Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Nhiều không gian sáng tạo mới được khai mở

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được định hướng tổ chức hoạt động vượt lên một sự kiện văn hóa nghệ thuật thường niên hay một Lễ hội thông thường - hướng tới trở thành một thiết chế sáng tạo đô thị, nơi hội tụ, thử nghiệm và lan tỏa những ý tưởng mới, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng người dân Thủ đô.

Tham dự sự kiện, đại biểu Trung ương có các đồng chí: Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTT&DL) Trần Hoàng; Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Minh Chung; Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam Hoàng Thúc Hào. Đại biểu quốc tế có Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker.

Đại biểu Thành phố Hà Nội có các đồng chí: Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong; Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Đào Xuân Dũng; Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội Bạch Liên Hương; Bí thư Thành đoàn Nguyễn Tiến Hưng; Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Hà Nội NSND Trần Quốc Chiêm...

Năm 2019, Hà Nội được UNESCO ghi danh trong Mạng lưới các Thành phố sáng tạo toàn cầu (UNESCO Creative Cities Network - UCCN), trở thành Thành phố sáng tạo thứ 246 trên thế giới và là Thủ đô thứ 32 được công nhận ở lĩnh vực Thiết kế sáng tạo. Đến nay, Mạng lưới đã mở rộng và có 408 thành viên. Từ đó tới nay, Hà Nội đã triển khai nhiều kế hoạch đổi mới và hội nhập trên nền tảng: “Lấy sự sáng tạo và coi nền kinh tế sáng tạo làm cốt lõi trong tiến trình phát triển thành phố năng động, toàn diện và bền vững”.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đã từng bước khẳng định bản sắc riêng qua những chủ đề đậm chất văn hóa đương đại, cụ thể như: “Khơi nguồn sáng tạo - 2021: Sức sống mới cho di sản”; “Thiết kế và Công nghệ - 2022: Sáng tạo - Cống hiến - Vì cộng đồng”; “Dòng chảy kết nối và Di sản sáng tạo - 2023: Thiết kế - Cộng đồng - Sáng tạo”; “Giao lộ sáng tạo - 2024: Đối thoại giữa kiến trúc di sản và nghệ thuật đương đại”.

Tiếp nối dòng chảy sáng tạo từ cộng đồng, theo dòng sự kiện, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội không chỉ làm sống lại những di sản bị lãng quên, kết nối giới trẻ và cộng đồng, mà quan trọng hơn đã tụ hội những nguồn lực, khai thác những tiềm năng, thúc đẩy các chính sách phát triển kinh tế sáng tạo của Thủ đô.

Trên cơ sở đó, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sẽ chuyển dịch từ “Tổ chức lễ hội” sang “Xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị” với tư duy liên ngành, kết nối: nghệ thuật thị giác - thiết kế - công nghệ - kiến trúc - âm thanh - dữ liệu - thủ công - trình diễn… tạo nên các trải nghiệm đa giác quan, các hình thức nghệ thuật mới và không gian tương tác mang tính quốc tế.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh: Lễ hội TKST Hà Nội 2026 sẽ được tổ chức thành chuỗi các hoạt động phong phú, hướng tới kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo mạnh mẽ và bền vững. Hà Nội mong muốn các dự án, ý tưởng và các hành động cụ thể nhằm khai thác, phát huy giá trị văn hóa; di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; làng nghề truyền thống… trở thành các dự án sáng tạo có tính thương mại và phát triển lâu dài, góp phần lan tỏa tinh thần sáng tạo và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

“Các hoạt động thiết kế sáng tạo không chỉ giới hạn ở những tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm thiết kế, mà bao gồm: thiết kế đô thị, thiết kế không gian công cộng, an sinh xã hội, thiết kế cộng đồng, đề xuất các ý tưởng sáng tạo khắc phục các điểm nghẽn của Thành phố (trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, úng ngập đô thị và ven đô, ùn tắc giao thông, an toàn thực phẩm)… Ý tưởng góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống với con người làm trung tâm”, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà cho biết.

Theo đó, các hoạt động chính trong lễ hội theo định hướng xây dựng nền kinh tế sáng tạo - trung tâm kết nối, diễn đàn và thử nghiệm mô hình kinh tế sáng tạo, cụ thể với các lĩnh vực: Hoạt động Triển lãm sáng tạo (Creative Expo); Hội chợ sáng tạo (Creative Fair); Diễn đàn sáng tạo (Creative Talk); Cuộc thi sáng tạo (Creative Challenge); Dự án sáng tạo (Creative Project); Giải thưởng thiết kế sáng tạo (Creative & Design Awards); Quỹ Sáng tạo (Creative Funds); Cơ sở hạ tầng sáng tạo (Creative Hubs).

Trong khi đó, các địa điểm tham gia lễ hội sẽ tiếp tục được cập nhật và mở rộng nhằm phát huy các ý tưởng sáng tạo của nghệ sĩ, và cộng đồng, khuyến khích thí điểm phát triển linh tế sáng tạo, du lịch và hướng tới có thể duy trì phát triển thành các dự án hoạt động lâu dài, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và chỉnh trang đô thị của thành phố.

Đặc biệt, điểm khác biệt của lễ hội năm nay là sự lan tỏa tinh thần sáng tạo trên toàn thành phố với việc phân chia thành những khu vực cụ thể với 5 không gian chính. Trước hết, không gian di sản bao gồm khu vực Chợ Đồng Xuân - Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hóa Đồng Xuân). Đây là khu vực trung tâm của lễ hội, các nhà sáng tạo, thiết kế sẽ sắp đặt, đưa di sản kết hợp với sáng tạo, thí điểm mô hình khu phát triển thương mại và văn hóa, kết nối nghệ nhân - nhà thiết kế - tiểu thương hình thành tuyến trải nghiệm di sản - sáng tạo - thương mại… Biến đổi từ một Khu chợ truyền thống trở thành Khu chợ của Kinh tế sáng tạo thời kỳ mới.

Cùng với đó là các không gian Kẻ Chợ (Khu vực Phố cổ Hà Nội với 36 phố hàng); không gian Tương lai (Khu vực mạng lưới các công viên trên địa bàn thành phố); không gian Sinh thái (Bãi giữa sông Hồng); không gian Cộng đồng (trên toàn bộ thành phố).

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam khẳng định: “Việc chuyển từ một lễ hội sang xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo sẽ tạo ra những cơ hội bền vững cho các nhà thiết kế, nghệ sĩ, doanh nghiệp sáng tạo, sinh viên và cộng đồng. Từ đó, sáng tạo trở thành một thực hành chung - Nơi mọi người cùng tham gia, cùng kiến tạo và đưa vào đời sống hằng ngày”.

Phát biểu tại sự kiện, KTS Hoàng Thúc Hào (Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam) nhấn mạnh, sự chuyển dịch của thành phố trong định hướng tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo 2026 trở thành một thiết chế - hệ sinh thái sáng tạo đô thị là một lựa chọn chính xác, đặc biệt với việc đặt trọng tâm khai thác tiềm năng của không gian di sản - Khu vực Chợ Đồng Xuân - Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hoá Đồng Xuân.

"Với việc kêu gọi, quy tụ các ý tưởng sáng tạo của nghệ sĩ và sự tham gia của cộng đồng, chúng ta sẽ mở ra "công thức" của sự kết nối: 1+1=∞ với ý nghĩa mở rộng tối đa, không giới hạn biên độ sáng tạo cả chiều sâu (nhận thức, bản sắc, tương tác cộng đồng…) và bề rộng (liên kết đa ngành, đa chiều, trong nước và quốc tế)" - ông Hào bày tỏ - "Lễ hội năm nay, vì thế, không chỉ khơi dậy năng lượng sáng tạo mà còn mở ra cơ hội để cộng đồng địa phương, người dân và giới chuyên môn cùng nhau viết tiếp câu chuyện của di sản đô thị trung tâm, dùng chính sức mạnh sáng tạo cộng đồng để tạo ra sinh kế bền vững cho người dân".

Tại sự kiện, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cũng đã công bố Quyết định và trao Chứng nhận Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội cho 82 không gian văn hóa sáng tạo đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo Bộ Tiêu chí phân loại, đánh giá các Không gian tham gia Mạng lưới Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội. Sự kiện đánh dấu những nỗ lực của Thành phố Hà Nội trong việc khẳng định tầm quan trọng và vai trò của cộng đồng sáng tạo nhằm xây dựng một hệ sinh thái cộng đồng, một bước tiến mới trên hành trình xây dựng Thành phố sáng tạo bền vững và đầy cảm hứng./.