Phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của dân tộc Việt Nam

Mở đầu tham luận, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường cho biết, Đảng bộ Bộ Ngoại giao nhất trí cao đối với các văn kiện Trung ương trình Đại hội XIV của Đảng, đồng thời khẳng định các văn kiện lần này là kết tinh trí tuệ, tâm huyết của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.

“Về nội dung, văn kiện vừa kế thừa vững chắc những thành quả đạt được qua các nhiệm kỳ, vừa mang tư duy đổi mới có tính đột phá, thể hiện rõ khát vọng phát triển của dân tộc. Đặc biệt, văn kiện đã đề ra các quyết sách chiến lược, vừa đáp ứng được yêu cầu phát triển khách quan của đất nước sau 40 năm Đổi mới, vừa nắm bắt thời cơ, chủ động thích ứng với những thay đổi nhanh chóng, sâu sắc, mang tính thời đại của tình hình thế giới. Về hình thức, văn kiện vừa có chiều sâu lý luận, vừa mang tinh thần hành động, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ triển khai vào cuộc sống. Những định hướng lớn mang tính cách mạng của Đại hội soi sáng con đường phía trước, khơi dậy khát vọng vươn lên, tạo động lực chính trị - tinh thần to lớn để đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới” - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, nhấn mạnh.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường cho biết thêm, nhìn lại chặng đường cách mạng Việt Nam, có thể khẳng định, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế luôn giữ vai trò rất quan trọng và có những đóng góp to lớn. Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước, đối ngoại đã phối hợp chặt chẽ với đấu tranh chính trị và quân sự, hình thành thế trận “vừa đánh, vừa đàm”, góp phần tạo nên những thắng lợi lịch sử như Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, Hiệp định Pa-ri năm 1973, mở ra những bước ngoặt quyết định cho sự nghiệp thống nhất đất nước. Bước vào thời kỳ Đổi mới, đối ngoại đã tiên phong phá thế cô lập, thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, tranh thủ hiệu quả nguồn lực bên ngoài cho phát triển; nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

“Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, mặc dù tình hình thế giới biến động phức tạp và khó lường, đối ngoại, hội nhập quốc tế vẫn đạt được nhiều kết quả quan trọng: môi trường hòa bình, ổn định, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; cục diện đối ngoại ngày càng rộng mở, cân bằng và hài hòa; đối ngoại phục vụ phát triển được đẩy mạnh; vai trò, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam tiếp tục được nâng cao. Đây là thành quả chung của toàn hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong đó có sự đóng góp tích cực, hiệu quả của các ban, bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp” – đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, khẳng định.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường tiếp tục nhấn mạnh, Đảng ta luôn xác định đối ngoại là bộ phận hữu cơ, có vai trò quan trọng trong tổng thể đường lối cách mạng; vừa góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, vừa là động lực thúc đẩy phát triển, nâng cao vị thế đất nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ thiên tài và cũng là Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của nước ta - đã sớm chỉ ra mối quan hệ hữu cơ giữa Việt Nam và thế giới. Người nói: “Nước ta là một bộ phận của thế giới, mọi việc trong thế giới đều có quan hệ với nước ta, việc gì trong nước ta cũng quan hệ với thế giới”. Tư tưởng đó đặt nền móng cho đường lối đối ngoại rộng mở và hội nhập quốc tế của Đảng ta.

Qua các kỳ Đại hội, Đảng ta không ngừng đổi mới tư duy và hoàn thiện đường lối đối ngoại. Trong thời kỳ Đổi mới, chúng ta từng bước chuyển từ “muốn là bạn” sang “sẵn sàng là bạn”, rồi đến “là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”; từ “hội nhập kinh tế quốc tế” đến “chủ động và tích cực hội nhập quốc tế” toàn diện; từ “tham gia”, đến “tích cực đóng góp” rồi đến nâng cao vai trò “nòng cốt, dẫn dắt” trong các cơ chế đa phương.

Trên cơ sở đó, văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu “tự chủ chiến lược”, “tự cường”, coi đây là nền tảng để hội nhập sâu rộng nhưng không lệ thuộc; xác định rõ “phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước”. Đặc biệt, văn kiện khẳng định, cùng với quốc phòng, an ninh, “đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên”, coi đây là một trụ cột chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định việc xác định đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên xuất phát từ yêu cầu khách quan trước những biến động sâu sắc, phức tạp và khó lường của môi trường quốc tế. Đây cũng là bước phát triển quan trọng về tư duy, theo đó đối ngoại, hội nhập quốc tế trở thành một phương thức quan trọng, một công việc thường xuyên, liên tục trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; là sự nghiệp chung của cả hệ thống chính trị, đòi hỏi sự tham gia chủ động, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của các cấp, các ngành và địa phương.

Trên tinh thần đó, Đảng bộ Bộ Ngoại giao xác định một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Một là, quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội XIV; thực hiện Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới trong kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng và hùng cường của dân tộc. Hai là, nắm chắc tình hình, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, lực lượng, nhất là quân đội nhân dân và công an nhân dân; chủ động tham mưu, không để bị động, bất ngờ; góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốc gia.

Ba là, triển khai đồng bộ, hiệu quả các trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân; phối hợp chặt chẽ với đối ngoại Quốc hội, đối ngoại Quốc phòng, đối ngoại Công an nhân dân và đối ngoại địa phương. Bốn là, đặt đối ngoại phục vụ phát triển ở vị trí trung tâm; đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, văn hóa, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Năm là, xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp; đẩy mạnh chuyển đổi số; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại hội tụ cả đức, cả sức và cả tài; nêu cao tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường tin tưởng sâu sắc, dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, dưới sự lãnh đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự quản lý của Nhà nước, sự phối hợp và tích cực tham gia của các cấp, các ngành, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục đạt nhiều thành tựu to lớn hơn nữa, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới./.