Khu đô thị đa mục tiêu và Khu đô thị định cư Lĩnh Nam góp phần giải bài toán an cư

Khu đô thị đa mục tiêu và Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam vừa được khởi công, do Công ty Cổ phần Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng và liên danh Đại Quang Minh – THACO – Hòa Phát làm chủ đầu tư.

Việc triển khai hai dự án diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh thực hiện các chủ trương lớn về phát triển nhà ở, chỉnh trang đô thị, tổ chức lại không gian phát triển và chuẩn bị quỹ nhà phục vụ nhu cầu tái định cư khi triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm.

Điểm đáng chú ý của mô hình khu đô thị đa mục tiêu là nhiều yêu cầu phát triển được đặt trong cùng một cấu trúc dự án. Bên cạnh nhà ở thương mại là nhà ở xã hội, nhà phục vụ tái định cư, cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trường học, y tế, thương mại, công viên và các công trình công cộng. Cách tiếp cận này hướng tới giải quyết đồng thời bài toán tạo lập quỹ nhà và điều kiện sống, thay vì phát triển từng khu nhà ở riêng lẻ, thiếu kết nối với hạ tầng và dịch vụ đô thị.

Cụ thể hóa định hướng phát triển nhà ở của Thủ đô

Phát triển nhà ở đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng trong quá trình tái cấu trúc không gian đô thị Hà Nội. Bài toán đặt ra không chỉ là đáp ứng nhu cầu nhà ở của dân số đô thị ngày càng tăng, mà còn phải chuẩn bị nguồn lực cho giãn dân, cải tạo, chỉnh trang đô thị, tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án hạ tầng.

Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đặt ra những định hướng lớn cho quá trình phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới. Trên cơ sở các định hướng đó, Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa bằng hệ thống quy hoạch, chương trình, đề án và các dự án đầu tư.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026 tiếp tục đặt yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển của Thành phố, gắn quy hoạch đô thị với hệ thống hạ tầng, các trục động lực và những không gian phát triển mới. Trong lĩnh vực nhà ở, Chương trình phát triển nhà ở của Thành phố được điều chỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Cùng với đó, Đề án Khu đô thị đa mục tiêu được xây dựng nhằm tạo thêm công cụ để Hà Nội phát triển quỹ nhà ở gắn với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các nhu cầu tái thiết đô thị.

Theo định hướng này, khu đô thị đa mục tiêu không đơn thuần là một dự án phát triển nhà ở. Mô hình hướng tới đáp ứng nhiều nhu cầu trong cùng một không gian, gồm nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà phục vụ tái định cư và các công trình hạ tầng, dịch vụ thiết yếu.

Lĩnh Nam là một trong những khu vực triển khai mô hình này

Khu đô thị đa mục tiêu tại phường Lĩnh Nam có diện tích khoảng 169,5 ha, quy mô dân số dự kiến 96.560 người. Liền kề là Khu đô thị định cư rộng khoảng 98 ha, quy mô dân số dự kiến khoảng 51.120 người. Trong tổng thể khu vực nghiên cứu khoảng 374 ha, khoảng 93 ha được dành cho công viên ven sông và khoảng 13,5 ha cho giao thông đối ngoại. Các hợp phần nhà ở, hạ tầng, giao thông và không gian công cộng được bố trí trong một cấu trúc có tính kết nối, tạo điều kiện hình thành một khu vực đô thị hoàn chỉnh.

Đáng chú ý, quỹ nhà phục vụ tái định cư được xác định ngay trong quá trình triển khai dự án. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để thành phố chủ động hơn trong bố trí chỗ ở cho người dân khi thực hiện giải phóng mặt bằng, hạn chế kéo dài thời gian tạm cư và hỗ trợ tiến độ các dự án hạ tầng. Theo cách tiếp cận này, việc chuẩn bị quỹ nhà có thể đi trước một bước so với nhu cầu phát sinh từ quá trình tái thiết và phát triển đô thị.

Tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực phía Nam Hà Nội

Vai trò của Lĩnh Nam không dừng ở việc bổ sung nguồn cung nhà ở. Đặt trong tổng thể định hướng phát triển của Hà Nội, khu vực này nằm trong quá trình tổ chức lại không gian đô thị phía Nam, nơi nhu cầu phát triển nhà ở cần được giải quyết cùng với giao thông, hạ tầng xã hội, không gian công cộng và hệ thống sinh thái ven sông Hồng.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đặt ra yêu cầu phát triển Hà Nội theo cấu trúc đa cực, đa trung tâm, khai thác các trục động lực và tăng cường kết nối giữa các khu vực phát triển. Đây là cơ sở quan trọng để Thành phố từng bước mở rộng không gian đô thị, giảm áp lực lên khu vực nội đô hiện hữu.

Trong quá trình đó, khu vực phía Nam có vai trò kết nối giữa không gian đô thị hiện hữu với các khu vực phát triển dọc sông Hồng và hệ thống hạ tầng đầu mối của thành phố.

Việc hình thành các khu đô thị mới tại đây vì vậy cần được đặt trong tổng thể phát triển của khu vực, thay vì tiếp cận theo từng dự án nhà ở riêng lẻ.

Tại Lĩnh Nam, Khu đô thị đa mục và Khu đô thị định cư khoảng được bố trí cùng hệ thống công viên ven sông, giao thông đối ngoại và các công trình hạ tầng đồng bộ. Cấu trúc này tạo điều kiện kết nối quỹ nhà ở với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và không gian công cộng, qua đó tăng khả năng tiếp nhận dân cư và bổ sung các chức năng đô thị cho khu vực phía Nam Hà Nội.

Đặc biệt, việc dành quỹ đất lớn cho công viên ven sông cho thấy phát triển đô thị tại Lĩnh Nam được đặt trong mối quan hệ với không gian sinh thái sông Hồng. Các khu vực công viên, mặt nước và hạ tầng điều tiết nước vừa bổ sung không gian công cộng, vừa tạo khoảng chuyển tiếp giữa khu vực xây dựng đô thị với hành lang ven sông.

Đây cũng là yêu cầu ngày càng rõ trong quá trình phát triển đô thị Hà Nội: mở rộng không gian phát triển phải đi cùng hoàn thiện hạ tầng và nâng cao khả năng thích ứng của đô thị.

Từ góc độ chính sách, Khu đô thị đa mục tiêu và Khu đô thị định cư Lĩnh Nam có thể được xem là một bước triển khai cụ thể các định hướng của Hà Nội về phát triển nhà ở gắn với tổ chức lại không gian đô thị.

Quỹ nhà ở tạo điều kiện giải quyết nhu cầu an cư và tái định cư; hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và không gian công cộng tạo nền tảng cho đời sống dân cư; trong khi quy mô phát triển của toàn khu vực góp phần bổ sung động lực cho không gian đô thị phía Nam.

Khi các cấu phần này được triển khai đồng bộ, Lĩnh Nam không chỉ bổ sung quỹ nhà cho thành phố, mà còn góp phần hình thành một không gian đô thị mới, kết nối với hệ thống hạ tầng và các định hướng phát triển dài hạn của khu vực phía Nam Hà Nội./.