Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa là lễ hội truyền thống diễn ra hằng năm vào đúng ngày mùng 5 tháng Giêng để nhân dân Thủ đô và cả nước tưởng nhớ công lao của Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ đã đánh tan 29 vạn quân Mãn Thanh, giải phóng kinh thành Thăng Long, giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.
Trước giờ khai hội, các đại biểu trung ương, thành phố Hà Nội và các tỉnh bạn đã dâng hương, dâng hoa và nghe đọc Chúc văn tại tượng đài và đền thờ Hoàng đế Quang Trung, tôn vinh chiến công hiển hách của người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ và nghĩa quân Tây Sơn.
Trước đó, từ sáng sớm, các đoàn tham gia chương trình lễ kỷ niệm đã thực hiện nghi thức tế lễ, rước kiệu Hoàng đế Quang Trung và Hoàng hậu Lê Ngọc Hân.
Thay mặt Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận Đống Đa, Chủ tịch UBND quận Đống Đa Võ Nguyên Phong đã ôn lại chiến thắng lịch sử mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789 và ý nghĩa to lớn của chiến thắng này trong lịch sử giành độc lập, tự do của dân tộc.
Đồng chí Võ Nguyên Phong cho biết, tiếp nối khí thế hào hùng của chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa năm xưa, phát huy truyền thống Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến, trong năm 2019, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận Đống Đa đã phấn đấu đạt và vượt 14/14 chỉ tiêu kinh tế xã hội được thành phố giao (trong đó có 5 chỉ tiêu vượt mức kế hoạch). Quận Đống Đa là một trong hai quận trên địa bàn thành phố có tổng thu ngân sách đạt trên 11 nghìn tỷ đồng, tăng 29,3% so với năm 2018.
Năm 2020, quận Đống Đa quyết tâm tiếp tục nỗ lực phấn đấu hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ phát triển, trong đó tập trung thực hiện thu ngân sách vượt kế hoạch được giao là 11,027 tỷ (bằng 104% so với năm 2019); tăng cường cải cách hành chính, thực hiện tốt công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị, giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, làm tốt công tác giảm nghèo, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và phòng chống dịch bệnh...
Sau phần lễ là phần hội với các chương trình biểu diễn nghệ thuật hấp dẫn, sống động do các nghệ sĩ Nhà hát Tuồng Việt Nam biểu diễn.
Theo Ban tổ chức lễ hội, để bảo đảm an ninh trật tự, an toàn lễ hội, UBND quận Đống Đa đã tăng cường các biện pháp phân luồng giao thông, kiểm tra, giám sát chặt chẽ công tác bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống cháy nổ, xử lý nghiêm các trường hợp tổ chức cờ bạc trá hình, mê tín dị đoan...
.jpg)
Nhờ làm tốt công tác chuẩn bị, lễ hội năm nay đã mang đến cho người dân Thủ đô và du khách không khí trang trọng nhưng không mất đi sự vui tươi, phấn khởi.
Bà Phạm Thị Hương (60 tuổi) trong đoàn Trúc Lâm Yên Tử (xã Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, Hà Nội) cho biết, từ 6h sáng nay, bà đã cùng cháu nội 4 tuổi đến Công viên Văn hoá Đống Đa để chuẩn bị cho hoạt động dâng hương, tế lễ.
“Từ khi cháu nội tôi 2 tuổi, năm nào, bà cháu tôi cũng tham gia lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa. Tôi muốn cháu hiểu thêm về lịch sử dân tộc qua chiến công hiển hách của Vua Quang Trung - Nguyễn Huệ”, bà Hương bày tỏ.
Với tâm lý phấn khởi dự hội, ông Nguyễn Quang Đông (phường Nam Đồng, quận Đống Đa, Hà Nội) cho biết, năm nào ông cũng dự lễ hội truyền thống này của quận.
“Lễ hội là niềm tự hào của nhân dân nên không năm nào tôi bỏ lỡ. Năm nay, công tác chuẩn bị lễ hội rất chu đáo, từ việc hướng dẫn chỗ để xe cho đến việc sắp xếp vị trí để người dân dự hội xem được đầy đủ cả phần lễ và biểu diễn nghệ thuật”, ông Đông nhận xét.
Trưởng phòng Văn hoá – Thể thao quận Đống Đa Nguyễn Trọng Hải cho biết, năm nay, Ban tổ chức lễ hội đã tăng cường tuyên truyền văn minh lễ hội tới đông đảo người dân bằng nhiều hình thức, từ tuyên truyền trực tiếp đến phát thanh qua loa, nhờ vậy, lễ hội năm nay đông vui mà vẫn an toàn, trật tự. Đặc biệt, trước tình hình dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng vi rút mới corona (nCoV) khiến nhiều người dân lo lắng, Ban tổ chức cũng hướng dẫn người dân dự lễ hội có biện pháp để bảo vệ như đeo khẩu trang ở nơi đông người, yên tâm dự hội.
Lễ kỷ niệm 231 năm Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa sẽ kéo dài đến 16h với các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, múa tứ linh, múa quạt, múa sênh tiền, thi đấu cờ tướng - cờ người, các trò chơi dân gian...
Theo sử sách còn ghi lại, vào tháng 10-1788, Lê Chiêu Thống cầu viện triều đình Mãn Thanh phát binh đánh nhà Tây Sơn. Lợi dụng cơ hội này, với mục đích xâm chiếm Đại Việt, vua Càn Long cử Tổng đốc Lưỡng quảng Tôn Sĩ Nghị dẫn quân tiến đánh nước ta. Trước thế giặc mạnh, hung hãn, Đại tư mã Ngô Văn Sở rút quân về phòng thủ, đồng thời thần tốc báo tin cho Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ.
Trước tình hình cấp bách thù trong, giặc ngoài, ngày 22-12-1788 (tức ngày 25-11 năm Mậu Thân), người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ đã làm lễ lên ngôi Hoàng đế tại Phú Xuân, lấy niên hiệu là Quang Trung và ra lệnh tiến quân ra Bắc, với lời hiểu dụ biểu thị cao độ ý chí độc lập tự chủ, quyết tâm tiêu diệt địch: “Đánh cho để dài tóc - Đánh cho để đen răng - Đánh cho nó chích luân bất phản - Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn - Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”.
Ngày 30 tháng Chạp năm Mậu Thân, Hoàng đế Quang Trung khao quân ăn Tết sớm. Ngài hẹn với ba quân sẽ ăn Tết tại kinh thành Thăng Long vào ngày mùng 7 Tết Kỷ Dậu năm 1789.
Quân Tây Sơn chia làm 5 đạo quân. Đạo quân chủ lực do Hoàng đế Quang Trung chỉ huy đánh vào mặt chính Nam đã vượt sông Gián Thủy, mở màn cuộc đại phá quân Thanh. Nửa đêm mùng 3 Tết Kỷ Dậu (tức ngày 28-1-1789), quân Tây Sơn đã bí mật bao vây tiến đánh đồn Hạ Hồi và bắt sống hàng vạn quân Thanh.
Sáng mùng 5 Tết Kỷ Dậu (tức ngày 30-1-1789), quân Tây Sơn do Hoàng đế Quang Trung chỉ huy đã bất ngờ tấn công đồn Ngọc Hồi với thế xung trận mạnh như triều dâng, bão cuốn, đã phá hủy các chiến luỹ và toàn bộ trận địa phòng thủ phía Nam đồn Ngọc Hồi.
Tiếp tục thế tiến công, quân Tây Sơn thừa thắng, nhanh chóng giải phóng kinh thành Thăng Long. Trưa mồng 5 Tết Kỷ Dậu, Hoàng đế Quang Trung ngự trên lưng voi, dẫn đầu đại quân tiến vào Kinh thành Thăng Long, giữa cảnh mừng vui khôn xiết của nhân dân.
Sau chiến thắng, quân Tây Sơn thu nhặt xác giặc đắp thành 12 gò gọi là "Kình nghê quán" (gò chôn xác giặc dữ như cá kình, cá nghê), nằm rải rác từ làng Thịnh Quang đến làng Nam Đồng và ở trong khu vực có tên là xứ Đống Đa. Sau người dân mở đường, mở chợ thấy có nhiều hài cốt nên thu nhặt đắp một gò thứ 13, gọi là gò Đống Đa. Thời Pháp thuộc, các gò bị san phẳng, chỉ còn lại gò Đống Đa. Di tích “Gò Đống Đa” được xem là biểu tượng chiến thắng của quân Tây Sơn, là minh chứng cho truyền thống yêu nước, yêu độc lập - tự do ngàn đời của nhân dân ta.
Năm 1989, kỷ niệm 200 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa, Công viên văn hóa Đống Đa được thành lập trên cơ sở khu vực gò Đống Đa.
Trong dịp kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (năm 2019), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt “Gò Đống Đa” cho thành phố Hà Nội. Sự kiện này là một khởi đầu mới cho sự bảo tồn, phát triển di tích lịch sử gò Đống Đa trong thời đại mới.
