Lời thì thầm tủm tỉm một mình

Lê Tịnh| 24/10/2017 16:34

Lấy việc âm nhạc mà nói, cứ một khắc nhỏ thời gian của người làm nghề dạy nhạc, của người biểu diễn âm nhạc, của người soạn nhạc - đến một ngày, một năm, một đời thăm thẳm ấy, quý ngần nào, cao đẹp ngần nào, họ dồn nén sức lực - trí não - tâm hồn cho những khoảnh khắc lung linh giọt giọt - bỗng ùa ập dâng tràn cũng tự một thân một phận. Cũng đủ ta kể về họ - chỉ có họ chịu trách nhiệm trước thiên hạ về phận sự họ: nhạc sĩ - nhà soạn nhạc đúng ngữ nghĩa của nó .

Phận của nó mảnh mai như lá, sắc nhọn như kim, ồn ào dữ dội như lửa, như nước, ngọt ngào như hương rừng thảo quả và nặng hơn cả vũ trụ này gom lại. Vốn liếng – vật liệu để xây nên những công trình chỉ có 7 bậc thấp cao mấy tấc – một ít ”phụ gia”, cứ lặng lẽ - âm thầm, nhặt nhạnh, tích cóp, cần cù nhẫn nại chau chuốt, gọt cắt để không giống kiểu này, kiểu kia ở đâu đó - ở thời gian nào đó...!

…Ừ nhỉ! Âm nhạc vốn đẹp là thế! Cứ xếp đi, thử lại một nốt la không thăng không giáng có thể có vài chục kiểu hòa âm khác nhau tạo màu sắc rất lạ, thích thú đến nghẹn ngào – rồi lại ngẩn ngơ, hào hiệp về một lối cấu trúc riêng – hay một kiểu giai điệu, một lối tiết tấu không thể lẫn vào đâu… Mới là thế đã sướng lên bật nẩy khoe với bạn tình cũng là đủ thừa ham muốn.

… Ở quốc gia nào cũng vậy, chế độ xã hội nào cũng vậy, mấy trăm năm về trước cũng vậy, ngay bây giờ cũng vậy – âm nhạc vốn nó là của mỗi người – rất riêng không ai thay ai; cứ siêng năng cần cù sáng tạo – bộc lộ hết thẩy bản thân mình – nhẫn nại đi theo khúc nhịp ấy đã là thúc đẩy lắm lắm.

…Tôi cũng cảm nhận sâu sắc những mặt trời lớn của âm nhạc thế giới, của dân tộc ta không kịp có thời gian, điều kiện tâm linh để kêu đòi ai – vật nài ai, ở cấp độ nào về điều này lẽ nọ - tôi cảm nhận những mặt trời vĩ đại ấy chỉ đòi hỏi ở chính mình, tự dồn nén thúc đẩy, tự họ thoát lên tới đỉnh để thành vĩ nhân; nào có ai bình chọn – xét duyệt những cửa ải cứ ngầu ngầu đục nghĩ mà xót xa thăng trầm cung bậc.

…Nếu chưa đạt tới cái gì là vì: một – chắc là chưa hay; hai – so với tiêu chí để ứng dụng có khoảng cách quá xa; ba – có thể sự may mắn chưa tới – tôi cứ nghĩ về mình như thế, lẩm bẩm một mình… lững thững từng khúc nhịp – như là ngơ ngác…!!!
Nói đi rồi cũng nói lại – lúc nào đó giám khảo (chắc là ít thôi) chưa hẳn là tinh tường chu toàn, là giận đấy, nhưng là thương mới là phải. Thế mới biết miếng ăn giữa đình thơm thật. Chớ để nó cứ lễnh loãng cú mắc mắc suốt cả những năm tháng còn lại…

Điều thổ lộ này nên chăng: Ban chấp hành là một tập thể điều hành tổ chức công việc giữa hai nhiệm kỳ - chưa hẳn ban chấp hành là tất cả - nếu là tất cả chưa chắc đã là hay! thi vị - công tâm chắc là ai cũng ưng thuận.

Ở ta rất quý trọng ngành âm nhạc. Bởi họ thấy âm nhạc là sự rất đặc biệt trong nền văn hóa – cùng một lúc vang lên cả chiều ngang – chiều dọc; rất mạnh – rất nhẹ - rất dài - rất ngắn – rất dầy – rất mỏng – rất nhanh – rất chậm – rất hùng tráng – rất buồn – rất vui… Nó là nghệ thuật thời gian – nó có ngay một lúc – ngay sau đó – hình như trước một khoảnh khắc nó đã là khác rồi, là nghệ thuật gợi cảm sâu sắc, nó ẩn nấp kín đáo trong tâm hồn của mỗi người; bỗng bừng sáng lên nghe như sấm dậy ở chân trời lúc hoàng hôn.

Ở ta một loại chính ca ra đời – tôi tin rằng một trăm năm sau, lâu hơn nữa, mãi hơn nữa những chính ca ấy cứ vang lên là lời chào đằm thắm của mọi người Việt Nam mỗi khi ở đâu đó có cuộc hội ngộ, dẫu là quy mô nào đi nữa âm nhạc của những chính ca ấy cứ vang lên bất diệt… và, sau đó mới là những bài diễn văn – chẳng thế mà người xưa đã quy nạp cầm – kỳ - thi – họa – là những bông hoa đẹp trong mênh mông trời đất.

Tin rằng sẽ được đầu tư có hiệu quả cao cho sự nghiệp nghệ thuật âm nhạc như là một ý tưởng hiển nhiên – chắc chắn sẽ được luật pháp nước nhà bảo vệ.

Nhưng trước tiên âm nhạc phải bộc lộ được chính mình; ta cầm tay nhau và hỏi nhau điều vàng ngọc ấy. Chớ nên chăng đừng vội hỏi ai, tra vặn ai - âm nhạc hẳn là bất ổn – người thợ mộc đóng cái chạn bát chưa xong, thậm chí chưa đóng đã thao thao chị cứ đưa tiền đây tôi có cái chạn bát rất tốt rất đẹp – nếu âm nhạc cũng tiến hành theo công năng ấy e là khó để được khen mà chê là cái chắc.

… Tôi không thích người làm nghề nhạc lại ham chức quyền – ấy là người hèn – nhạc điệu nhạt lẽo – tướng mạo không thuần. Ai vì phong trào giám dấn thân lãnh trọng trách, ấy là người sang – ăn nói dễ nghe – thuần tính – thành tâm.

… Phần thưởng hàng năm mang tính quốc gia về dịp này dịp kia tuy chưa có giá trị cao lắm nhưng rất thơm – nó thơm lây của hàng xóm nên chăng cứ làm như cũ – chỉ thêm sau đó mượn người không phải là hội viên các hội nhạc ở bất kỳ nơi nào; thuần chất là thính giả - nhiều tầng lớp như học sinh, sinh viên, buôn bán, công chức, công nhân, bộ đội… họ nghe xong số bài giám khảo đã chọn họ bỏ phiếu bình chọn hoặc thăm dò – Ban giám khảo xem xét những phiếu ấy và chấm khẳng định lần nữa – chắc là công minh và thuyết phục hơn – tôi tin không có giám khảo nào, người đời chê được, vì nó sáng trưng như ban ngày.

Về tổng phổ, bản phổ ngày nay có vẻ như phức tạp hơn, nên chăng người có tuổi xem rất mệt - ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe không tiện lắm sao cứ phải đưa các cố vào làm gì.
Tôi mơ ước có cái chìa khóa vàng để thúc đẩy cao hơn; đằm thắm tình bạn bè – đồng nghiệp; mắt ai cũng thơm để nhìn nhau thật tươi – thân tình – thân ái.  
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Đời sông, đời người đều chảy ra biển lớn thế gian!
    Bắt đầu từ thời hiện tại ngược về quá khứ kể về những biến thiên lịch sử một ngôi làng trong khoảng nửa thế kỷ gắn liền với quãng đời của nhân vật chính (Măng). Khép lại câu chuyện là sự quay về thời hiện tại để ngỏ số phận nhân vật dành cho bạn đọc phân tích, dự đoán, kết luận.
  • Rối nước viễn du thời đại số
    Từ bóng nước lung linh dưới mái thủy đình rêu phong, múa rối nước đang bước vào hành trình "viễn du xuyên thế kỷ" đến nhịp sống đương đại. Không còn bó hẹp trong không gian truyền thống, di sản được mở rộng biên độ tiếp cận khán giả qua mô hình sản phẩm công nghiệp văn hóa và tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ. Hành trình ấy vừa nâng niu những giá trị cốt lõi, vừa âm thầm định hình diện mạo mới, để tiếng cười của chú Tễu vẫn ngân vang, rộn rã giữa Thủ đô văn hiến.
  • Điện ảnh Hà Nội và sứ mệnh nâng tầm giá trị văn hóa
    Ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới, xác định rõ vai trò của văn hóa trong tiến trình phát triển đất nước và đặt ra yêu cầu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thích ứng với bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số. Với vị thế trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước, Hà Nội đứng trước những đòi hỏi cụ thể trong việc hiện thực hóa các định hướng này, đặc biệt đối với đội ngũ văn nghệ sĩ. Trong đó, điện ảnh được nhìn nhận như một lĩnh vực giàu tiềm năng, có khả năng lan tỏa giá trị, phản ánh đời sống và góp phần định hình hình ảnh quốc gia. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để sáng tạo nghệ thuật vượt qua tính phong trào, trở thành động lực thực chất nâng tầm văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới.
  • 136 tấm gương tiêu biểu được giới thiệu tại triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” năm 2026
    Sáng 2/6, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc triển lãm "Những tấm gương bình dị mà cao quý" năm 2026 nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
  • Hà Nội sẵn sàng tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
    Sáng 2/6, ngay sau hội nghị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà đã chủ trì cuộc họp rà soát công tác chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 với các sở, ngành và UBND các xã, phường.
Đừng bỏ lỡ
  • Khai mạc Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam - Thụy Điển: Cánh cửa kỳ diệu mở ra thế giới tuổi thơ
    Ngày 1/6, tại Hà Nội, Viện Phim Việt Nam (Bộ VHTTDL) phối hợp với Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam tổ chức lễ khai mạc Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam - Thụy Điển nhằm mang đến cho khán giả nhỏ tuổi những tác phẩm điện ảnh đặc sắc của hai quốc gia nhân Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6.
  • Việt Nam giành giải Bạc tại Liên hoan quốc tế Công chúa Xiếc 2026
    Tại Liên hoan quốc tế Công chúa Xiếc 2026, đại diện cho Việt Nam, tiết mục xà đơn trên đùi “Thiên thần đến từ Thiên hà” do NSND Tống Toàn Thắng đạo diễn, với sự tham gia biểu diễn của 5 nghệ sĩ: Thu Hường, Hồng Yến, Cẩm Ly, Lệ Phương và Thảo Vân, đã xuất sắc giành Vương miện Bạc.
  • 950 năm Quốc Tử Giám: Từ di sản quốc học đến khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới
    Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Hội thảo khoa học cấp Quốc gia với chủ đề “950 năm Quốc Tử Giám - Di sản Quốc học và khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới”. Sự kiện không chỉ góp phần làm sáng rõ giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Quốc Tử Giám mà còn mở ra những luận cứ khoa học quan trọng nhằm phát huy truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô, đất nước
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần - Số 15
    Hà Nội đã và đang mở rộng thêm nhiều không gian văn hóa công cộng để đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng. Từ phố đi bộ hồ Gươm đến những sân khấu ngoài trời, âm nhạc không đã hiện diện tự nhiên trong đời sống thường nhật. Minh chứng là chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ chiều Chủ nhật hàng tuần, đã góp phần bồi đắp diện mạo Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.
  • Tuần phim chào mừng quốc tế Thiếu nhi mang đến loạt tác phẩm điện ảnh giàu giá trị nhân văn
    Ngày 29/5, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chính thức công bố tổ chức Tuần phim chào mừng Ngày quốc tế Thiếu nhi 1/6 năm 2026, diễn ra từ ngày 31/5 đến 7/6 trên toàn quốc, mang đến loạt tác phẩm điện ảnh giàu giá trị nhân văn và giáo dục cho khán giả nhỏ tuổi bước vào kỳ nghỉ hè.
  • Công bố Bản đồ Mạng lưới các không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội
    Chiều 29/5, tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức chương trình công bố Bản đồ Mạng lưới các không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội. Chương trình được tổ chức nhằm tăng cường kết nối hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô, thúc đẩy hoạt động của các không gian văn hóa sáng tạo trên địa bàn thành phố, đồng thời triển khai các hoạt động hướng tới Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2026.
  • Cẩm nang thiết thực cho người làm sách tranh
    Crabit Kidbooks phối hợp cùng NXB Hà Nội vừa ra mắt bạn đọc cuốn “Cẩm nang sáng tác sách tranh - Lộ trình thực tiễn: từ sáng tác đến xuất bản” - một trong những tài liệu nhập môn quan trọng cho hành trình làm sách chuyên nghiệp được cộng đồng sáng tác sách tranh (picture book) quốc tế đánh giá cao.
  • Liên hoan phim ngắn TP. Hồ Chí Minh 2026 đưa ứng dụng AI vào đào tạo phim trẻ
    Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần thứ hai, năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 8/6 tại TP.HCM với chủ đề “Khơi nguồn sáng tạo trẻ, kiến tạo Thành phố điện ảnh”.
  • Lễ hội kỷ niệm 598 năm ngày Vua Lê Thái Tổ đăng quang tại Hà Nội
    Lễ hội kỷ niệm 598 năm ngày Vua Lê Thái Tổ đăng quang (1428 - 2026) sẽ diễn ra trong hai ngày cuối tuần này, thứ Bảy và Chủ nhật ngày 30 và 31 tháng 5 năm 2026 tức ngày 14 và 15 tháng Tư năm Bính Ngọ theo âm lịch, tại khu vực Tượng đài Vua Lê Thái Tổ và đình Nam Hương, số 75 Hàng Trống, phường Hoàn Kiếm.
  • Nhiều phim hoạt hình gắn liền với tuổi thơ sẽ được chiếu miễn phí tại Hà Nội từ ngày 1-5/6
    Nhân dịp Tết Quốc tế Thiếu nhi 1/6, một món quà mùa hè đầy ý nghĩa và hấp dẫn đang chờ đón các bạn nhỏ tại Thủ đô. Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam - Thụy Điển sẽ chính thức diễn ra từ ngày 1/6 đến ngày 5/6 tại Viện Phim Việt Nam (Hà Nội).
Lời thì thầm tủm tỉm một mình
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO