- à”ng nhìn nhận thế nà o trước việc Trung Quốc đưa già n khoan và o thửm lục địa của Việt Nam và tấn công tà u kiểm ngư, cảnh sát biển của chúng ta?
-Việc Trung Quốc đưa già n khoan thả neo, chuẩn bị khoan thăm dò tại thửm lục địa của Việt Nam là hết sức nghiêm trọng. Nó đi ngược hoà n toà n nội dung được thửa thuận trong DOC (Tuyên bố vử ứng xử của các bên ở Biển Đông). Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng quyửn chủ quyửn, quyửn tà i phán của Việt Nam theo Công ước Liên Hợp Quốc vử Luật Biển năm 1982.
Hà nh động nà y không đơn thuần là khai thác tà i nguyên vì mục đích kinh tế mà sâu xa nhằm khẳng định tuyên bố đường lườ¡i bò vô lý của họ, từ đó để tạo cơ sở nhằm thực thi quyửn kiểm soát Biển Đông. Họ xác định tranh chấp trên vùng biển nà y rất phức tạp nên có thể tạm gác lại để cùng nhau khai thác nhưng họ phải trong tư thế là người đến trước, người định vị, sau đó ai muốn khai thác thì phải đặt vấn đử với họ.
Nếu đặt hà nh động nà y cạnh việc bắt tà u của ngư dân, hay cắt cáp tà u Bình Minh thì đây là sự leo thang trong chuỗi hà nh động có tính toán của Trung Quốc. Họ đưa ra chủ thuyết đường lườ¡i bò chiếm 80% diện tích biển Đông và để hiện thực hóa điửu đó thì hà nh động lần nà y chưa phải là cuối cùng vì sẽ còn những bước đi tiếp theo nữa.
- Hà nh động nà y của phía Trung Quốc có là m chúng ta bất ngử?
- Vử chiến lược thì không bất ngử, còn cụ thể thì phải xem chúng ta phát hiện đủ sớm chưa. Chúng tôi theo dõi và nhận thấy chúng ta phát hiện kịp thời và đã có hà nh động thực địa lẫn ngoại giao phù hợp. Chủ trương của ta là không để xung đột vũ trang. Nếu nóng vội, đẩy vấn đử tới nấc thang nóng không cần thiết thì tình hình sẽ nghiêm trọng hơn.
- Quốc hội, Ủy ban Quốc phòng an ninh đã có yêu cầu gì với Chính phủ?
- Ngà y 6/5, Ủy ban quốc phòng an ninh đã họp và nghe đại diện Bộ Quốc phòng thông tin đầy đủ diễn biến tình hình cũng như thống nhất cách ứng phó và giải pháp tiếp theo.
Chúng ta kiên trì, kiên quyết đấu tranh bảo vệ quyửn chủ quyửn theo luật pháp quốc tế, buộc họ tuân thủ quy định DOC rút già n khoan ra khửi thửm lục địa và vùng đặc quyửn kinh tế của Việt Nam. Chúng tôi cho rằng những thực thi vừa qua của chúng ta là rất phù hợp.
Nếu Việt Nam huy động lực lượng quân sự rất có thể sẽ trúng và o mong muốn của họ. Thử hình dung nếu tà u quân sự va chạm nhau thì câu chuyện sẽ như thế nà o.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng tính toán để không đẩy vấn đử xấu đ. Chúng tôi đánh giá phản ứng của Chính phủ là rất kịp thời, chủ động họp báo để thông tin cho dư luận trong nước và bạn bè quốc tế biết. Chúng ta đã và sẽ tiếp tục cương quyết. Phải đánh động với thế giới để họ thấy bản chất và ủng hộ quan điểm của Việt Nam và các nước trong khối ASEAN là duy trì DOC.
- Hội nghị ASEAN sẽ diễn ra trong và i ngà y tới, ông chử đợi gì trong thông điệp của lãnh đạo Chính phủ Việt Nam với bạn bè quốc tế tại hội nghị nà y?
- Dù đã có họp báo quốc tế song diễn đà n ASEAN là một khuôn khổ quan trọng khác để ta chính thức truyửn đi thông điệp chính nghĩa, còn phía Trung Quốc đang có hà nh động khiêu khích là m tình hình phức tạp hơn.
- Trước đây, tình hình như ông nói là chưa nghiêm trọng nhưng có đại biểu cho rằng Quốc hội chưa đặt vấn đử Biển Đông đúng tầm mức và cần ra Nghị quyết để thể hiện lập trường. Vậy lần nà y có nên là m như vậy không?
- Chương trình dự kiến của kử³ họp Quốc họp lần nà y đã được gửi đến các đại biểu để lấy ý kiến. Tùy thuộc và o yêu cầu của các đại biểu rồi trong phiên họp trù bị sẽ đặt vấn đử có hay không đưa vấn đử nà y và o chương trình nghị sự của kử³ họp tới.
Cá nhân tôi thấy nếu Chính phủ có báo cáo cho đại biểu thì rất tốt để tạo sự đồng thuận cao. Trách nhiệm của mỗi đại biểu, là đại diện cho cử tri cũng cần được biết. Tôi nghĩ yêu cầu nà y sẽ được nhiửu đại biểu đử cập.
