Nhà thơ "Màu hoa đỏ" Nguyễn Đức Mậu qua đời

Sáng 8/4/2026, khi đang đi trên một chuyến xe bus ở Hà Nội, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu bỗng nhiên choáng và gục xuống. Nhà xe vội đưa ông vào bệnh viện cấp cứu nhưng ông đã ra đi.

Nguyễn Đức Mậu (1948 - 2026) là một nhà thơ, nhà văn quân đội. Ông sinh tại xã Nam Điền, Nam Trực, Nam Định, nay là phường Vị Khê, Ninh Bình. Ông từng nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001, Giải thưởng văn học Asean năm 2001.

Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu sinh năm 1948 tại Nam Định, nhập ngũ năm 1966, từng chiến đấu trong đội hình Sư đoàn 312 tại chiến trường Lào. Sau chiến tranh, ông học Trường viết văn Nguyễn Du khóa I, làm biên tập viên và là trưởng ban Thơ tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội.

Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ nhà thơ thời kháng chiến chống Mỹ, với nhiều sáng tác về chiến tranh, người lính và hậu phương. Một số tập thơ tiêu biểu gồm Mưa trong rừng cháy, Bão và sau bão, Cánh rừng nhiều đom đóm bay.

Tên tuổi ông gắn liền với bài thơ Màu hoa đỏ, sáng tác năm 1990 tại mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang). Tác phẩm sau đó được nhạc sĩ Thuận Yến phổ nhạc, trở thành ca khúc quen thuộc với nhiều thế hệ qua giọng hát của các nghệ sĩ như Thái Bảo, Thanh Lam, Trọng Tấn.

Khi viết bài thơ này, Nguyễn Đức Mậu đã viết bằng tâm thế của một người lính đã đi qua cuộc chiến với những chiêm nghiệm của riêng mình. Trong một lần chia sẻ với báo giới, ông cho biết, cá nhân ông rất tâm huyết với ca khúc “Màu hoa đỏ” vì đó là cảm xúc, suy nghĩ và trăn trở của hai người lính đã đi qua cuộc chiến như ông và nhạc sĩ Thuận Yến.

"Tôi và anh Thuận Yến đã từng trải qua chiến tranh, đã từng nếm trải cả đau thương và mất mát nên thấu hiểu sự hy sinh của đồng đội mình. Từ thực tế đã đi qua nên trong bài thơ tôi mới có sự khái quát: “Việt Nam ơi! Núi cao như tình mẹ, bốn mùa tóc bạc nỗi thương con…”. Khi anh Thuận Yến viết xong ca khúc này có quay lại số 4 Lý Nam Đế hát cho tôi nghe. Tôi nghe mà xúc động lắm" - nhà thơ Nguyễn Đức Mậu chia sẻ.

Sự ra đi của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu khiến nhiều đồng nghiệp bàng hoàng. Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam - Nguyễn Quang Thiều - bày tỏ: "Nguyễn Đức Mậu là một trong những nhà thơ tên tuổi của các nhà thơ thế hệ chiến tranh chống Mỹ. Những dòng thơ viết về chiến tranh và người lính của ông vẫn dội vang trong tôi trong cả thời bình. Vì đấy là những dòng thơ trung thực, da diết và chứa đựng bao điều lớn lao của con người".

Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu hiểu nghệ thuật là sự phong phú và khác biệt. Ông luôn độ lượng và công bằng với thế hệ nhà văn sau, nhưng không chấp nhận mọi sự dễ dãi theo cách nhìn của ông.

Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học - nghệ thuật năm 2001, Giải thưởng ASEAN năm 2001, cùng nhiều giải thưởng quan trọng khác./.