Thời khắc chiếc máy bay B-52 đầu tiên bị bắn rơi trên bầu trời Hà Nội

Chiến dịch “Linebacker II” là chiến dịch quân sự cuối cùng của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam. Tại chiến dịch này, Mỹ sử dụng lực lượng không quân chiến lược với B-52 làm nòng cốt, ném bom rải thảm với quyết tâm đưa “Việt Nam trở về thời kỳ đồ đá”. Đây là cuộc ném bom dữ dội nhất trong chiến tranh Việt Nam.

Bắt đầu từ 19h25 ngày 18/12, nhiều tốp B-52 (mỗi tốp 3 chiếc) của không lực Hoa Kỳ liên tiếp dội bom xuống khu vực sân bay Nội Bài, Đông Anh, Yên Viên, Gia Lâm. Tiểu đoàn 59, Trung đoàn Tên lửa 261 (Đoàn Phòng không Hà Nội) được lệnh khai hỏa.

Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 261 đóng quân trên địa bàn Cổ Loa, sau khi nhận lệnh khai hỏa, loạt tên lửa đầu tiên đã được phóng lên bầu trời Hà Nội để bắn tốp B-52, nhưng không tiêu diệt được mục tiêu do chúng gây nhiễu quá dày đặc. Trận địa bị trúng bom, xe đài chỉ huy rung lắc mạnh nhưng ngay lập tức đơn vị đã kịp tổ chức rút kinh nghiệm để chuẩn bị đánh đợt 2.

20 giờ 13 phút ngày 18/12, tốp máy bay B-52 tiếp theo mang số hiệu 671 bay từ sườn dãy núi Tam Đảo (thuộc Vĩnh Phúc) vào đánh Đông Anh, khi tốp B-52 có cự ly cách trận địa khoảng 30km, loạt tên lửa thứ 2 gồm 2 quả được khai hỏa. Tín hiệu nhiễu đậm mịn (tín hiệu nhiễu của B-52) trên màn huỳnh quang vụt tắt, tên lửa đã lao trúng vào B-52 và nổ tung, xác chiếc B-52 bốc cháy tạo thành một cuồng lửa khổng lồ và rơi xuống cánh đồng Chuôm thuộc xã Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội. Đó là chiếc B-52 đầu tiên bị kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 59, Trung đoàn Tên lửa 261 hạ gục ngay trong ngày mở màn Chiến dịch.

Đây là thời khắc có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong hoàn cảnh lúc bấy giờ, sự kiện đã tiếp thêm cho quân và dân ta lòng tin sắt đá để làm nên một “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” trong 12 ngày đêm oanh liệt năm ấy.