Những 'kử³ án' là m đau đầu cơ quan tố tụng

Theo nhiửu luật sư, một trong những vụ án mà  phán quyết của các cấp xét xử­ khiến phía bị cáo lẫn bị hại đửu phải thấp thửm, bất ngử bởi quan điểm trái chiửu là  "kử³ án vườn mít" Lê Bá Mai (29 tuổi, ngụ Bình Phước). Mai từng hai lần bị tuyên án tử­ hình vử các tội giết người và  hiếp dâm trẻ em.

Theo buộc tội của cơ quan công tố, năm 2004, trong lúc rải phân cho cây tại trang trại tại xã An Khương, huyện Hớn Quản (Bình Phước) Mai đã thực hiện hà nh vi hãm hiếp bé gái 11 tuổi. Sau đó còn giết chết nạn nhân vùi xác ở gần một gốc mít.

Năm 2005, vụ án được TAND tỉnh Bình Phước xử­ sơ thẩm đã chấp nhận cáo buộc của VKS cùng cấp, tuyên phạt Mai mức án tử­ hình với hai tội giết người và  hiếp dâm trẻ em. Cùng quan điểm, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP HCM sau đó đã giữ nguyên phán quyết.

Sau khi nhận bản án tử­ hình lần 2, gia đình bị cáo liên tục là m đơn kêu oan gử­i VKSND Tối cao. Trong số hà ng trăm ngà n hồ sơ nhận được, lãnh đạo cơ quan nà y đã chỉ đạo Vụ Thực hà nh quyửn công tố và  Kiểm sát xét xử­ Hình sự (Vụ 3) rút hồ sơ vụ nà y để nghiên cứu và  phát hiện vụ án còn nhiửu điểm bất hợp lý.

Những thiếu sót được Vụ 3 cho là  cơ bản thể hiện trong hồ sơ mà  các cơ quan tiến hà nh tố tụng trước đó đã bử qua như: lời khai của các nhân chứng mâu thuẫn; nhiửu vật chứng quan trọng không thu được; biên bản tạm giữ hiện vật không khớp với phiếu nhập kho vật chứng... VKSND Tối cao còn thà nh lập đoà n cán bộ xuống địa phương xác minh. Sau đó, Viện trưởng VKSND Tối cao đử nghị Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hủy án sơ thẩm và  phúc thẩm để điửu tra, xét xử­ lại.

Аến tháng 5/2011, tại phiên sơ thẩm lần 2, Mai được TAND tỉnh Bình Phước tuyên trả tự do vì cho rằng không đủ chứng cứ buộc tội. Song, niửm vui chưa được bao lâu thì anh lại phải đối diện với việc sẽ phải tiếp tục hầu tòa bất cứ lúc nà o bởi quyết định kia đã bị VKS tỉnh kháng nghị theo hướng buộc tội với Mai. Phía gia đình nạn nhân cũng không đồng ý với phán quyết Mai trắng án.

Theo dự kiến, phiên phúc xử­ sẽ diễn ra và o tháng 8/2011, tuy nhiên do vụ án có nhiửu tình tiết phức tạp chưa được là m rõ nên tòa tiếp tục hoãn lại. Cho đến nay, sau hai lần bị tuyên án tử­ hình, một lần được tuyên vô tội, kử³ án vử Lê Bá Mai vẫn chưa thể kết thúc. Hung thủ thực sự của vụ án nà y vẫn là  một "ẩn số".

Còn kử³ án vườn điửu lại được xem là  vụ oan sai lớn nhất trong lịch sử­ tư pháp Việt Nam bởi có đến 9 người trong một gia đình rơi và o vòng lao lý.

Năm 1998, bị cho là  thủ phạm trong một vụ giết người cướp tà i sản, Huử³nh Văn Nén còn khai có liên quan đến một vụ án khác đã xảy ra trước đó 5 năm. Nạn nhân là  Dương Thị Mử¹ được phát hiện tại một vườn điửu (thuộc huyện Hà m Tân, tỉnh Bình Thuận) mà  cơ quan công an nhiửu năm điửu tra vẫn chưa tìm ra manh mối.

Theo lời khai của Nén, cái chết của bà  Mử¹ là  do người chị vợ tên Nhung cùng một số người trong gia đình gây ra. Anh nà y cũng khai ra con dao phay gây án và  nơi cất giấu hung khí. Từ đó 9 người trong gia đình vợ của Nén bị buộc tội giết bà  Mử¹ vì nghi ngử nạn nhân quan hệ bất chính với chồng Nhung.

Vụ án sau đó được đưa ra xét xử­ nhiửu lần nhưng đửu bị tòa phúc thẩm hủy án vì nhiửu tình tiết chưa rõ rà ng, những chứng cứ thu được đửu mâu thuẫn với lời khai của bị can. Аặc biệt, cơ quan điửu tra đã vi phạm nghiêm trọng tố tụng. Trong khi đó các bị cáo một mực kêu oan và  cho rằng những lời nhận tội trước đó là  do bị mớm cung. Riêng Nén lại phản cung, cho rằng thời điểm xảy ra vụ án đang là m thuê cho một gia đình tại Аồng Nai.

Việc điửu tra xét xử­ vụ án kéo dà i 12 năm nhưng vẫn không tìm ra được hung thủ. Cuối cùng, theo yêu cầu của TAND Tối cao tại TP HCM, Bộ công an đã phải và o cuộc thà nh lập ban chỉ đạo điửu tra lại vụ án từ đầu. Tuy nhiên, do công tác điửu tra diễn ra trong thời gian quá lâu, các tà i liệu chứng cứ không đủ cơ sở định tội với các bị can.

Từ đó, cơ quan chức năng đã cho rằng các bị cáo vô tội và  phải bồi thường oan sai với tổng số tiửn lên đến hơn 1 tỷ đồng.

"Kử³ án vườn điửu vẫn được nhắc đến trong các cuộc tọa đà m của ngà nh tư pháp và  xem như là  một bà i học đắt giá cho các cơ quan tiến hà nh tố tụng", một thẩm phán cho biết.

Trong khi những "kử³ án" vườn mít, vườn điửu vẫn còn "bí ẩn", thì anhNguyễn Minh Hùng lại là  trường hợp hy hữu trong một vụ án ma túy được minh oan sau hai lần bị tuyên tội chết.

Bị coi là  mắc xích trong đường dây mua bán ma túy xuyên quốc gia tại tỉnh Tây Ninh, anh Hùng bị bắt năm 2003 và  buộc tội vử hà nh vi vận chuyển 25 bánh heroin theo sổ giao hà ng và  lời khai của một bà  "trùm" ma túy.

Từ đó, anh bị cấp sơ thẩm đưa ra xét xử­ và  tuyên tử­ hình cùng với 5 người khác. Liên tục kêu oan từ ngà y bị bắt, Hùng cà ng có hy vọng hơn khi cấp phúc thẩm sau đó đã hủy bản án tử­ hình của anh, điửu tra lại từ đầu. Thế nhưng phiên sơ thẩm lần 2 tòa vẫn giữ nguyên quan điểm, tuyên Hùng tội chết.

Phải đến phiên phúc thẩm lần 2 và o tháng 4/2007 thì con đường sống của anh mới thực sự hé mở. Tòa phát hiện các chứng cứ buộc tội anh có nhiửu mâu thuẫn. Аặc biệt, khi đó kẻ đứng đầu đường dây, người từng kéo anh và o vòng lao lý, mới phản cung. Bà  ta một mực xin tòa minh oan cho Hùng với lý do trước đó khai không đúng sự thật và  "không muốn phạm thêm tội ác nữa".

Cũng theo lời khai của bà  nà y, cuốn sổ ghi số lượng, ngà y giử giao nhận hà ng của mình đã bị bôi xóa, ghi thêm và  trong đó có tên của Hùng ở phía dưới. Việc nà y là  do một nữ điửu tra viên của công an Tây Ninh là m. Một số tình tiết khác mà  người nà y khai nhận trước đó xác định Hùng có tham gia và o đường dây ma túy là  do bị cán bộ điửu tra mớm cung.

Ngoà i ra, những chứng cứ ngoại phạm mà  Hùng đưa ra, trong đó có giấy xác nhận của một nhà  nghỉ nơi vợ chồng anh trọ và o đúng ngà y bị cáo buộc là  đi giao heroin không được các cấp xét xử­ xem xét. Luật sư bà o chữa cho Hùng cũng chứng minh được quá trình điửu tra có nhiửu điểm bất thường. HАXX khi đó phải tuyên hủy án sơ thẩm để điửu tra bổ sung.

Cuối cùng, sau khi điửu tra lại đến lần thứ 3, công an tỉnh Tây Ninh vẫn không có đủ chứng cứ buộc tội đối với Hùng. Ngà y 13/6/2008, sau hơn 4 năm đằng đẵng sống trong trại giam với bản án tử­ hình treo lơ lử­ng trên đầu, cuối cùng Hùng và  gia đình cũng vỡ òa trong hạnh phúc khi VKSND Tây Ninh phê chuẩn quyết định "tha bổng" cho anh.

Sau đó, Hùng cũng đã yêu cầu cơ quan chức năng phải công khai xin lỗi anh tại địa phương và  bồi thường oan sai hơn 100 triệu đồng.