Đồng bộ giải pháp đưa 100% người dân Thủ đô tham gia bảo hiểm y tế vào năm 2030

Mục tiêu bao phủ 100% bảo hiểm y tế toàn dân đến năm 2030

Đến năm 2030, Thành phố đặt ra mục tiêu là phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt các chỉ tiêu về phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Thành phố và bảo hiểm xã hội Việt Nam giao. Đầu tiên, cơ quan chức năng sẽ thực hiện bao phủ Bảo hiểm y tế toàn dân nhằm đưa tỷ lệ bao phủ đạt mức tuyệt đối 100%. Tiếp theo, tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm xã hội trên lực lượng lao động trong độ tuổi lao động cần đạt mốc 70%, tương đương với số người tham gia bảo hiểm xã hội không thấp hơn 3.702.304 người theo đúng định hướng tại Nghị quyết số 403/NQ-CP ngày 10/12/2025 của Chính phủ. Trong cơ cấu này, tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trên lực lượng lao động trong độ tuổi phải đạt 60%, còn tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện của người nông dân và lao động khu vực phi chính thức chiếm 10% lực lượng lao động trong độ tuổi, hướng tới mục tiêu vượt mốc 113.080 người tham gia được giao tại Nghị quyết số 403/NQ-CP. Cuối cùng, chỉ tiêu về tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp trên tổng số lực lượng lao động trong độ tuổi lao động được kỳ vọng sẽ đạt mức 50%.

Nhiệm vụ và các giải pháp thực hiện đồng bộ

Tăng cường thông tin, tuyên truyền và phổ biến chính sách pháp luật là giải pháp hàng đầu. Các cấp, các ngành có trách nhiệm chỉ đạo công tác truyền thông rộng rãi nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền lợi và nghĩa vụ bảo hiểm. Nội dung và hình thức tuyên truyền sẽ được đổi mới mạnh mẽ để phù hợp với từng địa bàn và nhóm đối tượng, đặc biệt quan tâm tới nông dân, tiểu thương, hộ kinh doanh cá thể tại các làng nghề. Thành phố chú trọng phát huy vai trò của các cá nhân có uy tín trong cộng đồng, tăng cường truyền thông trên nền tảng số, các công cụ công nghệ mới và ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi. Đội ngũ nhân viên của các tổ chức hỗ trợ phải bám sát cơ sở để tư vấn kiên trì, giải thích rõ lợi ích thiết thực của bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế hộ gia đình. Đồng thời, các cơ quan chức năng sẽ kịp thời biểu dương các đơn vị thực hiện tốt, bên cạnh việc công khai danh tính những tổ chức, doanh nghiệp cố tình vi phạm pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Công tác xác định, phân loại đối tượng thuộc diện tham gia cần được triển khai khoa học và chính xác. Bên cạnh việc duy trì bền vững nhóm đối tượng đang tham gia, các cơ quan chức năng sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thuế để chia sẻ dữ liệu lao động kê khai thuế hàng tháng và hàng quý. Ủy ban nhân dân cấp xã có nhiệm vụ chia sẻ dữ liệu về người quản lý doanh nghiệp, thành viên hợp tác xã không hưởng lương, hộ kinh doanh, người lao động đi làm việc ở nước ngoài, người hoạt động không chuyên trách và lực lượng dân quân thường trực. Đối với nhóm được Ngân sách Nhà nước đóng hoặc hỗ trợ một phần, các đơn vị cần rà soát chính xác đối tượng thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, trẻ em dưới 6 tuổi, người cao tuổi từ 70 đến dưới 75 tuổi, người dân tộc thiểu số và lực lượng an ninh trật tự cơ sở. Song song với đó, các cơ sở giáo dục phải chủ động cung cấp dữ liệu học sinh, sinh viên theo từng lớp học để xác định chính xác những trường hợp chưa tham gia bảo hiểm y tế.

Nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức hỗ trợ và quản lý Nhà nước là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy các chỉ tiêu. Hệ thống tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng sẽ được mở rộng theo hướng chuyên nghiệp, tận tâm, có đào tạo kỹ năng chuyên sâu và được giao chỉ tiêu cụ thể đến từng nhân viên. Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế các cấp sẽ thường xuyên được rà soát, kiện toàn để tăng cường hiệu lực điều hành. Lực lượng chức năng sẽ đẩy mạnh công tác kiểm tra chấp hành pháp luật lao động, kiên quyết xử phạt hành chính các hành vi trốn đóng bảo hiểm bắt buộc để làm cơ sở xử lý hình sự theo Điều 216 Bộ luật Hình sự. Việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan như Tài chính, Nội vụ, Thuế, Thanh tra, Công an, Thống kê và Liên đoàn Lao động sẽ được duy trì thường xuyên để nâng cao hiệu quả quản lý.

Xây dựng cơ chế hỗ trợ, bảo đảm quyền lợi và đẩy mạnh cải cách hành chính cấu thành nhóm giải pháp tạo động lực thu hút người dân. Thành phố sẽ tích cực huy động các nguồn lực xã hội để hỗ trợ các đối tượng chính sách tham gia bảo hiểm, xem xét nâng mức hỗ trợ cao hơn quy định chung nhằm khuyến khích người dân. Toàn hệ thống bảo hiểm xã hội thành phố cam kết nâng cao trình độ chuyên môn, giải quyết hồ sơ hưởng chế độ kịp thời, minh bạch, đồng thời ngành y tế chỉ đạo nâng cao chất lượng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại các cơ sở y tế, nhất là tuyến cơ sở. Quá trình chuyển đổi số toàn diện sẽ được đẩy mạnh thông qua việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và liên thông cơ sở dữ liệu giữa các sở, ngành. Các doanh nghiệp thực hiện giao dịch hồ sơ điện tử và dịch vụ công trực tuyến toàn trình phải đạt tỷ lệ 100%. Các thủ tục hành chính sẽ được thực hiện thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng iHanoi cùng cơ chế một cửa liên thông không phân biệt địa giới hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đóng vai trò là cơ quan chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã tổ chức triển khai toàn diện kế hoạch này. Đơn vị có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí xây dựng chuyên mục truyền thông chuyên sâu, chủ trì tham mưu giao chỉ tiêu phát triển đối tượng vào kế hoạch kinh tế - xã hội hàng năm của từng địa phương, bảo đảm đến năm 2030 số người tham gia không thấp hơn chỉ tiêu Trung ương giao. Bảo hiểm xã hội Thành phố cũng chủ trì rà soát dữ liệu doanh nghiệp chưa tham gia bảo hiểm, tham mưu bố trí kinh phí hỗ trợ từ ngân sách, phối hợp kiểm tra liên ngành, kiên quyết xử lý các vi phạm đóng bảo hiểm và triển khai cài đặt ứng dụng VssID đạt tỷ lệ tuyệt đối cho người tham gia.

Sở Nội vụ có trách nhiệm phối hợp tuyên truyền chính sách bảo hiểm, đặc biệt tập trung vận động người lao động nghỉ việc đang hưởng trợ cấp thất nghiệp chuyển sang tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đơn vị thực hiện quản lý tốt việc khai trình lao động tại các doanh nghiệp và quản lý đối tượng chính sách thuộc phạm vi phụ trách, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra tình hình chấp hành pháp luật bảo hiểm tại các đơn vị sử dụng lao động.

Sở Tài chính chủ trì phối hợp tuyên truyền pháp luật bảo hiểm ngay từ khâu cấp phép đầu tư hoặc đăng ký kinh doanh cho doanh nghiệp, định kỳ hàng quý tổng hợp danh sách doanh nghiệp mới gửi cơ quan bảo hiểm xã hội. Sở phối hợp tham mưu Hội đồng nhân dân giao chỉ tiêu phát triển đối tượng vào kế hoạch kinh tế - xã hội hàng năm, đồng thời chủ trì tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ mức đóng từ ngân sách theo đúng quy định.

Cục Thuế thành phố Hà Nội có trách nhiệm lồng ghép công tác rà soát, đối chiếu dữ liệu lao động tham gia bảo hiểm với bảng kê chi tiết thuế thu nhập cá nhân trong các đợt kiểm tra thuế tại doanh nghiệp, yêu cầu các đơn vị chưa tham gia phải khắc phục ngay. Cục Thuế thực hiện chia sẻ kịp thời các thông tin về doanh nghiệp thành lập mới, tạm ngừng kinh doanh, giải thể hoặc phá sản cho cơ quan bảo hiểm xã hội cùng cấp bằng văn bản hoặc dữ liệu điện tử định dạng chuẩn.

Cục Thống kê Thành phố thực hiện cung cấp thông tin thống kê hàng năm về quy mô dân số và lực lượng lao động trong độ tuổi trên địa bàn, tạo cơ sở khoa học để xây dựng chỉ tiêu kế hoạch và xác định các nhóm đối tượng tiềm năng cần khai thác.

Sở Y tế tập trung chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh tổ chức tốt công tác điều trị bằng bảo hiểm y tế, nâng cao y đức và chất lượng phục vụ, kiên quyết xử lý các hành vi tiêu cực, gây phiền hà cho người bệnh. Sở hướng dẫn các bệnh viện cung ứng đầy đủ thuốc, vật tư y tế thuộc phạm vi quyền lợi của người bệnh, thực hiện nghiêm túc thực hành tiết kiệm và chống lãng phí trong chỉ định điều trị.

Sở Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm chỉ đạo các trường học trực thuộc bảo đảm tỷ lệ học sinh tham gia bảo hiểm y tế đạt tuyệt đối 100%. Chỉ tiêu này được xem là tiêu chí cứng để đánh giá thi đua, khen thưởng tập thể và người đứng đầu cơ sở giáo dục. Sở phối hợp bố trí kinh phí đóng, hỗ trợ đóng đúng quy định và kiểm tra việc sử dụng quỹ chăm sóc sức khỏe ban đầu tại các trường học.

Sở Tư pháp tham mưu đẩy mạnh phổ biến giáo dục pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và khám chữa bệnh trên các phương tiện truyền thông của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật và hệ thống truyền thanh cơ sở, đồng thời hỗ trợ thẩm định, hướng dẫn xây dựng các cơ chế hỗ trợ đặc thù của Thành phố.

Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì hỗ trợ cơ quan bảo hiểm đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, tập trung xây dựng và vận hành Mini App trên nền tảng ứng dụng iHanoi để thông báo tự động thời hạn tham gia bảo hiểm cho người dân, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực an sinh xã hội.

Thanh tra Thành phố thực hiện tham mưu phê duyệt và tổ chức thực hiện các kế hoạch thanh tra định kỳ, đột xuất đối với các doanh nghiệp chậm đóng hoặc đóng bảo hiểm không đầy đủ cho người lao động theo đề xuất của các cơ quan chuyên ngành.

Sở Du lịch có trách nhiệm cung cấp danh sách hướng dẫn viên du lịch được cấp phép hàng tháng cho cơ quan bảo hiểm xã hội để làm cơ sở quản lý, đồng thời đôn đốc, tuyên truyền lực lượng này tham gia bảo hiểm bắt buộc hoặc tự nguyện theo đúng đối tượng phù hợp.

Công an thành phố Hà Nội chỉ đạo lực lượng công an cấp cơ sở phối hợp rà soát, lập danh sách tổ chức, cá nhân chưa tham gia bảo hiểm tại địa bàn cư trú để tuyên truyền chấp hành pháp luật. Công an Thành phố thực hiện kết nối, xác thực dữ liệu căn cước công dân với thẻ bảo hiểm y tế, làm sạch dữ liệu người tham gia, đồng thời chủ động phát hiện, tiếp nhận và điều tra xử lý các tin báo tố giác tội phạm liên quan đến hành vi gian lận hoặc trốn đóng bảo hiểm theo Bộ luật Hình sự.

Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội phối hợp thực hiện tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính ngành bảo hiểm theo cơ chế một cửa liên thông tại bộ phận một cửa và Cổng dịch vụ công quốc gia, đồng thời lồng ghép tuyên truyền chính sách tại trung tâm và các điểm hỗ trợ dịch vụ công số.

Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp cung cấp thông tin, đề nghị các cơ quan thông tấn báo chí Trung ương và địa phương tăng cường thời lượng, chất lượng tuyên truyền về chủ trương, chính sách bảo hiểm nhằm nâng cao ý thức tự giác của người dân Thủ đô.

Các sở, ban, ngành khác của Thành phố có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc Luật Bảo hiểm xã hội và Luật Bảo hiểm y tế cho toàn thể cán bộ, công chức, viên chức tại đơn vị mình, tích cực tham gia tuyên truyền pháp luật và thực hiện nghiêm túc Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, đồng thời chia sẻ dữ liệu chuyên ngành để phục vụ việc khai thác đối tượng tiềm năng.

Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội và Hội đồng nhân dân các cấp tăng cường công tác giám sát việc thực thi chính sách pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp tại các địa phương, kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội cùng các tổ chức thành viên phối hợp chặt chẽ trong việc tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân tích cực chấp hành chính sách của Đảng và Nhà nước, tăng cường giám sát và phản biện xã hội đối với các chính sách an sinh xã hội, kịp thời phản ánh bất cập để kiến nghị sửa đổi. Các tổ chức tích cực vận động nguồn lực xã hội hóa từ các doanh nghiệp, nhà hảo tâm để hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Trong đó, Liên đoàn Lao động Thành phố tập trung tuyên truyền qua hệ thống công đoàn cơ sở để người lao động hiểu rõ việc thỏa thuận không tham gia bảo hiểm là vi phạm pháp luật, chỉ đạo công đoàn cơ sở bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đoàn viên và phối hợp kiểm tra, khởi kiện các đơn vị vi phạm. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Thành phố chỉ đạo các cơ sở đoàn tích cực vận động thanh niên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội thực hiện chỉ đạo các cơ quan báo chí, phát thanh và truyền hình của Thành phố xây dựng chương trình phối hợp định kỳ với cơ quan bảo hiểm, mở các chuyên trang, chuyên mục chuyên sâu nhằm định hướng dư luận, nâng cao nhận thức và ý thức tự giác của toàn dân hướng tới mục tiêu an sinh xã hội toàn diện.

Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn căn cứ vào chỉ tiêu chung của thành phố để chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể hóa các mục tiêu phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội của địa phương mình, bảo đảm tiến độ và lộ trình đề ra./.