Năm Mão, nói chuyện những chú mèo nắm giữ trọng trách bảo vệ di sản văn hóa - nghệ thuật

Hải Truyền| 26/01/2023 19:02

Không chỉ ở Việt Nam, trên thế giới, việc những chú mèo được giao trọng trách bảo vệ công trình di sản văn hóa - nghệ thuật là điều đã được biết tới.

Những chú mèo bảo vệ quần thể bảo tàng Hermitage ở Nga

z4059940277885_b8a521fc6ec24a0330754b0ea37fc9b2.jpg
Những chú mèo sống trong quần thể công trình Hermitage đã trở thành một nét hấp dẫn của nơi này.

Quần thể bảo tàng Hermitage ở Saint Petersburg, Nga, là niềm tự hào của nước Nga trong lĩnh vực bảo tàng. Một chi tiết thú vị ở bảo tàng này, đó là nơi đây có nuôi hàng chục chú mèo để bảo vệ công trình và hơn 3 triệu tác phẩm nghệ thuật khỏi sự tấn công, phá hoại của loài chuột.

Quần thể bảo tàng Hermitage rất rộng lớn, bao gồm 6 công trình cổ, trong đó có công trình Cung điện Mùa đông danh tiếng. Hoạt động trưng bày tác phẩm nghệ thuật bắt đầu được tiến hành tại quần thể công trình này từ thời Nữ hoàng Catherine Đại đế kể từ năm 1764.

Dẫu vậy, ở thời kỳ này, quần thể công trình Hermitage còn phục vụ cho nhiều nhu cầu sử dụng khác của giới quý tộc Hoàng gia Nga, khu vực trưng bày tác phẩm nghệ thuật cũng chỉ tiếp đón một số lượng khách rất ít ỏi. Nhưng có một điều không đổi ở quần thể công trình này, đó là những chú mèo đã sớm được nuôi tại đây kể từ giữa thế kỷ 18 với nhiệm vụ chính là bắt chuột.

Đến thập niên 1990, lần đầu tiên một chương trình cụ thể về việc nuôi dưỡng, chăm sóc những chú mèo sống trong quần thể công trình Hermitage được đề ra, để điều kiện sống của những chú mèo được cải thiện.

Theo thời gian, những chú mèo sống trong quần thể công trình Hermitage đã trở thành một chi tiết góp phần làm nên sức hấp dẫn cho nơi này. Khi quần thể công trình Hermitage chính thức trở thành một quần thể bảo tàng chào đón du khách tới tham quan, thưởng lãm các tác phẩm nghệ thuật, sức hút của những chú mèo sinh sống tại đây đối với công chúng càng gia tăng.

Thậm chí, ban quản lý quần thể bảo tàng đã có thêm một vị trí đặc biệt, đó là người đại diện truyền thông cho những chú mèo sinh sống tại bảo tàng. Ngoài ra, bầy mèo của quần thể bảo tàng Hermitage có 3 người chuyên làm các công việc chăm sóc cho chúng.

Mèo ở quần thể bảo tàng Hermitage hiện tại chủ yếu sống ở khu vực tầng hầm, ngoài ra, chúng cũng xuất hiện ở các không gian ngoài trời trong những ngày nắng ấm. Ở những thế kỷ trước, những chú mèo này thậm chí còn được "tự tung tự tác" đi lại trong những khu vực trưng bày tác phẩm nghệ thuật.

Dù vậy, kể từ khi bảo tàng mở cửa chào đón công chúng và mọi thứ dần đi vào hoạt động theo hướng nề nếp, quy củ, những chú mèo không còn được phép đi vào không gian trưng bày tác phẩm nghệ thuật nữa, dù vậy, những chú mèo vẫn rất nổi tiếng và tạo nên sức hút lớn đối với du khách.

Số lượng mèo sống tại quần thể công trình Hermitage có lúc lên tới hơn 70 chú mèo. Tại đây, có khu vực riêng dành để nhóm nhân viên chăm sóc bầy mèo chuẩn bị đồ ăn cho mèo, bên cạnh đó, còn có một phòng trị bệnh dành cho mèo. Chi phí chăm nuôi bầy mèo đến từ các khoản quyên góp và các nguồn bảo trợ.

Mèo bảo vệ Tử Cấm Thành ở Trung Quốc

z4059940746850_28d40d35532799433b3367e3a675ae54.jpg
Những chú mèo sống trong Tử Cấm Thành cũng nhận được "chế độ đãi ngộ", chúng được chăm sóc sức khỏe, được cho ăn uống đầy đủ.

Ban quản lý di tích Tử Cấm Thành ở thành phố Bắc Kinh, Trung Quốc, từng tiết lộ một trong những phương pháp để bảo tồn công trình di tích này, đó là họ nuôi khoảng 200 chú mèo trong khu vực Tử Cấm Thành. Vai trò của những chú mèo này là tiêu diệt chuột và các loài gặm nhấm.

Du khách tới thăm Tử Cấm Thành có thể sẽ tình cờ bắt gặp những chú mèo đi lại trong khu vực được bảo tồn nghiêm ngặt. Thực tế, đó không phải mèo hoang mà là những chú mèo được nuôi hoàn toàn có chủ đích, để hỗ trợ ban quản lý di tích tiêu diệt những "khách không mời".

Việc nuôi mèo trong Tử Cấm Thành đã diễn ra trong nhiều năm và cho thấy hiệu quả rất tốt. Tới năm 2014, ban quản lý di tích Tử Cấm Thành mới chính thức chia sẻ thông tin này với báo giới. Trước đây, những chú mèo đẹp và quý đã từng được tuyển chọn để được nuôi trong Tử Cấm Thành để làm thú cưng, phục vụ cho thú vui riêng của một số thành viên trong Hoàng gia.

Sau này, những chú mèo được tuyển chọn vào cung vẫn tiếp tục sinh sôi trong Tử Cấm Thành bất kể những đổi thay rất lớn đã diễn ra ở nơi di tích lịch sử này.

Khi ban quản lý di tích quyết định gia tăng số mèo sinh sống trong Tử Cấm Thành, những chú mèo "tinh tuyển" lại tiếp tục được phối giống và sản sinh thêm nhiều thế hệ mới.

Đối với ban quản lý di tích, kể từ khi họ nghĩ ra phương pháp này, công tác bảo tồn di tích đã chứng kiến những tiến triển tốt. Những chú mèo tỏ ra rất hiệu quả trong việc tiêu diệt chuột. Bên cạnh đó, mèo ở đây được "dạy dỗ" để không gây tổn hại tới di tích.

"Dù có đi khắp Tử Cấm Thành, bạn cũng không thể tìm thấy vết cào của móng vuốt mèo lên bất cứ đâu", một nhân viên làm việc tại đây cho biết.

Bên cạnh đó, những chú mèo cũng nhận được "chế độ đãi ngộ", chúng được chăm sóc sức khỏe, được cho ăn uống đầy đủ. Trước hiệu quả và mức độ tiết kiệm của biện pháp nuôi mèo nhằm bảo vệ di tích, ban quản lý Tử Cấm Thành cho biết họ cảm thấy rất hài lòng về những chú mèo sinh sống trong hoàng cung.

Bảo tàng tuyển mèo làm nhân viên

z4059939705694_a86896c14b14f24acbacc55bc9d97358.jpg
Chú mèo Marai có một "chân chính thức" tại viện bảo tàng, người ta có thể sắp xếp cho chú một nơi ăn chốn ở đàng hoàng.

Năm 2016, bảo tàng Lịch sử và Nghệ thuật Serpukhov, nằm ở thành phố Serpukhov, Nga, bất ngờ gây sốt vì bổ nhiệm một chú mèo trở thành nhân viên bảo tàng. Chú mèo hay lang thang trong viện bảo tàng đến mức đã trở nên quen thuộc đối với các nhân viên làm việc tại đây, họ còn thân mật đặt tên cho chú mèo là Marai.

Trong ngày Cá tháng 4 năm 2016, các nhân viên làm việc tại viện bảo tàng đã nghĩ ra một trò đùa và đăng tải lên tài khoản mạng xã hội của viện bảo tàng. Họ tuyên bố rằng chú mèo Marai đã chính thức được đưa vào danh sách nhân viên làm việc chính thức tại viện bảo tàng, bởi chú đã quá tận tụy, gắn bó với nơi này.

Dù ban đầu, đây là một trò đùa, nhưng sau khi thấy phản ứng của truyền thông - công chúng đối với trò đùa này quá... tích cực, hồ hởi, bảo tàng quyết định nghiêm túc thực hiện.... trò đùa của mình và đưa chú mèo Marai vào danh sách nhân viên làm việc tại bảo tàng.

Marai là một chú mèo vô chủ khá ngoan ngoãn, vì vậy, các nhân viên ở viện bảo tàng rất quý mến chú, Marai không gây mất trật tự, không làm phiền các khách tham quan bao giờ. Khi mèo Marai có một "chân chính thức" tại viện bảo tàng, người ta có thể sắp xếp cho chú một nơi ăn chốn ở đàng hoàng để chú thoát khỏi cảnh sống của chú mèo hoang.

Ngay lập tức, chú mèo đã trở thành "ngôi sao" tại viện bảo tàng, du khách và cả người dân bản địa rất thích thú trước sự hiện diện của mèo Marai, họ thường chụp hình kỷ niệm với chú mèo, nhiều người ghé thăm bảo tàng để được gặp mèo Marai và còn mang theo quà cho chú mèo.

Bảo tàng kinh doanh phát đạt nhờ hai chú mèo

Năm 2018, câu chuyện kinh doanh phát đạt của Bảo tàng Nghệ thuật thành phố Onomichi, nằm ở tỉnh Hiroshiama, Nhật Bản, được nhắc tới nhiều. Các nhân viên bảo vệ làm việc tại bảo tàng đã phải kiên nhẫn "chiến đấu" trong nhiều năm liền để những chú mèo sống quanh viện bảo tàng không "quen chân" đi vào trong không gian trưng bày của bảo tàng để dạo chơi mỗi ngày.

Sau cùng, khi những chú mèo khác đã "hiểu ra vấn đề" và không còn cố đi vào bên trong bảo tàng nữa, thì vẫn còn hai chú mèo, một chú mèo màu đen tên Ken và một chú mèo màu vàng tên Go, vẫn "ngoan cố" tìm tới viện bảo tàng mỗi ngày để tìm cách lẻn được vào trong. Mỗi khi thấy bóng dáng hai chú mèo, người bảo vệ lại chạy ra nhẹ nhàng xua chúng đi.

Lâu dần thành "thú vui", cứ thấy bác bảo vệ chạy ra đuổi mèo là nhân viên bảo tàng lại quay clip đăng tải lên tài khoản mạng xã hội của bảo tàng. Người Nhật vốn rất yêu quý và có những quan niệm tốt đẹp về mèo, những đoạn được nhân viên bảo tàng chia sẻ trên mạng xã hội nhanh chóng lan truyền, khiến bảo tàng được biết đến nhiều hơn.

Nhiều người nhớ đến Bảo tàng Nghệ thuật thành phố Onomichi là nơi "có hai chú mèo hay tới quấy rầy". Dần dần, du khách đến đây đều hỏi thăm về hai chú mèo, quầy bán đồ lưu niệm của bảo tàng cũng chuyển sang bán những món đồ lưu niệm lấy cảm hứng từ hai chú mèo, để thỏa lòng yêu mến của du khách dành cho mèo Go và mèo Ken.

Vậy là nhờ hai chú mèo "cứng đầu" này mà Bảo tàng Nghệ thuật thành phố Onomichi lại được du khách biết đến nhiều hơn, quầy hàng lưu niệm của bảo tàng lại bán đắt hàng hơn.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Cuộc đối thoại của âm nhạc quốc tế giữa lòng Hà Nội
    Những nghệ sĩ vượt hàng nghìn kilomet để đến Hà Nội, những người con Việt Nam trở về sau các chuyến lưu diễn quốc tế và các tài năng trẻ từ nhiều nền văn hóa đã cùng nhau kể một câu chuyện chung bằng ngôn ngữ của âm nhạc trong chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”. Đó không chỉ là một đêm hòa nhạc giàu giá trị nghệ thuật mà còn là cuộc gặp gỡ của những hành trình âm nhạc đa quốc gia giữa lòng Thủ đô Hà Nội - điểm hẹn của các sự kiện âm nhạc và giao lưu văn hóa quốc tế.
  • Hà Nội và hành trình trở thành “điểm hẹn” nghệ thuật toàn cầu
    Những đêm ballet kinh điển, đại nhạc hội sôi động với hàng chục nghìn khán giả, các triển lãm và liên hoan kết nối nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế… đang từng bước đưa Hà Nội thành điểm đến của nhiều sự kiện nghệ thuật tầm khu vực và thế giới, góp phần định hình vị thế đô thị sáng tạo.
  • Kể câu chuyện “Áo dài Huế - Dòng chảy di sản và hội nhập” bên dòng sông Hương
    Các nhà thiết kế nổi tiếng cùng nghệ sĩ, diễn viên và người mẫu trình diễn “Áo dài Huế - Dòng chảy di sản và hội nhập” bên dòng sông Hương, mở màn cho Tuần lễ Áo dài Huế 2026.
  • Chiêm ngưỡng tác phẩm đậm dấu ấn đời thực tại triển lãm sáng tạo của sinh viên
    Thế hệ Gen Z thường được phác họa qua lăng kính của lối sống nhanh, gắn với những trải nghiệm trực tuyến ngắn hạn. Thế nhưng, Triển lãm sáng tạo thường niên Summer Show năm 2026 do Khoa Truyền thông & Sáng tạo của Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) tổ chức mang đến một góc nhìn hoàn toàn khác về chiều sâu tư duy và bản lĩnh của thế hệ trẻ.
  • Giữ “miền sáng” của văn chương
    Những năm gần đây, văn học thiếu nhi Việt Nam đã có nhiều khởi sắc với sự nhập cuộc của các cây bút trẻ, sự đồng hành của các cơ sở giáo dục, các đơn vị xuất bản... Tuy nhiên, để “miền sáng” văn chương này thực sự phát triển tương xứng với tiềm năng thì vẫn cần thêm những cơ chế hỗ trợ, những môi trường sáng tạo thuận lợi và trên hết là những tác phẩm đủ sức chạm tới trái tim bạn đọc...
  • Rực rỡ sắc màu văn hóa tâm linh tại Lễ hội truyền thống đình Chèm 2026
    Lễ hội đình Chèm 2026 kéo dài từ ngày 28 đến hết ngày 30/6 với rất nhiều hoạt động đặc sắc. Bên cạnh các nghi thức tâm linh trang nghiêm mang đậm bản sắc sông nước như lễ mộc dục, lễ phóng điểu, lễ rước văn và đặc biệt là nghi lễ rước nước bằng thuyền rồng trên sông Hồng...
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Khẳng định tầm nhìn chiến lược về phát triển văn hóa Việt Nam
    Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định phê duyệt Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030 nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội khóa XVI. Hơn nữa, Kế hoạch còn truyền đi thông điệp: Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội; thực sự trở thành hệ điều tiết, nguồn lực nội sinh cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
  • Chính sách mới trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến các nghệ sĩ gạo cội
    Nghị định mới của Chính phủ quy định mới về tăng cường đãi ngộ cho viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang trực tiếp hoạt động hoặc phục vụ trong ngành nghệ thuật biểu diễn. Chính sách áp dụng lộ trình tăng phụ cấp ưu đãi nghề theo đặc thù chuyên môn qua hai giai đoạn, đồng thời cộng thêm phụ cấp cho nghệ sĩ gạo cội và nhân sự vùng khó khăn. Chế độ bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn tính theo buổi thực tế cũng ghi nhận mức điều chỉnh tăng mạnh kể từ giữa năm 2027.
  • Nhớ đình xưa nơi phố cũ
    Một buổi chiều cuối năm 2025, tôi trở về bên Hồ Gươm, nơi lưu giữ miền cổ tích của tuổi thơ mình. Rảo bước trên vỉa hè phố Cầu Gỗ để vào chợ Hàng Bè, nơi tôi đã đi qua không biết bao lần trong suốt 25 năm đầu đời của mình (1954-1979), tôi bỗng ngỡ ngàng như lạc vào một miền xa lạ.
  • "Mái ấm công đoàn" lan tỏa yêu thương
    Ngày 8/7, tại xã Nam Phù (Hà Nội), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Thành phố Hà Nội tổ chức trao hỗ trợ từ chương trình "Mái ấm Công đoàn" cho đoàn viên Nguyễn Thị Phương Thanh, công nhân Công ty TNHH Gamuda Land Việt Nam.
  • Phường Sơn Tây diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ năm 2026
    Ngày 8/7, Ban tổ chức diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ phường Sơn Tây (TP Hà Nội) tổ chức khai mạc diễn tập tác chiến trong khu vực phòng thủ (thi hành lệnh thiết quân luật, giới nghiêm) năm 2026.
Đừng bỏ lỡ
  • Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế”, tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
    Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế” giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của áo dài Huế gắn liền với lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Cố đô, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam.
  • Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026. Quyết định này đi kèm kế hoạch hành động nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện bốn hệ giá trị cốt lõi: hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trên phạm vi cả nước, tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền văn hóa của dân tộc.
  • Phát động Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" lần thứ 2
    Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật toàn quốc về Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" năm 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh vẻ đẹp và những giá trị đặc sắc của nghệ thuật xiếc Việt Nam; tạo sân chơi sáng tạo cho các nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh nghệ thuật xiếc đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.
  • Dấu thời gian trên những ban công phố cổ
    Trên những phố cổ Hà Nội, các ban công cũ kỹ với lan can sắt, cửa chớp và những chậu cây xanh vẫn hiện diện như những “nhân chứng” của thời gian. Mỗi khung hình là một lát cắt ký ức, gợi nhớ về diện mạo của Hà Nội một thời.
  • Âm nhạc cuối tuần : “Bản hòa ca” của những cuộc giao lưu văn hóa
    Sau thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối” trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 diễn ra vào tối 4/7, chiều 5/7, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón đông đảo công chúng đến với chương trình “Âm nhạc cuối tuần”. Hai chương trình mang màu sắc khác nhau nhưng đều góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của không gian di sản này như một điểm hẹn văn hóa mở, nơi âm nhạc kết nối cộng đồng, lan tỏa bản sắc Hà Nội và mở rộng cánh cửa giao lưu với thế giới.
  • Hàng nghìn người tôn vinh vẻ đẹp cổ phục "Việt Phong Hội Tụ" ở Cố đô Huế
    Hàng nghìn người yêu văn hóa và cổ phục từ khắp mọi miền đất nước đã tụ hội về Cố đô Huế tham gia "Việt Phong Hội Tụ" và trong đó có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng.
  • “Crescendo - Giao hưởng kết nối”: Đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực đời sống
    Tối 4/7, tại Nhà Bát Giác - không gian mở bên hồ Hoàn Kiếm, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”. Chương trình khẳng định cam kết phát triển văn hóa Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống.
  • Ra mắt sách tranh “Finneas trong thế giới rộng lớn”
    Chiều 4/7, tại VNU Bookstore (Đại học Quốc gia Hà Nội), Công ty Cổ phần Xuất bản và Giáo dục Quảng Văn tổ chức ra mắt cuốn sách tranh “Finneas trong thế giới rộng lớn”. Thông qua hành trình của một chú voi nhỏ, cuốn sách gửi gắm những thông điệp ý nghĩa về tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ môi trường và trách nhiệm với thế giới xung quanh.
  • Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Mang "hơi thở đương đại" vào lòng phố cổ
    Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và chương trình xúc tiến du lịch trọng điểm của Thủ đô, Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội năm 2026 chính thức được khởi động. Đây là sự kiện văn hóa - du lịch thường niên quy mô lớn, mang sứ mệnh tôn vinh, bảo tồn giá trị tà áo dài truyền thống, đồng thời mở ra những chương mới cho sự phát triển của du lịch Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung trong lòng bạn bè quốc tế.
  • Hơn 100 nghệ sĩ sẽ tham gia biểu diễn tại đại nhạc kịch "Đất nước thiên hùng ca"
    Với sự hội tụ của nhiều loại hình nghệ thuật, công nghệ trình diễn đỉnh cao và nội dung đặc biệt ý nghĩa, “Đất nước thiên hùng ca” tái hiện 4.000 năm lịch sử sống động trong 75 phút với những trải nghiệm đa giác quan lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam. Show sẽ công diễn chính thức từ ngày 10/7/2026 tại Vinpearl Theatre (Ocean City, Hà Nội).
Năm Mão, nói chuyện những chú mèo nắm giữ trọng trách bảo vệ di sản văn hóa - nghệ thuật
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO