“Văn hóa Trà Việt” được đề xuất gửi UNESCO ghi danh vào danh sách Đăng ký những thực hành bảo vệ tốt

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Công văn số 7023/BVHTTDL-DSVH ngày 23/12/2025 về việc đề xuất lập hồ sơ “Văn hóa Trà Việt” gửi UNESCO ghi danh vào Danh sách đăng ký những thực hành bảo vệ tốt.

Công văn nêu rõ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi nhận đề xuất của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc đề xuất lập hồ sơ “Văn hóa Trà Việt” gửi UNESCO ghi danh vào Danh sách đăng ký những thực hành bảo vệ tốt.

Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 12 Luật Di sản văn hóa, năm 2024, di sản “Tri thức trồng và chế biến chè Tân Cương”, tỉnh Thái Nguyên đã được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể đáp ứng tiêu chí di sản văn hóa phi vật thể được lập hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh: “Là di sản văn hóa phi vật thể trong Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể”.

Đồng thời, tại điểm b khoản 1 Điều 12 Luật Di sản văn hóa, năm 2024 quy định: “b) Danh sách của UNESCO bao gồm: Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp, Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Đăng ký những thực hành bảo vệ tốt”.

Tuy nhiên, Bộ VHTTDL cho biết, theo Tiêu chí lựa chọn chương trình, dự án và hoạt động phản ánh tốt nhất các nguyên tắc và mục tiêu của Công ước tại Hướng dẫn thực hiện Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, để ghi danh chương trình, dự án hay hoạt động bảo vệ di sản vào Danh sách đăng ký những thực hành bảo vệ tốt, cần chú ý đến các nội dung sau:

Các Quốc gia Thành viên được khuyến khích đề xuất các chương trình, dự án và hoạt động ở cấp quốc gia, tiểu vùng hoặc khu vực nhằm bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lên Ủy ban để lựa chọn và quảng bá với tư cách là những sáng kiến phản ánh tốt nhất các nguyên tắc và mục tiêu của Công ước.

Các chương trình, dự án và hoạt động có thể đã hoàn thành hoặc đang được triển khai tại thời điểm được đề xuất lên Ủy ban để lựa chọn và quảng bá.

Từ các đề xuất chương trình, dự án hoặc hoạt động, Ủy ban sẽ lựa chọn những sáng kiến đáp ứng tất cả các tiêu chí sau đây:

G.1 Chương trình, dự án hoặc hoạt động có liên quan đến việc bảo vệ, theo như định nghĩa tại Điều 2.3 của Công ước, và phản ánh các nguyên tắc và mục tiêu của Công ước.

G.2 Chương trình, dự án hoặc hoạt động đã chứng minh được hiệu quả trong việc góp phần vào tính sống còn của di sản văn hóa phi vật thể liên quan.

G.3 Chương trình, dự án hoặc hoạt động đang được hoặc đã được thực hiện với sự tham gia của cộng đồng, nhóm người hoặc trong một số trường hợp, các cá nhân liên quan, được sự đồng thuận trước và tự nguyện, trên cơ sở thông tin đầy đủ và duy trì xuyên suốt quá trình của họ từ thời điểm nộp đề xuất.

G.4 Quốc gia Thành viên đề xuất, (các) cơ quan thực hiện, và cộng đồng, nhóm hoặc trong một số trường hợp, các cá nhân liên quan sẵn sàng phối hợp và hợp tác trong việc phổ biến các thực hành tốt, nếu chương trình, dự án hoặc hoạt động của họ được lựa chọn. Những sáng kiến này có thể trở thành nguồn cảm hứng ở cấp độ địa phương, tiểu vùng, khu vực hoặc quốc tế, tùy từng trường hợp, cho các hoạt động bảo vệ di sản.

Như vậy, đối chiếu với những nội dung trên của Hướng dẫn thực hiện Công ước 2003, di sản “Tri thức trồng và chế biến chè Tân Cương” được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể năm 2023. Đến thời điểm hiện tại, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chưa nhận được thông tin và hồ sơ liên quan đến đề án, hoặc chương trình, dự án bảo vệ và phát huy giá trị di sản này để Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có thể trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, đề nghị UNESCO lựa chọn như những sáng kiến đáp ứng tiêu chí quy định tại nội dung số 7 để ghi danh vào Danh sách đăng ký những thực hành bảo vệ tốt nêu trên.

Do đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên xem xét, rà soát, nghiên cứu các tiêu chí của UNESCO để lựa chọn đề cử di sản văn hóa phi vật thể vào các danh sách cho phù hợp, có thể lựa chọn lập hồ sơ đề cử vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại./.