Chuyện lấy "nước thiêng" ở ngã ba Bạch Hạc

HNM| 10/12/2014 10:18

NHN Online - Dịp cuối năm, nhiửu nơi có tục cải táng mồ mả hay khánh thà nh nhà  mới cũng là  lúc ngã ba sông Bạch Hạc thuộc phường Bạch Hạc, TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ tấp nập lạ thường.

Người khắp nơi đổ vử đây chỉ với mục đích lấy cho bằng được "nước thiêng" để hoà n tất những công việc trọng đại của một đời người. Phóng viên Hà nộimới đã qua một "đêm trắng" tại ngã ba linh thiêng nà y và  có những trải nghiệm đặc biệt cũng như nhiửu trăn trở vử một loại hình dịch vụ tự phát đang tiửm ẩn nhiửu nguy cơ mất an toà n...

Chiếc thuyửn đưa phóng viên ra điểm lấy nước thiêng.
Chiếc thuyửn đưa phóng viên ra điểm lấy nước thiêng.


Một đêm ở ngã ba thiêng

Bạch Hạc - nơi gặp gỡ của con sông Hồng đử nặng phù sa với dòng sông Lô và  sông Đà  xanh biếc; gắn liửn với lịch sử­ phát triển dựng nước và  giữ nước của dân tộc Việt. Tương truyửn và o buổi đầu dựng nước, Lạc Long Quân từ trên núi Nghĩa Lĩnh nhìn vử phương Nam thấy ba con sông hợp lưu tạo thà nh bãi phù sa trù phú, có đà n hạc đậu trắng một vùng đẹp tựa tiên nga nên gọi đó là  Bạch Hạc - nơi đất là nh chim đậu, lan tửa vượng khí núi sông. Cũng từ điểm giao nhau đặc biệt của tam giang, dòng nước đử nặng phù sa từ đồng bằng châu thổ hòa và o dòng thủy lưu xanh biếc từ núi cao tạo thà nh một mà u sắc đặc biệt, huyửn bí. Với quan niệm điểm hợp lưu của ba dòng sông nơi đất Tổ sẽ tạo thà nh nguồn nước có sự liên kết âm - dương, từ nhiửu năm trước đây nước sông ở ngã ba Bạch Hạc đã được "chuyên dụng" và o những việc trọng đại như tắm rử­a cho người chết khi khâm liệm, cải táng mồ mả, là m móng xây nhà , đửn hoà n thổ công... Và  cũng theo quan niệm truyửn khẩu, phải đi thuyửn nhử để không là m kinh động trời đất, nước ở ngã ba ấy phải lấy và o lúc nử­a đêm, thời khắc ngà y cũ và  ngà y mới giao hòa thì mới linh nghiệm... 

Từ những chuyện kể nhuốm mà u huyửn bí ấy cộng với "máu nghử nghiệp", tôi lên thuyửn ra ngã ba Bạch Hạc và o một đêm đầu đông sau khi đã trang bị cho mình máy ảnh, áo ấm và  thứ không thể thiếu là  một chiếc đèn pin nhử. Mảnh trăng thượng tuần cong như con thuyửn, ẩn hiện trong mà n mây mửng, thả thứ ánh sáng mử ảo xuống mặt nước đen đặc. Bến đò trước đửn Tam Giang vắng lặng, chỉ có một chiếc thuyửn nhử đang đợi chúng tôi. Người lái đò là  một phụ nữ, chừng ngoà i 40 tuổi, thân hình gầy gò trong chiếc áo bộ đội bạc phếch và  nét mặt khắc khổ. Nhìn chiếc thuyửn trống trơ, ghế ngồi là  mấy thanh gỗ bắc ngang, không hử có áo phao hay phao cứu sinh, cũng chẳng đèn đóm gì, xung quanh là  dòng sông mênh mông tối sẫm, tôi đã thoáng chùn bước. 

Gió sông phả và o mặt lạnh buốt, thuyửn đi được chừng dăm phút thì mùi hương trầm đâu đó ấm sực lên. Tôi đưa mắt nhìn, chị Thơm - người phụ nữ lái đò đã chuyển lái cho cậu em đi cùng để lên mũi thuyửn, bà y biện đồ lễ và  lầm rầm khấn vái gì đó. Ngồi xuống cạnh tôi, chị bảo nghử nà y là  nghử tâm linh, "đất có thổ công, sông có hà  bá", mình muốn xin lộc thì phải thà nh tâm. Câu chuyện vử cuộc đời buồn của chị Thơm khiến tôi phần nà o quên đi cái cảm giác chòng chà nh, rửn rợn khi con thuyửn bập bửnh giữa dòng nước trong mà n đêm đen sẫm. Chị sinh năm 1968, là  con gái là ng Bạch Hạc, từ nhử đến lớn, lấy chồng, sinh con vẫn gắn với chiếc thuyửn nhử buôn bán dọc các bến thuyửn nơi ngã ba sông nà y. Chị bảo là m nghử nà y, việc tưởng đơn giản là  chở khách ra đúng địa điểm ngã ba sông, nơi ba dòng nước chập một, nhưng không phải ai cũng xác định đúng. Quãng đường từ bến thuyửn Tam Giang ra đến đó chừng 4-5km, thuận tiện thì đi vử khoảng hơn một giử đồng hồ nhưng nhiửu khi sóng cả, gió lớn, thuyửn lại nhử, điửu khiển thật không dễ dà ng. Có cả chục thuyửn chở khách dọc bến sông nà y nhưng chỉ và i người có kinh nghiệm mới tìm đúng vị trí "thiêng". Ban ngà y nhìn mà u nước mà  xác định không khó nhưng đêm đến chị tìm nguồn nước thiêng bằng tay. Theo hướng dẫn của chị, tôi vươn tay qua mạn thuyửn... Một cảm giác âm ấm luồn qua kẽ tay, chị bảo đó là  sông Hồng, nước nhiửu phù sa nên cảm giác nặng và  ấm hơn. Còn dòng nước sông Lô ban ngà y trong xanh thì đêm đến sử tay thấy là nh lạnh, chỗ giao nhau của hai dòng nước có cảm giác man mát, dễ chịu...

Khi đã xác định đúng nơi cần đến, chị Thơm tắt động cơ, con thuyửn trôi tự do giữa bốn bử trời nước, xung quanh yên tĩnh đến lạ lùng. Chị nhắc khách tản ra hai bên mạn lấy nước cho cân thuyửn, không nên nói to và  cũng không quên nhắc tôi đừng chụp ảnh có đèn là m kinh động... Khách lấy nước xong, con thuyửn quay đầu và o doi đất giữa ngã ba sông. Аất cát ở đây mịn, sạch, cũng là  thứ "đất thiêng" theo quan niệm của nhiửu người. Vùng bãi bồi nà y rộng và  hoang vắng, ánh đèn pin của tôi bị nuốt chử­ng trong cái mênh mông, hun hút của bóng đêm và  um tùm lau sậy. Аứng ở đây mới cảm nhận hết được cái bao la, rợn ngợp của vùng ngã ba sông linh thiêng...

Nguy cơ một phong tục đẹp bị lợi dụng

Theo những bậc cao niên ở là ng Bạch Hạc, tục lấy nước ở ngã ba sông thường chỉ gắn với lễ hội đửn Tam Giang và o dịp 25 tháng Chín và  10 tháng Ba âm lịch hà ng năm, còn đửn Mẫu Tam Giang thì và o 22 tháng Hai âm lịch. Việc lấy nước cũng diễn ra theo nghi thức từ xa xưa, có đầy đủ đội tế nam, nữ. Người ta bơi chải đua thuyửn ra ngã ba sông để lấy nước cầu may. Tục xưa ban đầu là  thế, ngà y nay nhiửu người coi nước ngã ba sông Bạch Hạc là  nước thiêng, dù xa xôi ngà n dặm, ở tận trong Nam ngoà i Bắc cũng cất công tìm vử đây xin nước. 

Kể từ ngà y người từ các nơi đổ xô vử đây, đời sống dân vạn chà i khấm khá rõ rệt. Trung bình mỗi chuyến đò đưa khách ra lấy nước thu vử 4-5 trăm nghìn đồng, ngà y thường mỗi chủ đò đi được và i chuyến. Có ngà y cuối năm cao điểm chị Thơm đi đi, vử vử nơi ngã ba sông đến 8 lần. Vì vậy, nhiửu gia đình ở phường Bạch Hạc trước đây sống chủ yếu bằng nghử chà i lưới hoặc buôn bán nhử, còn bây giử nghử chính lại là  chở khách ra ngã ba sông lấy nước thiêng và  là m các dịch vụ khác trên bử. Dọc theo hai bên đường dẫn và o đửn chùa Tam Giang, hà ng quán mọc lên nhan nhản, dù không lộ liễu bà y bán các loại can nhựa nhưng chỉ cần khách hửi mua thì số lượng hà ng trăm chiếc cũng có. Chiếc can nhựa dung tích 10 lít bình thường chỉ có giá khoảng 15-20 nghìn đồng nhưng ở đây có giá gấp đôi. Аiửu khiến tôi ngạc nhiên là  bất kử³ hà ng quán nà o cũng đửu có sẵn "nước thiêng" để bán với giá đắt đử: Không dưới 300 nghìn đồng một can 20 lít. Thế nhưng, chẳng vị khách nà o kêu ca, phà n nà n đắt rẻ, chủ quán nói bao nhiêu thì đưa bấy nhiêu. Và  cà ng ngạc nhiên là  không ai hửi vử nguồn gốc của những can nước nà y dù không có gì bảo đảm chắc chắn rằng đó là  nước được lấy ở ngã ba Bạch Hạc hay chỉ là  nước sông đơn thuần? Băn khoăn nà y là  hoà n toà n có căn cứ khi tôi được biết có những chủ thuyửn chở khách chưa đến ngã ba sông đã chỉ đại một khu vực gần hơn cho khách lấy nước thiêng. Hoặc có chủ quán chỉ ra bử sông lấy nước đóng và o can, bảo đó là  nước thiêng, khách từ xa đến lần đầu cũng chỉ biết móc ví... 

Một thực trạng khiến nhiửu người băn khoăn lo lắng là  việc chở khách đi lại trên sông bằng thuyửn nhử và o đêm khuya hay sáng sớm trong khi trên thuyửn không hử có phương tiện cứu sinh, người lái chủ yếu điửu khiển thuyửn bằng kinh nghiệm thực sự tiửm ẩn rất nhiửu nguy cơ mất an toà n. Nhìn dòng nước ngã ba sông, nơi hợp lưu của ba con sông lớn đang cuồn cuộn tạo những xoáy lớn, xoáy nhử khiến người nhát hay có linh cảm nghĩ vử điửu bất an. Nhỡ xảy ra việc không may mắn thì việc sống sót thật hy hữu. 

Аem băn khoăn nà y trao đổi với ông Hoà ng Anh - Phó Trưởng công an phường Bạch Hạc, TP Việt Trì, tôi được biết, nhiửu năm nay khu vực ngã ba sông nà y chưa từng xảy ra tai nạn đường thủy. Các chủ thuyửn là  người bản địa có kinh nghiệm nghử sông nước, trước khi chở khách họ cũng từng là m nghử đánh cá, hút cát hoặc vận tải nhử đường sông nên rất thông thạo khu vực nà y. Tuy nhiên, thời gian gần đây do lượng người đổ vử đông nên lực lượng công an phường cũng phải túc trực liên tục để bảo đảm tình hình an ninh trật tự khu vực nà y. 

Rời Bạch Hạc khi tiếng gà  gáy lao xao báo hiệu một ngà y mới, tôi nghĩ đến việc liệu có thể "nâng cấp" để đưa và o quản lý những dịch vụ liên quan đến phong tục "lấy nước cầu may" ở ngã ba Bạch Hạc nà y chăng? Vì không được hướng dẫn, thông tin; không được quản lý nên dịch vụ tự phát nà y đang tiửm ẩn nhiửu nguy cơ mất an toà n đường thủy, nguy cơ là m biến tướng một phong tục đẹp.

(0) Bình luận
  • [Infographic] Hà Nội đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu năm 2026
    Đồng chí Vũ Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội vừa ký ban hành Kế hoạch số 307/KH-UBND về việc đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Trung thu trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026. Thời gian triển khai kế hoạch này diễn ra từ ngày 8/8 đến ngày 30/9/2026 tại 126 xã/phường của Thành phố Hà Nội.
  • Bài cuối: Làng nghề Thăng Long – Hà Nội hòa dòng chảy công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới
    Hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội của Thành phố Hà Nội đã tạo một bệ phóng cho làng nghề Hà Nội phát triển. Nhưng chính sách ưu việt đến đâu cũng chỉ phát huy sức mạnh khi được triển khai bằng những hành động thực tế, quyết liệt và khoa học. Nhiệm vụ cốt lõi của chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và nghệ nhân Hà Nội lúc này là phải đưa các định chế pháp lý vào thực tiễn, biến di sản ngàn năm thành dòng chảy kinh tế văn hóa, đưa làng nghề Thăng Long – Hà Nội
  • Bài 2: Bệ phóng thể chế khai mở động lực phát triển làng nghề Hà Nội
    Với sự ra đời của Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Thành ủy Hà Nội, Quy hoạch Tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, các Nghị quyết thực hiện Luật Thủ đô của HĐND Thành phố Hà Nội, đã phá bỏ rào cản, hơn hết đặt nền móng, kiến tạo bệ phóng để làng nghề Hà Nội bứt phá, đóng góp tích cực hơn vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô trong giai đoạn mới.
  • Bài cuối: Thủ đô Hà Nội tiên phong kiến tạo, bồi đắp “sức mạnh mềm” quốc gia
    Với tư cách Thủ đô - trái tim của cả nước, ngay khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã tiên phong ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với tầm nhìn, tư duy chiến lược kiến tạo, đánh thức những mạch ngầm di sản, biến tài nguyên văn hóa thành động lực phát triển.
  • Bài 2: Xây chắc nền tảng, phát huy giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội
    Với lợi thế lớn về di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, nguồn nhân lực cũng như con người Thủ đô thanh lịch – văn minh, những năm qua Hà Nội đã đạt nhiều kết quả trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đặt nền tảng để Thủ đô thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
  • [Video] Người dân ủng hộ, đánh giá cao Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
    Ngay trong ngày mở cửa đầu tiên vào chiều 29/6, triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội đã thu hút hàng ngàn người dân tới thưởng lãm, qua đó, nhiều ý kiến đánh giá, ủng hộ tầm nhìn chiến lược được đặt ra trong Quy hoạch, hướng tới xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Chuyện "Nghề và Nghệ" kể bên hồ Hoàn Kiếm
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Hội chợ Sáng tạo “Nghề và Nghệ” trên tuyến phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã đưa những giá trị thủ công lâu đời bước ra khỏi không gian làng nghề, trực tiếp "đối thoại" với đông đảo du khách trong và ngoài nước.
  • “Lụa Đào Nhuộm Dáng” - Khi thời trang hòa nhịp cùng phố phường Hà Nội
    Chiều 15/11, tuyến phố Tràng Tiền (Hà Nội) trở thành sàn diễn thời trang đầy sắc màu nghệ thuật với sự tham gia của 5 đơn vị giáo dục: Đại học Công nghiệp & Thương mại Hà Nội, Đại học Mở Hà Nội, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương.
  • Chung kết IC Master 2026: Nâng tầm bản sắc nông sản Việt bằng tư duy sáng tạo của người trẻ
    Tối 14/11, Vòng Chung kết Cuộc thi Nhà Truyền thông Tài Ba - IC Master 2026 diễn ra tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao phường Đống Đa (Hà Nội), với sự tranh tài của 4 đội thi xuất sắc. Thông qua những dự án truyền thông sáng tạo, các sinh viên mang đến cách tiếp cận mới trong quảng bá nông sản, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam đến công chúng.
Đừng bỏ lỡ
  • Tour "Chạm Đồng Xuân": Trải nghiệm đa chiều về một Hà Nội luôn vận động và sáng tạo
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, tour nghệ thuật "Chạm Đồng Xuân" đang thổi luồng sinh khí mới vào ngôi chợ trăm tuổi. Bằng việc lồng ghép khéo léo tác phẩm của 25 nghệ sĩ vào nhịp giao thương huyên náo, dự án đã biến Đồng Xuân thành một không gian nghệ thuật đa giác quan sống động mà không làm gián đoạn việc mưu sinh của hàng ngàn tiểu thương.
  • Quy hoạch, trưng bày 29 tác phẩm “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương
    Ban Tổ chức Festival Huế quy hoạch và trưng bày 29 tác phẩm tiêu biểu của “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương từ di tích Nghinh Lương Đình đến cầu Dã Viên.
  • Ký ức phố nghề qua những ngôi đình cổ
    “Chuyện Đình trong Phố” mở cửa đón công chúng từ ngày 14 đến 28/11/2026 tại mạng lưới 12 điểm đình, hội quán ở Hà Nội, đồng thời kết nối với Văn Miếu – Quốc Tử Giám và chợ Đồng Xuân trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Mở cánh cửa mới cho di sản Tháp nước Hàng Đậu với “Tháp Ẩn Ca”
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì đã khai trương tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn Ca” (The Tower of Hidden Songs) tại Tháp nước Hàng Đậu, phường Ba Đình. Đây là lần thứ hai Tháp nước Hàng Đậu mở cửa đón du khách, kể từ Lễ hội thiết kế Sáng tạo 2023.
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
Chuyện lấy "nước thiêng" ở ngã ba Bạch Hạc
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO