Văn hóa – Di sản

Tìm giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống Việt Nam

Thụy Phương • 06/03/2025 16:01

Sáng ngày 6/3, tại Hà Nội, Viện Văn hóa Nghệ thuật Thể thao và Du lịch Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Thực trạng và giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế". Hội thảo quy tụ các nhà quản lý, các chuyên gia, nghệ sĩ, nghệ nhân nhằm tìm ra những giải pháp thiết thực bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh hiện đại.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Tạ Quang Đông - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định nghệ thuật truyền thống Việt Nam là một phần không thể thiếu của di sản văn hóa dân tộc. Với sự phong phú và đa dạng (bao gồm nhiều loại hình như sân khấu, âm nhạc, múa và mỹ thuật...), được vun đắp qua hàng nghìn năm lịch sử, nghệ thuật truyền thống phản ánh bản sắc, cốt cách của nền văn hóa dân tộc. Đây là kho tàng văn hóa quý giá, không chỉ đóng vai trò trong việc giáo dục tâm hồn con người mà còn là nền tảng tinh thần vững chắc cho xã hội.

1.jpg
PGS.TS Tạ Quang Đông - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu đề dẫn hội thảo.

Nghệ thuật truyền thống Việt Nam không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển đất nước, gắn liền với các giá trị nhân văn, tinh thần đoàn kết, yêu nước, ý chí tự cường dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế thị trường, nghệ thuật truyền thống còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức mạnh mềm, mở rộng ảnh hưởng văn hóa của Việt Nam ra thế giới.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, nghệ thuật truyền thống đang chịu tác động tiêu cực của cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế, dẫn đến nguy cơ mai một, mất dần bản sắc dân tộc. Công tác bảo tồn còn nhiều hạn chế như thiếu nhân lực kế cận, chính sách bất cập, đầu tư chưa tương xứng và sự quan tâm của công chúng ngày càng giảm. Thực tế này đặt ra câu hỏi, làm thế nào bảo tồn và phát huy được giá trị nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh vừa phát triển kinh tế thị trường, vừa mở rộng cánh cửa hội nhập với thế giới?

3.jpg
Hội thảo nhằm tìm ra những giải pháp thiết thực bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh hiện đại.

Tại hội thảo, các ý kiến, tham luận tập trung nhấn mạnh đến những vấn đề then chốt trong việc bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống Việt Nam nói chung. Đó là các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật; thực trạng bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống. Một số ý kiến đề cập sâu tới thực trạng phát triển của một số loại hình nghệ thuật truyền thống hiện nay như nhã nhạc cung đình Huế, hò Như Lệ, sân khấu tuồng dân gian, sân khấu chèo đương đại, bảo tồn nghề làm tranh dân gian...

Bên cạnh đó, hội thảo cũng ghi nhận những chia sẻ thực tiễn từ các nghệ nhân và chuyên gia trong lĩnh vực nghệ thuật truyền thống. Nghệ nhân Nguyễn Đăng Tâm nêu lên khó khăn trong gìn giữ nghề làm tranh dân gian Đông Hồ (Bắc Ninh), còn nghệ nhân Triệu Khắc Thảo đề cập đến thách thức bảo tồn nghệ thuật múa dân gian trong cơ chế thị trường tại xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Đạo diễn Van Nguyễn chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, dàn dựng liveshow ca nhạc và các chương trình du lịch khai thác di sản nghệ thuật truyền thống...

2.jpg
NSND Tự Long - Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội phát biểu tại hội thảo.

Đặc biệt, nhiều giải pháp để phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh hội nhập toàn cầu cũng đã được các đại biểu đề xuất. Theo đó, cần tăng cường giáo dục, quảng bá để nâng cao nhận thức cộng đồng, thu hút sự quan tâm của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ; Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ cụ thể nhằm tạo điều kiện cho nghệ sĩ, nghệ nhân duy trì và phát triển nghề, đảm bảo nguồn nhân lực kế cận. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong bảo tồn cũng được khuyến khích, đặc biệt là số hóa tác phẩm, lưu trữ chương trình biểu diễn trực tuyến, giúp nghệ thuật truyền thống tiếp cận rộng rãi hơn và góp phần gìn giữ di sản văn hóa dân tộc...

PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng cần phải nhận thức đúng đắn về nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Bên cạnh đó, cần xây dựng hành lang pháp lý phù hợp để hỗ trợ phát triển nghệ thuật biểu diễn; tạo dựng thị trường bền vững, khơi dậy niềm đam mê của nghệ sĩ và các đơn vị nghệ thuật, từ đó chinh phục công chúng và duy trì sức sống cho nghệ thuật truyền thống.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật Thể thao và Du lịch Việt Nam dẫn câu chuyện về MV “Bắc Bling” của Hòa Minzy để minh chứng cho sức hút của nghệ thuật biểu diễn khi được tiếp cận theo cách mới mẻ. Theo bà, công tác bảo tồn cần được thực hiện bài bản, không chỉ giữ gìn mà còn phát huy giá trị nghệ thuật, tạo sự kết nối mạnh mẽ với công chúng, khuyến khích họ tìm hiểu về cội nguồn văn hóa. “Nghệ thuật truyền thống Việt Nam từng có tầm ảnh hưởng trong khu vực, vậy tại sao ngày nay chúng ta chưa tận dụng và phát huy được lợi thế đó?”, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương trăn trở.

Phát biểu tổng kết hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhấn mạnh đến quan điểm, định hướng của Đảng Nhà nước trong việc phát triển văn hóa; cũng như tầm quan trọng của nghệ thuật truyền thống. Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, hội thảo đã đưa ra những vấn đề khoa học quan trọng về thực trạng cũng như giải pháp trong việc bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay. Các tham luận, ý kiến đóng góp từ các nhà khoa học, nghệ sĩ, các chuyên gia, nghệ nhân... không chỉ đóng góp thiết thực trong khoa học nghiên cứu liên ngành mà còn trong thực tiễn bảo vệ, phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở Việt Nam./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • Lễ hội Đức Thánh Tam Giang tỏa sáng truyền thống quê hương Đa Phúc
    Chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026) và chào mừng Ngày văn hoá Việt Nam 24/11. Trong không khí phấn khởi, tự hào và hướng về những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trong hai ngày 17 và 18/11/2026 (tức ngày mùng 9 và 10 tháng 10 Âm lịch năm Bính Ngọ), tại đình Ngô Đạo, thôn Ngô Đạo, xã Đa Phúc, Thành phố Hà Nội, đã diễn ra Lễ hội truyền thống Đức Thánh Tam Giang năm 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc, trang trọng và giàu ý nghĩa.
  • Xã Nội Bài: Khánh thành công trình tu bổ di tích nghệ thuật đền, chùa Thanh Nhàn
    Ngày 14/11, Đảng ủy - HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nội Bài (Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đền, chùa Thanh Nhàn và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Dự buổi lễ có Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong và đồng chí Đinh Văn Khóa, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội .
  • Quốc Tử Giám - 950 năm dấu ấn lịch sử và giá trị trường tồn của quốc học Việt Nam
    Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho việc học tập, xem trọng việc đào tạo và trọng dụng nhân tài để xây dựng quốc gia. Ra đời vào năm 1076 tại kinh đô Thăng Long, Quốc Tử Giám chính là dấu mốc mang tính bước ngoặt của nền giáo dục Đại Việt. Di tích và tư liệu lưu giữ tại quần thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến nay đã trở thành những biểu tượng tiêu biểu, minh chứng cho bề dày truyền thống văn hiến của đất nước.
  • Triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”: Đề cao giá trị đạo học và tình yêu quê hương đất nước
    Sáng nay 10/11, tại không gian văn hóa vườn hoa đền Bà Kiệu bên hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám long trọng tổ chức khai mạc triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”. Sự kiện là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026).
  • Hà Nội: Công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo và khai trương Không gian văn hóa Lũng Trăng
    Tối 8-11, tại Đồi Ba Thang, thôn Yên Bình 1, xã Yên Xuân, Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội năm 2026 và khai trương không gian văn hóa Lũng Trăng. Nằm dưới chân núi Viên Nam, giữa không gian thiên nhiên của vùng đất Mường Yên Xuân, Lũng Trăng ra đời mở ra một không gian giao thoa giữa thiên nhiên, nghệ thuật và văn hóa bản địa.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Xã Bình Minh hòa dòng chảy mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
    Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh (TP Hà Nội) đã, đang tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trên địa bàn. Trong đó, Hội thi “Tài - Sắc Bình Minh” do UBND xã Bình Minh tổ chức, diễn ra tối 22/11 tại Trường Tiểu học và THCS Xanh Tuệ Đức (khu đô thị Thanh Hà) được xem là hoạt động điểm nhấn.
  • Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ: Tiếp nối truyền thống, vun đắp giá trị giáo dục
    Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đã và đang công tác tại nhà trường. Đây là dịp để thầy và trò cùng nhìn lại hành trình xây dựng, phát triển, trân trọng những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng mái trường liên cấp Tây Hồ ngày càng phát triển, giàu bản sắc.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
Tìm giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống Việt Nam
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO