Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Bài, ảnh: Trần Chung| 25/04/2010 09:11

(NHN) Mặc dù nghử nghiệp,công việc của ông ch?ng liên quan gì đến thơ văn, nghệ thuật, nhưng ông lại thích là m thơ, duyên nợ với thơ...

Các bà i thơ của ông thường được là m và o những lúc rãnh rỗi , sau khi kết thúc công việc giảng dạy, nghiên cứu. Thơ ông là m trước hết là  để thư giãn, thay đổi trạng thái công việc và  sau đó là  để tự mình ngâm nga, gử­i gắm, chia sẻ với bạn bè. Thơ ông là m không để xuất bản, ấy vậy mà  có không ít đứa con tinh thần của ông được bạn bè lưu truyửn, nhử thế số người biết đến thơ ông đã vượt ra ngoà i tầm kiểm soát của ông. Bà i thơ Dấu ấn Hà  Nội là  một ví dụ.

Vử xuất xứ của bà i thơ Dấu ấn Hà  Nội, ông tâm sự: Theo hiểu biết của mình, mình chưa thấy thà nh phố, thủ đô nà o lại có nhiửu sự tích, truyửn thuyết như Thủ đô Hà  Nội. Hà  Nội có quá nhiửu sự tích, truyửn thuyết, mà  lại toà n sự tích, truyửn thuyết rất đẹp, rất nhân văn. Truyửn thuyết vử hồ Hoà n Kiếm quá đẹp,  quá ý nghĩa. Sẽ không ngoa khi nói đó là  truyửn thuyết có một không hai trên trái đất nà y.

Các sự tích, truyửn thuyết của Hà  Nội thường gắn với các chứng tích lịch sử­, chứng tích lịch sử­ là  cái thực, truyửn thuyết, sự tích là  cái ảo.Thực, ảo cứ quyện và o nhau, vương vấn với nhau lưu truyửn từ đời nà y sang đời khác mà  bất diệt cùng năm tháng.

Аó là  dấu ấn Hà  Nội, chỉ của Hà  Nội, điửu đó tự nó phải là  thơ. Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long/ Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y/ Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!/ Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu/... / Cổ Loa, nử thần, Mị Châu chuyện tình ai oán/ Cổ nhân ơi! người vừa giận lại vừa thương/ Hà  Nội, Dấu ấn ngà n năm thực, ảo mãi vấn vương....

Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Tác giả đang phân tích bà i thơ "Dấu ấn Hà  Nội" với phóng viên

Tôi cảm nhận  Dấu ấn Hà  Nội"  như pho sử­ thi ngắn gọn, cô đọng dễ nhớ, dễ thuộc, người đọc dễ hình dung được quá trình hình thà nh, phát triển của Hà  Nội.

Mặt khác, Dấu ấn Hà  Nội lại như bản tình ca, ca ngợi cái đẹp, cái hà o hùng, văn hiến, tinh tế  thông qua ngôn từ mộc mạc, hình ảnh tự nhiên trong thơ.Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long/ Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y, thơ mà  như câu nói, câu nói để giới thiệu điửu, mà  ai cũng biết nhưng lại vẫn là  thơ. Với hồ Gươm tác giả cũng giới thiệu như vậy Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!/ Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu....

Аọc Dấu ấn Hà  Nội ta có thể cảm nhận được sự tinh tế và  cô đọng của các dấu ấn mà  tác giả đã lựa chọn. Bà i thơ chỉ vẻn vẹn có 23 câu, song nó chứa đến gần 20 dấu ấn đặc trưng của Hà  Nội. Аiểm lại bà i thơ, ta thấy trong thơ có đủ, từ chứng tích lịch sử­ như Hồ Gươm, Văn Miếu, Cổ loa, Аống Аa, Khâm Thiên, Ba Аình đến các sự kiện lịch sử­ như trận Аiện Biên Phủ trên không, Ba Аình nơi Bác đọc bản Tuyên ngôn độc lập, rồi đến các địa danh nổi tiếng như Hồ Tây, sông Hồng và  tiếp đến là  các đặc trưng vử văn hóa như sự trầm bổng của điệu ca trù, dáng tha thướt của tà  áo dà i, sự thanh lịch dịu dà ng của người Hà  Nội.

Hà  Nội - thà nh phố xanh, thà nh phố yêu hòa bình, thà nh phố thân tình, cởi mở với bạn bè: Hà  Nội vốn xưa nay, thanh lịch dịu dà ng/Аọng trong mắt ai, áo dà i tha thướt/ Gió sông Hồng, Gợn song biếc Hồ Tây/Trầm bỗng, gần xa, tha thướt điệu ca trù/ Hà  Nội ơi! Người xanh mãi với trời thu/Hà  Nội ơi! Thà nh phố hoà  bình/ Аón gió mới , bầu bạn năm châu tình toả sáng.

Một khổ thơ tôi rất thích và  tâm đắc với tác giả vì cách mô tả cô đọng, cô đọng đến mức, có dấu ấn tác giả chỉ dà nh cho và i ba từ mà  diễn tả rất sâu sắc:

Hà  Nội bao phen, khói lử­a chiến trường/Аống Аa hà o hùng, Khâm Thiên đau thương trà o rơi nước mắt /Аây Ba Аình lời tuyên ngôn của Bác/Là  niửm tin không bao giử tắt/ Аiện Biên trên không nhớ một Аiện Biên chấn động địa cầu.

Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Ngoà i "Dấu ấn Hà  Nội", ông còn nhiửu bà i thơ khác cũng được phổ nhạc

Аiửu thú vị  Dấu ấn Hà  Nội cho người đọc cảm nhận khác nhau vử âm hưởng của nó. Nhạc sử¹ Cao Việt Bách cảm nhận bà i thơ nghiêng nhiửu hơn vử sự hà o hùng, oanh liệt của Hà  Nội. Bà i hát  Dấu ấn Hà  Nội do ông phổ nhạc đã được Аà i Tiếng nói Việt Nam dà n dựng. Trong khi đó, ca sử¹ Trọng Tấn  lại cảm nhận nghiêng nhiửu hơn vử sự lắng đọng của quá khứ, vui tươi, trẻ trung của hiện tại.

Trọng Tấn  đã phổ nhạc cho bà i thơ dưới tiêu để Hà  nội đẹp mãi dáng rồng bay sẽ ra mắt nay mai.

Аiửu chắc chắn viết vử Hà  Nội là  đử tà i khó, vì đã có quá nhiửu nhà  văn, nhà  thơ nổi tiếng viết vử Hà  Nội. Аể viết vử Hà  Nội không trùng lặp và  được bạn bè, công chúng đón nhận lại cà ng khó. Tôi nghĩ có được sự cô đọng, chặt chẽ, logic của cấu trúc bà i thơ, sự mượt mà , mộc mạc của  từ ngữ sử­ dụng trong bà i thơ có lẽ do ông là  người là m toán, là m vử công nghệ thông tin và  rất yêu thơ. 

Dấu ấn Hà  Nội của tác giả Nguyên Nguyệt Thanh đã thật sự thà nh công khi ông tìm cho mình một cách thể hiện độc đáo, không lặp lại lối đi sáo mòn của các tác gỉa khác. Bà i thơ ngắn gọn, cô đọng, súc tích mà  hà m chứa một nội dung bao trùm,  xuyên suốt cả chiửu dà i lịch nghìn năm của Hà  Nội.

Аôi điửu vử tác giả

 - à”ng chính là  PGS. TS. Nguyễn Văn Xuất, nguyên chủ nhiệm khoa Công Nghệ Thông Tin của Học viện  Kử¹ thuật Quân sự. à”ng lấy bút danh là  Nguyên Nguyệt Thanh. à”ng sinh ra tại thà nh phố Thanh Hoá. Và o quân ngũ năm 1972. à”ng đã từng học tập, nghiên cứu ở nước ngoà i. Bà i thơ Giá như của ông đã được nhạc sử¹ Cao Việt Bách phổ nhạc và  đã được phát trên Аà i Truyửn hình Việt Nam.

Bà i thơ: Dấu ấn Hà  Nội

Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long

Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y

Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!

Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu

Văn Miếu còn đây, đội nắng, gội mưa   

Bia đá danh nhân, bao bậc hiửn tà i

Rạng ngời sử­ xanh, sống cùng năm tháng

Cổ Loa, nử thần, Mị Châu chuyện tình ai oán

Cổ nhân ơi! người vừa giận lại vừa thương

Hà  Nội ! Dấu ấn ngà n năm thực, ảo mãi vấn vương...

Hà  Nội bao phen, lử­a khói chiến trường

Аống Аa hà o hùng, Khâm Thiên thương đau trà o rơi nước mắt

Аây Ba Аình lời tuyên ngôn của Bác

Là  niửm tin không bao giử tắt

Аiện Biên trên không nhớ một Аiện Biên chấn động địa cầu

Hà  Nội vốn xưa nay, thanh lịch dịu dà ng

Аọng trong mắt ai, áo dà i tha thướt

Gió sông Hồng, Gợn sóng biếc Hồ Tây

Trầm bỗng. gần xa, tha thướt điệu ca trù

Hà  Nội ơi! Người xanh mãi với trời thu

Hà  Nội ơi! Thà nh phố hoà  bình.

Аón gió mới , bầu bạn năm châu tình toả sáng

Dấu ấn ngà n năm, đẹp mãi dáng rồng bay...

3/4/2006

Nguyên Nguyệt Thanh

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Khung cơ chế đột phá, định hình diện mạo Hà Nội trong kỷ nguyên mới
    Hà Nội đang đứng trước những áp lực của quá trình đô thị hóa, từ bài toán quá tải hạ tầng, ùn tắc giao thông, cho đến thách thức trong việc cải tạo các khu chung cư cũ và bảo tồn di sản. Trong bối cảnh đó, Điều 12 trong Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) không chỉ là một quy định pháp lý, mà là một khung cơ chế mang tính đột phá, đặc biệt cần thiết để định hình diện mạo Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
  • Tạo thế và lực “xuất khẩu” văn hóa Việt Nam
    Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra mục tiêu nước ta vươn lên nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm, với các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 9% GDP vào năm 2045. Để hiện thực hóa khát vọng này, chúng ta phải dịch chuyển tư duy coi văn hóa là lĩnh vực bảo tồn, giao lưu phong trào sang tư duy kiến tạo một nền công nghiệp xuất khẩu mũi nhọn, tạo động lực phát triển kinh tế và định vị vị thế quốc gia trên trường quốc tế.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Hoa thủy tiên của mẹ (Kỳ 1)
    Đã nhiều năm trôi qua chúng tôi không lên bờ đón Tết. Mẹ nói đời mẹ gửi cả vào sông. Sống ở trên sông. Mai này mẹ nằm lại đáy sông, nhờ sông giữ giùm phần linh hồn người thiên cổ. Mẹ không muốn xa dòng sông nửa bước. Tôi lớn lên trên chiếc ghe chòng chành sóng nước, qua bao mùa gió trăng. Mùa xuân này tôi ra lái thuyền ngồi chải tóc.
  • Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV
    Sáng 13/4, tại Hà Nội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ Hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị.
  • Hà Nội triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khóa XIV) tới cán bộ, đảng viên
    Sáng 13/4, ngay sau khi kết thúc Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Thành ủy Hà Nội đã tổ chức hội nghị triển khai các Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Đừng bỏ lỡ
  • Triển lãm “Cuộc chơi với lá”: Dấu ấn 60 năm sáng tạo của nghệ sĩ Tạ Hải
    Từ ngày 15/4 đến 19/4/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Đống Đa, Hà Nội) sẽ diễn ra triển lãm “Cuộc chơi với lá” của nghệ sĩ, nhà báo Tạ Hải. Triển lãm giới thiệu hơn 80 tác phẩm mới nhất được sáng tạo từ chất liệu lá và hoa khô.
  • Phát triển Thủ đô từ việc kiến tạo các không gian văn hoá
    Chiều 12/4, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, trong khuôn khổ chương trình “Âm nhạc cuối tuần”, những giai điệu của ca khúc “Em ơi Hà Nội phố” của nhạc sĩ Phú Quang được phổ từ thơ Phan Vũ đã vang lên giữa không gian hồ Gươm lịch sử. Từ một ca khúc, một buổi biểu diễn, có thể thấy rõ hơn cách Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển văn hóa bằng những trải nghiệm cụ thể, gần gũi, nơi văn hóa hiện diện trong đời sống hằng ngày của người dân.
  • “Người thổi bong bóng làng Kashi”: Ngụ ngôn hiện đại về sự sống, cái chết và tự do
    Tri Thức Trẻ Books liên kết với NXB Thế Giới vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Người thổi bong bóng làng Kashi” của tác giả Nguyễn Quang Vũ. Tác phẩm được viết theo hình thức ngụ ngôn hiện đại xoay quanh hành trình nhận thức về sự sống, cái chết và tự do.
  • Lan tỏa tri thức khoa học xã hội qua trưng bày chuyên đề
    Từ ngày 11/4 đến 15/5/2026, tại tòa Trống đồng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (đường Nguyễn Văn Huyên, phường Nghĩa Đô, Hà Nội) diễn ra trưng bày “Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội”. Với hệ thống tư liệu, hình ảnh và hiện vật phong phú, trưng bày mang đến cái nhìn toàn diện về những đóng góp của khoa học xã hội đối với đời sống đương đại, qua đó góp phần khơi dậy tinh thần nghiên cứu, sáng tạo và ý thức bảo tồn các giá trị văn hóa trong cộng đồng”
  • Ẩm thực và nghệ thuật hòa quyện trong chương trình “Dạ yến Hoàng cung”
    Du khách có thể thưởng thức các món ăn cung đình và những tiết mục nghệ thuật đặc sắc trong chương trình “Dạ yến Hoàng cung” tại Nhà hát Duyệt Thị Đường (Đại nội Huế) vào đêm 29/4, 1/5.
  • Tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa tại không gian âm nhạc mở chiều 12/4
    Trở lại sân khấu mở “Nhà Bát Giác” vào lúc 15h30 ngày 12/4, “Âm nhạc cuối tuần” hứa hẹn đem đến nhiều tiết mục đặc sắc, giai điệu sôi động, những trải nghiệm nghệ thuật gần gũi, hấp dẫn đối với nhiều người dân và du khách khi đến với Hà Nội. Đây không chỉ là sân khấu biểu diễn đơn thuần, mà còn là bước đi chiến lược của thành phố nhằm đưa nghệ thuật chất lượng cao vào đời sống, góp phần định vị thương hiệu thành phố sáng tạo.
  • Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026
    Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026 nhằm tôn vinh, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân gian, đặc biệt là dân ca, nhạc cụ truyền thống của vùng, miền, địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội; Tạo điều kiện để NCT tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, hỗ trợ NCT sống vui, sống khỏe...
  • Bài 1: Hành trình gieo mầm hy vọng cho “lồng ngực trái”
    Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, nơi dòng người ngược xuôi qua những con phố cổ kính, có một nơi mà thời gian dường như được đo bằng từng nhịp đập, nơi ranh giới giữa hơi thở và hư vô đôi khi chỉ cách nhau một ánh nhìn lướt qua trên màn hình điện tâm đồ. Đó là Bệnh viện Tim Hà Nội. Suốt một phần tư thế kỷ trôi qua, nơi đây không chỉ là một địa chỉ y tế, mà đã trở thành một “địa chỉ đỏ” của sự hồi sinh, nơi người thầy thuốc lặng lẽ viết nên bản trường ca về lòng nhân ái, về hành trình bền bỉ gieo mầm hy vọ
  • Hà Nội có hai làng nghề trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới
    “Lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ, xã Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng, xã Sơn Đồng là thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới gắn với trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề” dự kiến tổ chức từ ngày 08/5/2026 - 10/5/2026 tại Hoàng Thành Thăng Long Hà Nội.
  • [Infographic] Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Chuỗi hoạt động văn hóa đặc sắc tháng 4/2026
    Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (tháng 11/2026) - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám (TP. Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc trong tháng 4/2026. Qua đó góp phần quảng bá giá trị Di sản quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nơi lưu giữ 82 bia tiến sĩ đã được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới tới người dân và du khách quốc tế.
Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO