Phục dựng văn hóa nguồn cội không đơn giản

TTVH Cuối tuần| 10/02/2009 09:21

Thực ra trong Tết, sau ngà y mồng Một, các rạp chiếu phim ở Hà  Nội và  TP.HCM đã đông nghẹt, Hà  Nội thì bởi trời lạnh và  thiếu chỗ đi chơi, nên phim ảnh có vẻ như là  giải pháp tốt để thư giãn sau những bữa ăn truyửn thống quá nhiửu thức ngấy và  những cuộc thăm nom xã giao dồn dập chúc tụng.

Những chỗ mà  Tết là  điểm thu hút khách năm nay vẫn đông, nhưng Văn Miếu, sau và i sự cố ở phố à”ng Аồ mới mở trên vỉa hè năm nay, việc xin chữ có vẻ như bớt hấp dẫn với nhiửu người. à”ng Аồ vẫn ngồi đấy..., người xe náo nhiệt ngoà i đường, tắc xe mấy tuyến phố ngay từ chiửu mồng Một nhưng người xin chữ năm nay có vẻ như bớt đi.

Quay lại truyửn thống hóa ra không đơn giản nếu cứ ép truyửn thống và o một cái khuôn nà o đó, vì một điửu gì đó ngoà i văn hóa.

Các nhà  tổ chức Lễ hội Hoà ng thà nh Thăng Long năm nay cũng có hơi buồn khi cuộc đúc trống đồng Аông Sơn diễn ra sáng mồng 8 Tết tại thửm điện Kính Thiên, đã được chuẩn bị rất công phu, mà  người xem chỉ lèo tèo có mấy chục. 

Phục dựng văn hóa nguồn cội không đơn giản

Lễ hội Hoà ng thà nh Thăng Long

Cứ tưởng trong khi đi xem các di vật của Hoà ng thà nh Thăng Long, xem đúc trống đồng sẽ là  một điểm nhấn quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh cho khu di tích Hoà ng thà nh khi bộ hồ sơ đử nghị công nhận là  Di sản văn hóa Thế giới đang trên đường đi tới UNESCO.

Hơn nữa, đây lại là  lần đầu tiên mẫu trống đồng Аông Sơn được đúc tại Hà  Nội, các nghệ nhân xứ Thanh là m trống theo mẫu trống đồng Ngọc Lũ cao 79cm, đường kính mặt trống 61,1cm đang bà y trong Bảo tà ng, chỉ nhử hơn chút xíu.

7 năm trời tìm hiểu kử¹ thuật xử­ lý hoa văn, họa tiết trang trí, mà y mò cách là m khuôn, cách nấu đồng và  trước một ngà y trên thửm điện Kính Thiên để lo dựng giá đỡ khuôn đúc, hoà n thiện lò nấu... Mất bao nhiêu công sức và  tâm trí, thế mà  người xem chẳng có. Hội xuân Hoà ng thà nh vắng khách, có lẽ vì người ta chưa quen du xuân tại địa điểm nà y.

Thói quen quan trọng thật. Việc lễ chùa mấy năm nay rầm rộ ngay từ sau Giao thừa, trong mưa phùn gió bấc, khi pháo hoa vừa dứt, các chùa Hà  Nội đã không còn chỗ len chân. Khói hương nghi ngút sân chùa và  lử­a và ng mã cũng là m ấm lòng nhiửu thiện nam tín nữ. Lễ chùa đầu năm thà nh một nhu cầu không thể thiếu với nhiửu người, đã thà nh thói quen.

Họ đến chùa thà nh tâm bao nhiêu thì đi là m chểnh mảng bấy nhiêu. Văn hóa công chức và o thời điểm sau Tết tỷ lệ nghịch với văn hóa tín ngườ¡ng. Аồng áng cũng đang mùa nông nhà n, nên mười con trâu cà y trong lễ hội Tịch Аiửn - cũng lần đầu tiên được khôi phục lại (và  sân khấu hóa như mọi lễ hội quan trọng khác) - sau 1.000 năm, ở Duy Tiên, Hà  Nam là  những con trâu đầu tiên cà y ruộng trong năm Kỷ Sử­u. 

Phục dựng văn hóa nguồn cội không đơn giản

Lễ hội Tịnh Аiửn

Trái với lễ hội ở Hoà ng Thà nh, lễ hội nà y đông đúc lắm, 4 vạn người đến xem nô nức. "Dĩ nông vi bản, thời nà o nhắc lại câu đó ở nước mình cũng là  thời sự. Công nghiệp hóa hiện đại hóa bao nhiêu cũng vẫn cứ phải coi trọng nông nghiệp, nông dân...

4 vạn người xem lễ hội Tịch Аiửn chưa thấm tháp gì, mới chỉ là  2/3 số người đến khai hội chùa Hương, 6 vạn, và  cũng xêm xêm ngần ấy ở Hội Xuân Yên Tử­. Suối Yến đò như nêm, cứ khai hội xong là  tắc đường tắc suối, quá tải cáp treo...

Аấy cũng là  bởi vì thói quen lễ chùa đầu năm. Chợ Viửng cũng đông đúc như thế, người chen chân người, đường sá chẳng còn một ngọn cử nà o không bị xe cộ của đội quân đi chơi xâm lấn. Nghìn nghịt người ăn uống cầu cúng lễ lạt, thảy đửu thà nh tâm. Tất cả đửu là  vì muốn quay lại ngà y xưa, khôi phục nếp cũ mà  chẳng cần biết xưa thật sự ra sao.

Một thứ văn hóa bát nháo và  xô đẩy, "tả tơi đi lễ..." chẳng sai tẹo nà o. Lễ hội, cái thói quen đi lễ hội vừa được phục dựng lại một số năm gần đây dường như vừa gần, vừa xa truyửn thống... Mà  nói đến việc phục dựng, có hai sự kiện của Ta và  của Tây có thể gọi đúng tên như thế. Một là  phim 3D vử Hoà ng thà nh Thăng Long chuẩn bị ra mắt. Có vẻ sẽ có một hình ảnh Hoà ng thà nh khá tinh tươm được "cover" lại. Một nghìn năm chắc là  không dễ. May mà  gần đây, các nhà  khảo cổ mới phát hiện ra dấu vết (mà  họ khẳng định) là  sân Аan Trì, nơi tiến hà nh các nghi thức triửu đình thời Lê.

Sau đợt thám sát tại khu vực giữa Аoan Môn và  điện Kính Thiên ở Hoà ng thà nh trong khuôn viên khu di tích, trên diện tích 50m2 ngay giữa trục Thần đạo. Ở độ sâu 1,4m, các nhà  khảo cổ Viện Khảo cổ học đã phát lộ đoạn sân gạch Thời Lê hoà n toà n giống vử kết cấu và  bố cục, cũng như kử¹ thuật và  vật liệu xây dựng của sân nửn gạch cổ tại Аoan Môn năm 1999. Phát hiện nà y chắc chắn sẽ quan trọng trong việc phục dựng lại hình ảnh khu Hoà ng thà nh.

Cái sự kiện liên quan đến phục dựng thứ hai chẳng liên quan đến những gì đã nói ở trên. Nhưng nếu cứ năm mới nà o chúng ta cũng nghe suốt trên sóng phát thanh truyửn hình bà i Happy New Year của ban nhạc ABBA, thì sự có mặt của FABBA, phiên bản của ABBA ngà y xưa, một thứ phục dựng cũng có gì đó liên quan tới lễ hội. 

Phục dựng văn hóa nguồn cội không đơn giản

Ban nhạc FABBA chuẩn bị biểu diễn ở VN

Ban nhạc thế giới đầu tiên có mặt tại Việt Nam trong năm 2009 sẽ là  FABBA, với 120 phút biểu diễn mỗi đêm, từ ngà y Tình yêu tháng 2 trong tuần tới, các ca khúc đỉnh cao của ban nhạc huyửn thoại ABBA thời hoà ng kim sẽ là m sống lại trong lòng những ai đã và o tuổi trung niên không gian âm nhạc đẹp đẽ của những năm 70 của thế kỷ trước. Sẽ rưng rưng với không ít người... 

Bớt tâm lý hoà i cổ ngó ra ngoà i một chút. Trong khi các hoạt động trước giải Oscar đang tấp nập diễn ra ở Mử¹, thì Cánh diửu và ng năm nay của chúng ta, hạn cuối cùng nộp phim là  10/2, đang buồn tẻ quá thể.

Nguy cơ quá ít phim dự giải là  nguy cơ có thật, vì có đến 3/5 phim 2008 chưa hoà n tất phần hậu kử³. Phát hà nh phim quan trọng hơn Giải thưởng, có lẽ thế, nên phim ra rạp khá phong phú mà  phim tính chuyện dự giải lại ít ửi số lượng. Cánh diửu và ng có gió để bay không là  chuyện còn phải chử. 

Nhưng cũng chẳng nên buồn nếu cứ so sánh ta với nước ngoà i, nếu chà o đón ban nhạc FABBA, thì cũng nên vui mừng như thể chà o đón chú bé 12 tuổi Nguyễn Việt Trung, tay pianist nhử nhít coi Аặng Thái Sơn là  thần tượng, đã gây sóng gió ở Ba Lan với giải nhì cuộc thi quốc tế mang tên Ludwic Stefanski và  Halina Stefanski, sắp vử Việt Nam.

Tin nà y chắc chắn sẽ được các em nhử yêu âm nhạc của chúng ta đón chử, cũng như tin đích thân Tổng thống nước Pháp vừa mới tặng Bắc đẩu Bội tinh cho nữ văn sĩ J.K. Rowling, tác giả Harry Porter lừng danh, dù bà  có nói một cách xin lỗi rằng bà  không cố ý khi đặt cho Chúa tể Hắc ám cái tên hơi Pháp là  Voi-đử-mọt. 

Năm mới đã bắt đầu, còn nhiửu thơi gian để nhớ vử quá khứ và  phục dựng..., nếu như việc phục dựng đó có ý nghĩa với văn hóa cội nguồn. 

(0) Bình luận
  • Phường Tây Hồ sẵn sàng cho vòng chung khảo Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2026
    Thực hiện Kế hoạch số 46-KH/TU ngày 12/3/2026 của Thành ủy Hà Nội về tổ chức Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi thành phố Hà Nội năm 2026, Đảng ủy phường Tây Hồ đã ban hành Kế hoạch tổ chức Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi phường Tây Hồ năm 2026 với nhiều nội dung đổi mới, thiết thực và ý nghĩa.
  • Hà Nội triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo
    UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 170/KH-UBND triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo trên địa bàn thành phố. Kế hoạch nhằm thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, tin cậy, có trách nhiệm, phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước và thực tiễn phát triển của Thủ đô.
  • Hà Nội ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 02-NQ/TW, định hình tầm nhìn Thủ đô trong kỷ nguyên mới
    Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Chương trình hành động số 12-CTr/TU nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIV về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Chương trình xác định hệ thống mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp toàn diện với tầm nhìn dài hạn, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành đô thị toàn cầu, trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, thông minh, hiện đại và hạnh phúc.
  • Hà Nội công bố các quyết định của Ban Thường vụ Thành ủy về công tác cán bộ
    Sáng 6/5, đồng chí Nguyễn Trọng Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, chủ trì hội nghị công bố các quyết định của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về công tác cán bộ.
  • Hà Nội chủ động triển khai Luật Thủ đô với tinh thần đổi mới, đột phá
    Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội thông qua không chỉ mở ra hành lang pháp lý đặc thù cho Hà Nội mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong tư duy quản trị, tổ chức thực thi và phát triển đô thị. Với tinh thần chủ động, quyết liệt và đồng bộ, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội yêu cầu cả hệ thống chính trị tập trung triển khai thi hành Luật Thủ đô hiệu quả, tạo động lực phát triển mới cho Thủ đô trong giai đoạn tới.
  • Tạo chuyển biến thực chất trong thi hành Luật Thủ đô năm 2026
    Sớm cụ thể hóa các quy định của Luật Thủ đô thành cơ chế, chính sách và văn bản triển khai đồng bộ, khả thi là yêu cầu được Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý, điều hành, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân Thủ đô.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Khai mạc triển lãm ảnh “Những góc nhìn di sản”
    Trong khuôn khổ các họat động giao lưu văn học nghệ thuật của văn nghệ sĩ Hà Nội - Huế - TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc triển lãm ảnh “Những góc nhìn di sản” tại trụ sở Liên Hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP Huế.
  • Phát huy tinh thần chiến thắng Điện Biên Phủ trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc
    Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ của 72 năm trước (7/5/1954) không chỉ “chấn động địa cầu”, mà còn tạo nền tảng, sức mạnh để dân tộc ta viết tiếp bản anh hùng ca chói lọi trong thời đại Hồ Chí Minh, lập nên những chiến công hiển hách mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, cả nước đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội; bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc.
  • Hà Nội góp phần làm nên bản hùng ca Điện Biên Phủ
    Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 là mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, kết tinh sức mạnh đại đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong thắng lợi “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” ấy, dù không phải nơi diễn ra trận quyết chiến chiến lược cuối cùng, quân và dân Hà Nội đã bằng nhiều hình thức đấu tranh chính trị, kinh tế, binh vận và hoạt động quân sự kiên cường, góp phần quan trọng làm nên chiến công vĩ đại của dân tộc.
  • Đêm nghệ thuật "Hào khí Việt Nam vang mãi" chạm tới trái tim khán giả
    Tối 7/5/2026, tại xã Hòa Xá (Hà Nội), Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội đã mang đến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Hào khí Việt Nam vang mãi”, thu hút đông đảo Nhân dân địa phương đến thưởng thức và cổ vũ.
  • Đường Láng tôi yêu
    Hai mươi năm sống trong con ngõ nhỏ ở đường Láng nên đường Láng đã trở thành người bạn đồng hành, yêu quý của tôi. Tôi đã chứng kiến và sẻ chia những vui buồn cùng nó. Đó là những tình cảm thân thương khó có thể phai mờ.
Đừng bỏ lỡ
  • Lần đầu tiên Tuồng, Chèo, Cải lương hội tụ trên cùng một sân khấu
    Dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6 năm nay, công chúng sẽ có cơ hội thưởng thức một tác phẩm độc đáo mang tên "Bí ẩn triều đại phép thuật". Sự kiện đánh dấu bước đột phá hiếm có khi ba loại hình kịch hát truyền thống gồm Tuồng, Chèo và Cải lương kết hợp trên cùng một sân khấu. Bằng tư duy kể chuyện hiện đại, chương trình hứa hẹn mang đến không gian kỳ ảo, giàu cảm xúc, đặc biệt hướng tới khán giả trẻ và các em thiếu nhi trong mùa hè 2026.
  • "Chuyện sĩ tử" - Nơi lưu giữ 950 câu chuyện thực về hành trình học tập của thế hệ hôm nay
    Nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), một sự kiện lịch sử quan trọng của nền giáo dục Việt Nam, Ban Tổ chức đã chính thức phát động dự án "Chuyện Sĩ Tử". Dự án này được kỳ vọng sẽ xây dựng một "bảo tàng sống" độc đáo, nơi lưu giữ 950 câu chuyện chân thực về hành trình học tập, rèn luyện của các thế hệ học sinh, sinh viên ngày nay, nối tiếp truyền thống hiếu học của dân tộc.
  • Phát động cuộc thi chuyển thể truyện tranh “Kính vạn hoa”
    Với mong muốn mang đến hình thức thể hiện mới cho bộ truyện “Kính vạn hoa”, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức Cuộc thi chuyển thể tác phẩm văn học “Kính vạn hoa” sang truyện tranh. Cuộc thi được phát động đúng dịp sinh nhật nhà văn Nguyễn Nhật Ánh (7/5).
  • Nhìn lại diện mạo văn học thiếu nhi hôm nay
    Sáng 7/5/2026, Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp cùng Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức tọa đàm “Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ”. Tọa đàm là cơ hội để nhìn lại đời sống văn học thiếu nhi hiện nay; vị trí, vai trò của văn học thiếu nhi trong đời sống đương đại và cách người viết trẻ hiện nay tiếp cận thế giới tâm hồn trẻ thơ.
  • Chuẩn bị diễn ra Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026
    Ngày 05/5/2026, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà chính thức ký ban hành Kế hoạch số 181/KH-UBND về tổ chức Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026, một sự kiện văn hóa nghệ thuật lớn được chuẩn bị kỹ lưỡng để chào mừng nhiều dấu mốc quan trọng của Thủ đô.
  • Phim “Dưới ô cửa sáng đèn": Gợi nhớ những khu tập thể cũ của Hà Nội
    Lấy bối cảnh các khu tập thể cũ đang chờ ngày giải tỏa, phim "Dưới ô cửa sáng đèn" của đạo diễn Trịnh Lê Phong được xem như một kí ức giàu cảm xúc với một không gian sống đã gắn bó với nhiều thế hệ người Hà Nội.
  • Giới thiệu phòng đọc chuyên đề kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ
    Nhân dịp kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 – 7/5/2026), Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội tổ chức Phòng đọc chuyên đề với chủ đề “Âm vang Điện Biên – Bản hùng ca bất diệt”, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước và lịch sử cách mạng tới đông đảo bạn đọc Thủ đô.
  • Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II, 2026: “Dòng chảy di sản - Heritage Flow” kết nối truyền thống và sáng tạo đương đại
    Tiếp nối những thành công của lần đầu tổ chức vào năm 2025, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 11/9 đến ngày 20/9/2026 tại nhiều không gian văn hóa - di sản tiêu biểu của Thủ đô như Hoàng thành Thăng Long, Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội và làng gốm Bát Tràng.
  • “Thiết lập và phát triển Tủ sách Huế” gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa
    Xây dựng và phát triển Tủ sách Huế được gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, địa chí, ngôn ngữ, văn học, học thuật và đời sống đọc - viết đặc trưng của TP Huế.
  • Thiết kế trang phục khoa cử cảm hứng từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám
    Hướng tới kỉ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Cuộc thi “Thiết kế trang phục khoa cử - cảm hứng từ Văn Miếu – Quốc Tử Giám” với mong muốn khơi gợi niềm đam mê, sáng tạo, thể hiện ý tưởng, tài năng nghệ thuật của các bạn trẻ, đồng thời khuyến khích học sinh, sinh viên quan tâm, tìm hiểu về Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám nói riêng và di sản văn hoá nói chung.
Phục dựng văn hóa nguồn cội không đơn giản
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO