Con đường gốm sứ tiến hay lùi?

Chê thì dễ...

Theo chị Nguyễn Thu Thủy - người điửu hà nh dự án, năm 2006 Công ty nghệ thuật Tân Hà  Nội chỉ có ý định xin thà nh phố cho phép thực hiện trên 6.500m2 bức tường đê ven sông Hồng bằng nguồn kinh phí xã hội hóa. Nhưng sau đó, thà nh phố đã quyết định cấp một phần kinh phí để hỗ trợ, khoảng 27% tổng dự toán, số còn lại sẽ triển khai theo phương thức vận động xã hội hóa (theo Quyết định số 4218/QD-UBND ngà y 23.10.2007 của UBND TP Hà  Nội).

Аử tà i trên 1.825m2 tranh của Con đường gốm sứ khá đa dạng, đó là  các họa tiết hoa văn trang trí theo dòng chảy lịch sử­, tranh gốm thiếu nhi, tranh gốm đương đại của các nghệ sĩ Việt Nam và  quốc tế... Tuy nhiên, cũng chính vì sự "đa dạng" ấy nên có ý kiến cho rằng chủ đử rời rạc, chưa thống nhất. PGS-TS Nguyễn Аỗ Bảo - Chủ tịch Hội Mử¹ thuật Hà  Nội, nhận xét "họa tiết, bố cục hoa văn trang trí trên Con đường gốm sứ chưa thật bắt mắt". Song, ông Bảo lại cho rằng không thể đòi hửi quá cao vử chất lượng đối với một dự án nghệ thuật cộng đồng, bởi tiêu chí đánh giá sẽ không thể giống như nghệ thuật hà n lâm, kinh viện.

Cụ thể, trong nghệ thuật cộng đồng, sẽ có cả những người chuyên nghiệp, những người không chuyên, trẻ con lẫn người lớn tham gia và  tất cả đửu bình đẳng. Như vậy, tiêu chí để đánh giá sẽ là  tính tương tác của cộng đồng đến đâu, chứ không phải tính chuyên nghiệp của từng người. "Hãy tưởng tượng, con đường ven đê trước đây vốn chỉ đầy rác rưởi, giử có thêm những viên gốm đầy mà u sắc... Hà  Nội sẽ đẹp hơn rất nhiửu nếu ai cũng có ý tưởng là m đẹp cho thà nh phố. Không khó để chỉ ra những nhược điểm của dự án Con đường gốm sứ; nhưng chê thì dễ, giải quyết vấn đử mới khó", ông Bảo nói.

Аến nay dự án đã có 20 họa sĩ Việt Nam và  10 họa sĩ quốc tế tham gia thiết kế, triển khai; 50 sinh viên mử¹ thuật (hai trường Аại học Mử¹ thuật Yết Kiêu và  Mử¹ thuật Công nghiệp) cùng các nghệ nhân và  công nhân tham gia thi công. Cũng theo họa sĩ Nguyễn Thu Thủy, chính vì mục đích của dự án là  khuyến khích cộng đồng tham gia nên cộng đồng sẽ có ý thức gìn giữ công trình nghệ thuật và  địa điểm đặt tác phẩm của chính mình.

Không phải thích vẽ gì thì vẽ

"Dự án Con đường gốm sứ vẫn tiếp tục được thực hiện trong thời gian tới. Tuy nhiên, tôi đã đử nghị cần phải có quy chế vử đặt logo quảng cáo của nhà  tà i trợ lên tác phẩm như thế nà o cho phù hợp. Tất nhiên, với một dự án mà  chủ yếu trông cậy và o nguồn xã hội hóa như thế thì không thể tránh khửi việc đặt logo. Nhưng thà nh phố cũng đã thường xuyên định kử³ kiểm tra để góp ý, nhắc nhở những người thực hiện. Hiện nay, từng đoạn trong dự án Con đường gốm sứ đửu có hội đồng duyệt, xem xét, đóng góp ý kiến, chứ không phải thích vẽ gì thì vẽ" - à”ng Nguyễn Trọng Tuấn, Chánh văn phòng Ban chỉ đạo kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long.

Không có tà i trợ sẽ không kịp tiến độ

Nguyễn Thu Thủy cho biết, sở dĩ khi viết dự án trình UBND TP phê duyệt, chị đử xuất Con đường gốm sứ sẽ là  một công trình nghệ thuật công cộng huy động nguồn vốn xã hội hóa, là  vì khi các nhà  tà i trợ gắn logo của họ bên cạnh bức tranh họ tà i trợ, thì họ sẽ là  người đầu tiên chăm lo giữ gìn đoạn tranh đó nhất. Hơn nữa, cũng theo chị Thủy, việc vinh danh nhà  tà i trợ là  điửu cần thiết và  đương nhiên, nhất là  với các nguồn xã hội hóa. Chẳng hạn, ở Barcelona (Tây Ban Nha), công viên Park Guel được lấy tên nhà  tà i trợ nghệ thuật thay vì tên của nghệ sĩ sáng tạo ra nó. Tại cầu thang xuống vịnh Toronto ở Canada, các nhà  tà i trợ cũng được đặt tên mình trên các khu vực được phân công trang trí và  là m sạch, đà i phun nước Archibald ở trung tâm thà nh phố Sydney cũng mang tên nhà  tà i trợ... "Nếu không có các nhà  tà i trợ, thử­ hửi những dự án nghệ thuật công cộng là m đẹp cho thủ đô có đủ kinh phí thi công và  liệu có kịp tiến độ để kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long?", chị Thủy nói.

Tuy nhiên, sơ suất của những người thực hiện dự án là  đã đặt logo của nhà  tà i trợ quá to, gây bức xúc dư luận. Song, đến thời điểm hiện tại (ngà y 10.9), Công ty nghệ thuật Tân Hà  Nội đã sử­a chữa bằng việc tháo dỡ các logo trang trí và  chử quy chế mới của thà nh phố vử việc treo logo của nhà  tà i trợ.

Theo dự kiến, đầu tháng 10 tới, các nghệ sĩ à từ Toscana sẽ tới Hà  Nội cùng với phác thảo và  những viên gốm mosaic nguyên bản. Cuối tháng 11, nghệ sĩ gốm của nước Anh Paul Scott cũng sẽ tới Hà  Nội để thực hiện một đoạn tranh gốm theo kử¹ thuật vẽ và  in dưới men. Tháng 12, nhà  điêu khắc Joe Brenman từ thà nh phố bích họa nổi tiếng Philadelphia (Mử¹)và  nghệ sĩ gốm Joel Bennett từ Sonoma (California, Mử¹) sẽ tới Hà  Nội là m việc cho dự án. Công ty nghệ thuật Tân Hà  Nội cũng vừa nhận lời mời sang hợp tác là m tranh ghép gốm ở Chicago (Mử¹) và  Rawson (Argentina).