của di sản văn hóa trong đời sống đương đại.

Bên cạnh đó, việc triển khai Dự án 6 đã bước đầu định hình tư duy phát triển mới trong công tác văn hóa dân tộc. Từ phương thức bảo tồn chủ yếu mang tính gìn giữ, tĩnh tại, đã chuyển dần sang bảo tồn trong sự phát triển, gắn với khai thác hợp lý các giá trị văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò chủ thể của cộng đồng được đề cao; nhiều hoạt động bảo tồn do chính người dân, nghệ nhân dân gian và cộng đồng địa phương trực tiếp tham gia thực hiện và thụ hưởng. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả bảo tồn mà còn tăng cường sự đồng thuận, gắn kết xã hội và phát huy nội lực tại chỗ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai vẫn còn một số hạn chế. Hệ thống văn bản hướng dẫn ở một số thời điểm còn chậm ban hành; một số nội dung chưa thực sự thống nhất giữa các ngành, lĩnh vực, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai. Việc lồng ghép, huy động và sử dụng nguồn lực còn gặp khó khăn. Một số địa phương còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, đặc biệt trong việc lựa chọn mô hình phù hợp và bảo đảm tính bền vững sau đầu tư.

Theo bà Nhung, các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn 2021-2025 đã tạo nền tảng quan trọng, định hướng rõ ràng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số. Đồng thời từng bước hình thành cách tiếp cận mới, gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa với phát triển kinh tế và sinh kế bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, bà Nguyễn Thị Hải Nhung cũng chỉ ra quá trình triển khai vẫn còn một số hạn chế. Hệ thống văn bản hướng dẫn ở một số thời điểm còn chậm ban hành; một số nội dung chưa thực sự thống nhất giữa các ngành, lĩnh vực, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai. Một số địa phương còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, đặc biệt trong việc lựa chọn mô hình phù hợp và bảo đảm tính bền vững sau đầu tư…

Trong khuôn khổ Hội nghị, Bộ VHTTDL đã trao Bằng khen cho 4 tập thể đã có thành tích tham gia tổ chức sự kiện “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” 19/4 năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Và 66 cá nhân đã có thành tích trong công tác phối hợp cùng đồng bào dân tộc thiểu số bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống./.