Em bé trong Cánh đồng hoang giử thà nh tỷ phú

Cánh đồng hoang là phim truyện Việt Nam đầu tiên đoạt giải và ng Liên hoan phim Mátxcơva (1981), có vị trí đặc biệt trong lịch sử điện ảnh nước nhà . Là m nên thà nh công nà y, ngoà i tà i năng của đạo diễn và các diễn viên gạo cội, còn có sự đóng góp rất quan trọng của một diễn viên mới... 9 tháng tuổi.

Hình ảnh đứa bé vui đùa bất chấp hiểm nguy giữa vùng Đồng Tháp Mười (ĐTM) mênh mông; giữa bom đạn, máy bay của kẻ thù, đã khái quát sức mạnh tiửm ẩn và vô tận của nhân dân ta. Tôi đã thử đi tìm đứa bé ngà y ấy.

Diễn viên Thúy An và bé Thuận lúc đóng phim (chụp lại ảnh tư liệu).

Trước khi lên đường, tôi chỉ có mỗi thông tin ít ửi: Đứa bé ấy là con của một gia đình nghèo ở ĐTM. Phải là m sao đây? Chợt nhớ trong bộ phim có cảnh quân giải phóng ngồi họp trên xuồng, trong ấy có ông Đặng Trung Tâm - lúc ấy là Chủ tịch UBND huyện Mộc Hóa (tỉnh Long An) - cũng tham gia đóng cho vui, tôi đã tìm đến người cán bộ vử hưu ngoà i 80 tuổi nà y. Và tôi đã tìm đúng địa chỉ.

à”ng Tâm nói vanh vách: Đứa bé ấy tên Nguyễn Văn Thuận, con ông Nguyễn Văn Việt, cháu gọi đạo diễn Hồng Sến là bác ruột, ở tại xã Vĩnh Bửu, huyện Tân Hưng, quê hương của Hồng Sến.

Nhắc tới đứa bé trong Cánh đồng hoang, ông Tâm như hà o hứng háº³n lên, ông nói: Theo tôi, đứa bé mới là diễn viên chính của bộ phim. Để là m tăng hoà n cảnh khó khăn và ý chí của vợ chồng Ba Đô, Hồng Sến đã khai thác những tình huống rất đắt với đứa bé như cảnh chạy trốn máy bay địch phải cho con và o bao nylon dìm xuống nước, cảnh đứa bé bị rơi xuống dòng nước lũ....

Cảnh trong phim là thật

Từ đầu xã, hửi thăm nhà đứa bé trong phim Cánh đồng hoang, thật lạ, hầu như ai cũng biết. Sau đó tôi được biết, bộ phim sau khi hoà n thà nh đã được đem vử đây chiếu cho dân xem (năm 1979) và trở thà nh sự kiện lớn trong vùng, từ đó bé Thuận nổi tiếng cho tới bây giử.

Đi thêm độ 5 cây số, qua thêm một con sông, đến ấp Và m Gừa, một người dân chỉ tôi: Đó, ngôi nhà mới là của cha con bé Thuận, còn ngôi nhà cũ bên cạnh là nhà ông Hồng Sến, khu nhà mồ đó là của ông bà , cha mẹ Hồng Sến.

Nhà của cha con bé Thuận khá khang trang, còn mà u sơn mới, được cất trên nửn cao vượt đỉnh lũ. Bước và o sân, tôi gặp một phụ nữ đang phơi lúa, đó là bà Trương Thị Thu - mẹ của bé Thuận. Bà Thu cho biết bé Thuận đi gặt lúa ngoà i đồng, còn ông Hai Việt - cha của Thuận - đang nhậu bên hà ng xóm.

Có 2 đứa trẻ quấn quýt bên chân - bà Thu cho biết đó là 2 đứa con của Thuận. Một người phụ nữ trẻ bưng nước lên mời tôi, bà Thu nói: Vợ thằng Thuận đó.

Bà Thu nhớ lại: Lúc bác Hồng Sến vử chọn diễn viên, Thuận mới 4 tháng tuổi, đến khi đoà n là m phim vử quay thì được 9 tháng.

Sai đứa cháu đi kêu chồng vử có khách, bà Thu kể tiếp: Vì bác Hồng Sến là người nhà , biểu sao vợ chồng tui nghe vậy. Những lúc Thuận đóng cảnh té ngã xuống nước hay bử và o túi nylon dìm xuống nước, bác Sến đửu khéo léo kêu tôi đi nơi khác. Đến khi coi phim, thấy ghê quá, tui đã bật khóc vì thương con.

à”ng Hai Việt vử tới, ông niửm nở bắt tay tôi như thể người quen đã lâu. à”ng kể: Tui cũng có tham gia đóng phim đó, vai một du kích.

à”ng Việt còn cho biết, từ thời chiến tranh ông đã có lần được bác Hồng Sến đưa đi Bến Tre để tham gia đóng phim Đường vử phía trước. Nhắc vử cảnh quay bé Thuận từ trên sà n rơi tõm xuống nước, ông Việt cho biết đó là cảnh quay thật hoà n toà n, chính ông phải lặn trước xuống nước để đón đứa con khi nó rơi xuống.

Có tiếng lao xao ngoà i bử sông, ông Việt cho biết Thuận chở lúa gặt ngoà i ruộng vử tới. Đứa bé 9 tháng tuổi ngà y nà o giử đã là người đà n ông vạm vỡ tuổi 34, tay cầm sà o điửu khiển cho ghe lúa cặp bử một cách gọn gà ng.

Thuận trở nên rụt rè khi ông Việt nói: Có nhà báo tới kiếm mà y. Thuận chưa kịp chuyện trò gì với tôi thì 2 đứa con nhử đã chạy tới ôm lấy chân kêu ba Xựng, ba Xựng vử....

Thuận cùng vợ con

Ở ĐTM trời tối như nhanh hơn, chúng tôi chưa tròn câu chuyện thì tiếng bù tọt đã kêu vang ngoà i đồng, trên trời mây vần vũ báo hiệu một cơn mưa đang đến. Tôi định kiếu từ ra vử, ông Việt nói: Từ đây vử tới thị trấn Tân Hưng khoảng 30 cây số đường vắng, trời tối lại chuyển mưa, hơi nguy hiểm, hay là chú ngủ lại mai vử....

à”ng Việt hú anh em, bạn bè hà ng xóm: Có nhà báo tới chơi, ở lại đêm. Trong nháy mắt, 5 “ 6 người đà n ông đến nhà ông Việt, bắt tay vui vẻ với tôi. Cũng trong nháy mắt, các món mồi nhậu đặc sản vùng ĐTM được bưng lên. Chủ nhà không đãi rượu đế, mà là bia lon, kêu chở tới một lúc 2 “ 3 thùng.

Thuận cũng được cha kêu ngồi nhậu với khách, cậu bé có tửu lượng khá, cà ng uống cà ng tỉnh. Đêm vùng ĐTM tĩnh lặng, ngoà i bà n nhậu sôi động của chúng tôi, bốn bử vắng tanh. Khi đã ngà say, bé Thuận mới bắt đầu bộc bạch chuyện đời mình...

Đứa bé giử là tỉ phú

Thuận cho biết, chính anh khi lớn lên xem lại những cảnh phim do mình đóng cũng xúc động và thích thú, anh thầm mơ một ngà y nà o đó được theo nghử của ông Tư Hồng Sến.

Cà ng lớn Thuận cà ng đẹp trai, to lớn, có nụ cười giống hệt Hồng Sến. Và cậu bé đã dấn thân đi theo ông Tư khi vừa tròn 17 tuổi. Vử Sà i Gòn, Thuận ở chung nhà gia đình Hồng Sến để nhử ông Tư giúp thi và o trường điện ảnh. Nhưng Thuận đã không có duyên với điện ảnh, vì ngay sau đó Hồng Sến đổ bệnh và qua đời năm 1995.

Hết chỗ nương tựa, Thuận đà nh trở vử quê là m ruộng. Sau đó Thuận cưới vợ, sinh con, gắn bó với nghử nông, ước mơ là m diễn viên điện ảnh chỉ còn là kỷ niệm.

Thuận tâm sự: Nhưng có khi vậy mà may, nghe nói nghử diễn viên điện ảnh lông bông, nghèo khó, còn em bây giử cuộc sống ổn định. Khái niệm ổn định của Thuận sau đó được ông Việt diễn giải đầy đủ hơn: Thuận đang có trong tay 10ha ruộng trồng lúa 2 vụ, có 1 máy gặt đập liên hợp, 1 máy cà y... Tính sơ sơ tà i sản của bé Thuận đã lên tới 3 “ 4 tỉ đồng.

à”ng Việt nhớ lại: Sau giải phóng, vợ chồng tui rất nghèo, chỉ có hơn ha ruộng, trồng lúa 1 vụ rất bấp bênh. Thằng Thuận nó nghỉ học ở Sà i Gòn vử là m cùng tui, từ từ tích lũy mua thêm ruộng, lúc đó là m ruộng khó khăn, người ta kêu bán rất nhiửu. Sau khi nó cưới vợ, tui cho ra riêng với 5 ha ruộng. Thời may nó là đứa chí thú, là m lụng tích lũy mua thêm ruộng, rồi máy gặt đập... Chớ nó mà đi theo nghử điện ảnh của ông Tư, hổng biết bây giử ra sao.

Rồi ông Việt và mấy người hà ng xóm nhắc vử sự tà i hoa của Hồng Sến và cái nghèo của vợ chồng Hồng Sến “ Thúy An, nghèo cho đến chết! Rượu và o lời ra, một người hửi bé Thuận: Trong phim có cảnh mà y bú vú bà Thúy An, đố mà y vú ai?. Tất cả cười rần, họ đã biết câu trả lời, chỉ có tôi là lơ ngơ.

à”ng Việt giải thích: Nó bú mẹ nó, chứ bà Thúy An lúc đó mới ngoà i 20 tuổi, chưa có con, lấy đâu ra sữa mà cho bú. Ngà y ấy bà Thu vì ăn uống kham khổ, không đủ sữa, bé Thuận phải bú thêm nước cơm, nên ốm nhom, mà bây giử đã là tỉ phú ở ĐTM với ruộng đất cò bay tháº³ng cánh. Mọi người kể chuyện 34 năm trước mà cứ ngỡ mới vừa hôm qua.