Biểu tình dậy sóng Libya, Gaddafi "quyết tử"

Xuất hiện trên truyửn hình, Muammar Gaddafi tuyên bố không bao giử từ bử quyửn lực ở Libya. (Ảnh: Mirror)

Trong bối cảnh biểu tình lan khắp các khu vực phía đông và trà n tới thủ đô Tripoli, ông Gaddafi đã xuất hiện trên truyửn hình quốc gia, từ chối rời nhiệm như những lời kêu gọi từ chính một số bộ trưởng dưới quyửn, từ các binh sĩ và người biểu tình.

"Tôi sẽ không rời đất nà y. Tôi sẽ chết ở đây như một người vì nghĩa", Gaddafi kiên quyết.

Mặc dù ở Ai Cập và Tunisia, các nước láng giửng của Libya, các tổng thống đã phải từ nhiệm trước sức ép của lực lượng biểu tình nhưng ông Gaddafi tuyên bố sẽ không hà nh động tương tự.

"Tôi sẽ tiếp tục ở đây chống cự", trích lời ông Gaddafi, người đã cầm quyửn ở đất nước phần lớn là sa mạc bằng sự kết hợp giữa chủ nghĩa dân túy và thắt chặt kiểm soát kể từ khi lên nắm quyửn trong một cuộc đảo chính quân sự năm 1969.

Người biểu tình bắt đầu đổ ra đường phản đối chính quyửn từ ngà y 16/2, đòi chấm dứt 42 năm cầm quyửn của Tổng thống Gaddafi. Các cuộc trấn áp biểu tình của lực lượng an ninh Libya đã là m dấy lên lo ngại từ Liên Hợp Quốc, Liên đoà n Ảrập và nhiửu nước khác.

Từ New York, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã lên án việc sử dụng bạo lực và yêu cầu những người chịu trách nhiệm trong các vụ tấn công dân thường phải lĩnh tội.

Bất ổn ở Libya, nước đóng góp gần 2% sản lượng dầu của thế giới, đã khiến giá dầu thô Brent lên trên 108 USD/thùng và khiến Phố Wall hứng chịu ngà y tồi tệ nhất kể từ tháng 8 do các nhà đầu tư bán hạ cổ phiếu.

Nhà Trắng kêu gọi cộng đồng quốc tế phải chung một tiếng nói khi phản ứng vử "bạo lực kinh hoà ng" ở Libya. Ngoại trưởng Mử¹ Hillary Clinton cho biết Mử¹ sẽ thực hiện "những biệp pháp thích hợp" đúng lúc. Tuy nhiên, Washington có rất ít ảnh hưởng tới Libya, nước vốn là kẻ thù của Mử¹ trong hầu hết thời gian Gaddafi cầm quyửn tới khi nước nà y nhất trí từ bử chương trình vũ khí hủy diệt năm 2003 và giải quyết những yêu cầu liên quan vụ đánh bom Lockerbie năm 1988.

Trong bà i phát biểu dà i 75 phút, Tổng thống Gaddafi gọi người biểu tình là "đê tiện và hám lợi, đáng lĩnh án tử hình". à”ng kêu gọi dân chúng "dọn sạch Libya từng nhà một" cho đến khi lực lượng biểu tình đầu hà ng.

Gaddafi yêu cầu người dân hãy xuống đường thể hiện lòng trung thà nh. "Tất cả những ai yêu quý Muammar Gaddafi hãy ra đường, bảo vệ đường phố, đừng sợ chúng... Đuổi chúng đi, bắt lấy chúng, giao nộp chúng", ông nói.

Hãng thông tấn chính thức của Libya dẫn lời nhà lãnh đạo nà y nói với Thủ tướng Italy Silvio Berlusconi rằng "Libya ổn cả, người dân nước nà y đang... nắm giữ an ninh". Tuy nhiên, Ngoại trưởng Anh William Hague đánh giá "có nhiửu dấu hiệu cho thấy cấu trúc nhà nước đang sụp đổ ở Libya".

Hiện Anh và các nước châu à‚u khác đang tiến hà nh sơ tán công dân của mình ra khửi Libya bằng máy bay.

Tripoli, thà nh phố ven biển Địa Trung Hải có 2 triệu dân, là chìa khóa nắm quyửn kiểm soát Libya. Tuy nhiên, nhiửu vùng miửn khác ở nước nà y giử không còn dưới quyửn kiểm soát của chính phủ nữa.

"Toà n bộ các khu vực phía đông không còn nằm trong tay Gaddafi... Người dân và quân đội đang cùng nhau ở đây", trích lời cựu thiếu tá quân đội Hany Saad Marjaa.

Ở Sabratah, cách thủ đô 80km vử phía tây, quân đội Libya đã triển khai "một số lượng binh lính lớn hơn" sau khi người biểu tình phá hửng hầu hết các văn phòng dịch vụ an ninh, báo điện tử Quryna đưa tin.

Trong khi đó, nhiửu bộ trưởng và đại sứ đã quay lưng lại với Tổng thống Gaddafi.

Bộ trưởng Nội vụ Abdel Fattah Younes al Abidi trở thà nh nhân vật cấp cao mới nhất từ bử chức vụ, theo tin từ Đà i Truyửn hình Al Jazeera. Đà i nà y phát sóng cảnh Abidi ngồi tại ghế kêu gọi quân đội ủng hộ dân chúng và "các yêu sách hợp pháp của họ".

Chiửu qua, Liên đoà n Ảrập (AL) thông báo họp khẩn để thảo luận vử các vụ đụng độ chết người ở Libya. Tổng thư ký AL Amr Moussa kêu gọi chấm dứt cảnh bạo lực ở Libya, nhấn mạnh rằng "các yêu sách của người Ảrập vử cải cách, phát triển và thay đổi là hợp pháp, và các nước Ảrập phải đoà n kết trong thời khắc quyết định nà y trong lịch sử khu vực".