Ca trù phố Hòe Nhai

hanoimoicuoituan| 30/08/2020 22:25

Xưa, hát ca trù có ở nhiều vùng, miền nhưng tập trung chủ yếu ở kinh thành Thăng Long. Đây cũng là mảnh đất ca trù phát triển rực rỡ nhất.

Ca trù phố Hòe Nhai
Ảnh minh họa.

Trong nhiều thế kỷ, các giáo phường ca trù ở Thăng Long được mời hát ở hội làng, đám cưới nhà giàu hay các sự kiện diễn ra ở kinh thành. Họ cũng được các quan, nho sĩ, tầng lớp trung lưu mời đến hát tại tư gia nhân dịp gặp mặt, tân gia hay mừng thọ...

Thế nhưng, mọi chuyện thay đổi vào cuối thời Lê khi xuất hiện phố ca trù Hòe Nhai. Ninh Tốn, Tiến sĩ đời vua Lê Hiển Tông có bài thơ ca ngợi phường hát này. Hương cống Đoàn Nguyễn Tuấn làm quan nhà Tây Sơn cũng có bài thơ chữ Hán có tên Hòe Nhai ca nữ. Bài thơ khen ngợi giọng hát và vẻ đẹp của các ca nương nhưng cũng nói lên thân phận của họ khi phải mua vui cho mọi người. Ca nương đối diện với lòng mình thì buồn bã, trơ trọi vì không mái ấm gia đình.

Nhưng tại sao ca trù chỉ hát trong hội hè, nhà riêng lại chuyển ra phố Hòe Nhai? Lý do là hát ở hội hè, đình đám cũng chỉ vào dịp sau Tết, khi các làng mở hội. Hết hội thì ca nương thất nghiệp. Còn đi hát tại nhà quan, danh sĩ thì tiền không đủ nuôi ca nương nên nhiều giáo phường mở nhà hát ở phố để có thể hát quanh năm. Việc mở phố hát nhận được sự hưởng ứng của nhiều người, đặc biệt là các quan và nho sĩ. Rồi cũng từ các ca quán Hòe Nhai, nhiều nho sĩ đã viết lời cho các bài hát, trong đó có Nguyễn Công Trứ,  Dương Khuê. Trong quá trình thưởng thức, giới nho sĩ sống ở Thăng Long - Hà Nội đã nâng lối hát nói lên đỉnh cao, làm ca trù thêm giá trị. Cùng với đó, các nghệ nhân đàn đáy đã khéo biến hóa để lời thơ bay bổng, đi vào lòng người, góp phần thúc đẩy nghệ thuật này phát triển rực rỡ.

Cuối thế kỷ XIX, sau khoảng 100 năm tồn tại, phố Hòe Nhai trở nên chật chội, không còn phù hợp với việc hát nên các giáo phường chuyển qua phố Hàng Giấy, cách Hòe Nhai không xa.

(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Mùa hoa biên giới
    Sau những ngày vất vả ngược xuôi với các vụ việc, hôm nay Ban mới có một ngày rảnh rỗi. Nhớ tới lời hứa với Hoa, nhớ tới lũ trẻ trên điểm trường ở Nậm Mo Phí, Sín Thầu, nơi Hoa dạy. Ban mua một ba lô quà bánh, ít mì tôm, thịt hộp cho lũ trẻ và đặc biệt mua cho Hoa một tấm áo mới.
  • “Sống lại” làng nghề giấy Dó
    Làng nghề giấy Dó không biết xuất hiện từ bao giờ, nhưng đã đi vào ca dao và trở nên nổi tiếng. Tuy nhiên, nghề sản xuất truyền thống làm giấy Dó thuộc làng Yên Thái xưa, nay là phường Bưởi, quận Tây Hồ (Hà Nội) đã mai một gần như không còn. Để phát triển dịch vụ, du lịch văn hóa đặc thù, phát huy giá trị nghề sản xuất truyền thống, quận Tây Hồ đã lập đề án phục dựng nghề này.
  • Dấu ấn Lý Nam Đế trên quê hương Hoài Đức
    Hoài Đức là một huyện nằm ở phía Tây và Tây Nam của Thành phố Hà Nội, có lịch sử hình thành và phát triển trải qua hàng nghìn năm. Trong tiến trình lịch sử ấy, miền đất Hoài Đức đã sản sinh, tụ hội nhiều bậc hiền tài, nhà khoa bảng có nhiều đóng góp cho đất nước, quê hương trong đó có Lý Nam Đế - người anh hùng có công đánh đuổi giặc Lương, vị Hoàng đế khai sinh ra triều đại Tiền Lý và lập nên nhà nước Vạn Xuân vào thế kỷ thứ VI.
  • Lễ hội Rượu vang Ý 2024: Trải nghiệm văn hóa và cơ hội kinh doanh
    Lễ hội Rượu vang Ý – một sự kiện thường niên do Lãnh sự quán Ý và Gambrorosso tổ chức, thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp và du khách đam mê văn hóa Ý tại Việt Nam – sẽ trở lại vào ngày 3 tháng 6 năm 2024 tại khách sạn Rex, TP Hồ Chí Minh (141 Nguyễn Huệ, Bến Nghé, Quận 1, TP Hồ Chí Minh). Sự kiện năm nay không chỉ hứa hẹn mang đến những trải nghiệm ẩm thực độc đáo, kết hợp giữa các loại rượu vang thượng hạng và món ăn đặc sắc của Ý, mà còn mở ra cơ hội kết nối thương mại hiệu quả.
  • Không chỉ người trẻ mới chọn “xe quốc dân” VF 3
    Nhờ sự đa dạng màu sắc, khả năng tùy biến linh hoạt cùng mức giá và chính sách trả góp “siêu hời”, VinFast VF 3 dễ dàng trở thành lựa chọn của khách hàng ở các độ tuổi khác nhau, ngay cả những người dùng lớn tuổi.
Đừng bỏ lỡ
Ca trù phố Hòe Nhai
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO