Biểu tình dậy sóng Libya, Gaddafi "quyết tử­"

Xuất hiện trên truyửn hình, Muammar Gaddafi tuyên bố không bao giử từ bử quyửn lực ở Libya. (Ảnh: Mirror)

Trong bối cảnh biểu tình lan khắp các khu vực phía đông và  trà n tới thủ đô Tripoli, ông Gaddafi đã xuất hiện trên truyửn hình quốc gia, từ chối rời nhiệm như những lời kêu gọi từ chính một số bộ trưởng dưới quyửn, từ các binh sĩ và  người biểu tình. 

"Tôi sẽ không rời đất nà y. Tôi sẽ chết ở đây như một người vì nghĩa", Gaddafi kiên quyết. 

Mặc dù ở Ai Cập và  Tunisia, các nước láng giửng của Libya, các tổng thống đã phải từ nhiệm trước sức ép của lực lượng biểu tình nhưng ông Gaddafi tuyên bố sẽ không hà nh động tương tự. 

"Tôi sẽ tiếp tục ở đây chống cự", trích lời ông Gaddafi, người đã cầm quyửn ở đất nước phần lớn là  sa mạc bằng sự kết hợp giữa chủ nghĩa dân túy và  thắt chặt kiểm soát kể từ khi lên nắm quyửn trong một cuộc đảo chính quân sự năm 1969. 

Người biểu tình bắt đầu đổ ra đường phản đối chính quyửn từ ngà y 16/2, đòi chấm dứt 42 năm cầm quyửn của Tổng thống Gaddafi. Các cuộc trấn áp biểu tình của lực lượng an ninh Libya đã là m dấy lên lo ngại từ Liên Hợp Quốc, Liên đoà n Ảrập và  nhiửu nước khác. 

Từ New York, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã lên án việc sử­ dụng bạo lực và  yêu cầu những người chịu trách nhiệm trong các vụ tấn công dân thường phải lĩnh tội.  

Bất ổn ở Libya, nước đóng góp gần 2% sản lượng dầu của thế giới, đã khiến giá dầu thô Brent lên trên 108 USD/thùng và  khiến Phố Wall hứng chịu ngà y tồi tệ nhất kể từ tháng 8 do các nhà  đầu tư bán hạ cổ phiếu.  

Nhà  Trắng kêu gọi cộng đồng quốc tế phải chung một tiếng nói khi phản ứng vử "bạo lực kinh hoà ng" ở Libya. Ngoại trưởng Mử¹ Hillary Clinton cho biết Mử¹ sẽ thực hiện "những biệp pháp thích hợp" đúng lúc. Tuy nhiên, Washington có rất ít ảnh hưởng tới Libya, nước vốn là  kẻ thù của Mử¹ trong hầu hết thời gian Gaddafi cầm quyửn tới khi nước nà y nhất trí từ bử chương trình vũ khí hủy diệt năm 2003 và  giải quyết những yêu cầu liên quan vụ đánh bom Lockerbie năm 1988.  

Trong bà i phát biểu dà i 75 phút, Tổng thống Gaddafi gọi người biểu tình là  "đê tiện và  hám lợi, đáng lĩnh án tử­ hình". à”ng kêu gọi dân chúng "dọn sạch Libya từng nhà  một" cho đến khi lực lượng biểu tình đầu hà ng.  

Gaddafi yêu cầu người dân hãy xuống đường thể hiện lòng trung thà nh. "Tất cả những ai yêu quý Muammar Gaddafi hãy ra đường, bảo vệ đường phố, đừng sợ chúng... Аuổi chúng đi, bắt lấy chúng, giao nộp chúng", ông nói.  

Hãng thông tấn chính thức của Libya dẫn lời nhà  lãnh đạo nà y nói với Thủ tướng Italy Silvio Berlusconi rằng "Libya ổn cả, người dân nước nà y đang... nắm giữ an ninh". Tuy nhiên, Ngoại trưởng Anh William Hague đánh giá "có nhiửu dấu hiệu cho thấy cấu trúc nhà  nước đang sụp đổ ở Libya". 

Hiện Anh và  các nước châu à‚u khác đang tiến hà nh sơ tán công dân của mình ra khửi Libya bằng máy bay.  

Tripoli, thà nh phố ven biển Аịa Trung Hải có 2 triệu dân, là  chìa khóa nắm quyửn kiểm soát Libya. Tuy nhiên, nhiửu vùng miửn khác ở nước nà y giử không còn dưới quyửn kiểm soát của chính phủ nữa.

"Toà n bộ các khu vực phía đông không còn nằm trong tay Gaddafi... Người dân và  quân đội đang cùng nhau ở đây", trích lời cựu thiếu tá quân đội Hany Saad Marjaa. 

Ở Sabratah, cách thủ đô 80km vử phía tây, quân đội Libya đã triển khai "một số lượng binh lính lớn hơn" sau khi người biểu tình phá hửng hầu hết các văn phòng dịch vụ an ninh, báo điện tử­ Quryna đưa tin.  

Trong khi đó, nhiửu bộ trưởng và  đại sứ đã quay lưng lại với Tổng thống Gaddafi.  

Bộ trưởng Nội vụ Abdel Fattah Younes al Abidi trở thà nh nhân vật cấp cao mới nhất từ bử chức vụ, theo tin từ Аà i Truyửn hình Al Jazeera. Аà i nà y phát sóng cảnh Abidi ngồi tại ghế kêu gọi quân đội ủng hộ dân chúng và  "các yêu sách hợp pháp của họ".  

Chiửu qua, Liên đoà n Ảrập (AL) thông báo họp khẩn để thảo luận vử các vụ đụng độ chết người ở Libya. Tổng thư ký AL Amr Moussa kêu gọi chấm dứt cảnh bạo lực ở Libya, nhấn mạnh rằng "các yêu sách của người Ảrập vử cải cách, phát triển và  thay đổi là  hợp pháp, và  các nước Ảrập phải đoà n kết trong thời khắc quyết định nà y trong lịch sử­ khu vực".