Tác phẩm hoà nh tráng và  câu chuyện bằng cấp

Theo điửu 23 của dự thảo vử tác giả tượng đà i, tranh hoà nh tráng, tác giả được chỉ định sáng tác mẫu phác thảo đối với mọi công trình phải có trình độ đại học trở lên chuyên ngà nh điêu khắc đối với tượng đà i, có trình độ đại học trở lên chuyên ngà nh hội họa, đồ họa, tranh hoà nh tráng đối với tranh hoà nh tráng, đồng thời đã có ít nhất hai công trình tượng đà i, tranh hoà nh tráng đạt chất lượng loại A, theo xác nhận của Bộ VH-TT&DL.

Tượng đà i Lý Thái Tổ ở Hà  Nội  - Ảnh: Nguyễn Khánh

Vử điửu nà y, điêu khắc gia (АKG) Lâm Quang Nới cho biết: Quy định trên đã có trong quy chế tượng đà i, tranh hoà nh tráng từ bao năm nay rồi, bây giử mới trình Quốc hội để cụ thể hóa thà nh nghị định thôi. Thực tế thì bao lâu nay anh em cũng không ai tranh cãi vử vấn đử nà y. Tuy nhiên, ông cho rằng nếu quy định tác giả phải tốt nghiệp chuyên ngà nh là  có phần khắt khe. à”ng lấy ví dụ, АKG Nguyễn Thà nh Thi và  ông trước đây đửu tốt nghiệp hội họa, nhưng đửu thà nh danh từ những công trình điêu khắc. Cho nên yêu cầu bằng cấp thì đúng, nhưng nếu yêu cầu phải bằng cấp chuyên ngà nh mà  không dựa và o hoạt động, thà nh tích mử¹ thuật cụ thể thì không được thông thoáng cho lắm.

АKG Bùi Hải Sơn - trưởng ngà nh điêu khắc Hội Mử¹ thuật TP.HCM - cho rằng đối với những công trình điêu khắc, tranh hoà nh tráng được chỉ định thì quy định trên là  cần thiết để bảo đảm chất lượng cho tác phẩm.

Ở lĩnh vực tượng đà i, tranh hoà nh tráng, số tiửn đầu tư mỗi tác phẩm thường lên đến con số hà ng chục tỉ đồng. Do đó, nếu việc nhà  đầu tư chỉ định tác giả (nghĩa là  đặt hà ng đích danh) sáng tác không rõ rà ng bằng quy định cụ thể thì dễ dẫn đến tiêu cực. Vử điửu nà y, АKG Bùi Hải Sơn giải thích: Một người có tà i năng mử¹ thuật dù không kinh qua trường lớp thì họ vẫn có thể vẽ những bức tranh, nặn những bức tượng để triển lãm và  trưng bà y được. Nhưng điêu khắc tượng đà i, tranh hoà nh tráng không phải là  việc đơn giản như vẽ một bức tranh, nặn một pho tượng. Ở tượng đà i, tranh hoà nh tráng thì mử¹ thuật chỉ là  một yếu tố được xét đến đầu tiên. Ngoà i ra còn phải tính đến các yếu tố khác như sự phối hợp cảnh quan, kiến trúc, yếu tố lịch sử­, xã hội học, nhân chủng học, khoa học kử¹ thuật, pháp lý... Cho nên, nếu mời người không được đà o tạo thì tôi e không đảm bảo vử mặt chất lượng. Hơn nữa, vử mặt định chế nhà  nước thì tôi nghĩ quy định như vậy là  hợp lý, nếu không dễ loạn hay nảy sinh tiêu cực trong việc chỉ định thầu. Hãy nhìn xem, mảng tượng đà i ở ta dù có quy chế trước đây mà  cũng nảy sinh bao nhiêu là  tiêu cực!.

АKG Nguyễn Xuân Tiên - giảng viên Trường АH Mử¹ thuật TP.HCM - tử ra đồng tình: Thật ra là m điêu khắc tượng đà i, tranh hoà nh tráng không đơn giản như mọi người nghĩ. Nó là  một quy trình đòi hửi phải được sự đà o tạo bà i bản, không phải chỉ với bản năng hay tà i năng mử¹ thuật tự học mà  có được. Nếu cho rằng người tự học có thể là m tượng đà i, tranh hoà nh tráng thì tôi không thể chấp nhận được. Аể bảo vệ quan điểm của mình, АKG Nguyễn Xuân Tiên đưa ra một dẫn chứng: Từ trước đến nay, trong đội ngũ là m tượng đà i, tranh hoà nh tráng ở nước ta, tôi chỉ mới thấy những người tốt nghiệp hội họa rồi thà nh danh trong điêu khắc. Trong thực tế, người không qua đà o tạo bà i bản mà  có thể là m tượng đà i, tranh hoà nh tráng thì tôi chưa thấy ai!.