Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Bài, ảnh: Trần Chung| 25/04/2010 09:11

(NHN) Mặc dù nghử nghiệp,công việc của ông ch?ng liên quan gì đến thơ văn, nghệ thuật, nhưng ông lại thích là m thơ, duyên nợ với thơ...

Các bà i thơ của ông thường được là m và o những lúc rãnh rỗi , sau khi kết thúc công việc giảng dạy, nghiên cứu. Thơ ông là m trước hết là  để thư giãn, thay đổi trạng thái công việc và  sau đó là  để tự mình ngâm nga, gử­i gắm, chia sẻ với bạn bè. Thơ ông là m không để xuất bản, ấy vậy mà  có không ít đứa con tinh thần của ông được bạn bè lưu truyửn, nhử thế số người biết đến thơ ông đã vượt ra ngoà i tầm kiểm soát của ông. Bà i thơ Dấu ấn Hà  Nội là  một ví dụ.

Vử xuất xứ của bà i thơ Dấu ấn Hà  Nội, ông tâm sự: Theo hiểu biết của mình, mình chưa thấy thà nh phố, thủ đô nà o lại có nhiửu sự tích, truyửn thuyết như Thủ đô Hà  Nội. Hà  Nội có quá nhiửu sự tích, truyửn thuyết, mà  lại toà n sự tích, truyửn thuyết rất đẹp, rất nhân văn. Truyửn thuyết vử hồ Hoà n Kiếm quá đẹp,  quá ý nghĩa. Sẽ không ngoa khi nói đó là  truyửn thuyết có một không hai trên trái đất nà y.

Các sự tích, truyửn thuyết của Hà  Nội thường gắn với các chứng tích lịch sử­, chứng tích lịch sử­ là  cái thực, truyửn thuyết, sự tích là  cái ảo.Thực, ảo cứ quyện và o nhau, vương vấn với nhau lưu truyửn từ đời nà y sang đời khác mà  bất diệt cùng năm tháng.

Аó là  dấu ấn Hà  Nội, chỉ của Hà  Nội, điửu đó tự nó phải là  thơ. Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long/ Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y/ Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!/ Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu/... / Cổ Loa, nử thần, Mị Châu chuyện tình ai oán/ Cổ nhân ơi! người vừa giận lại vừa thương/ Hà  Nội, Dấu ấn ngà n năm thực, ảo mãi vấn vương....

Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Tác giả đang phân tích bà i thơ "Dấu ấn Hà  Nội" với phóng viên

Tôi cảm nhận  Dấu ấn Hà  Nội"  như pho sử­ thi ngắn gọn, cô đọng dễ nhớ, dễ thuộc, người đọc dễ hình dung được quá trình hình thà nh, phát triển của Hà  Nội.

Mặt khác, Dấu ấn Hà  Nội lại như bản tình ca, ca ngợi cái đẹp, cái hà o hùng, văn hiến, tinh tế  thông qua ngôn từ mộc mạc, hình ảnh tự nhiên trong thơ.Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long/ Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y, thơ mà  như câu nói, câu nói để giới thiệu điửu, mà  ai cũng biết nhưng lại vẫn là  thơ. Với hồ Gươm tác giả cũng giới thiệu như vậy Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!/ Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu....

Аọc Dấu ấn Hà  Nội ta có thể cảm nhận được sự tinh tế và  cô đọng của các dấu ấn mà  tác giả đã lựa chọn. Bà i thơ chỉ vẻn vẹn có 23 câu, song nó chứa đến gần 20 dấu ấn đặc trưng của Hà  Nội. Аiểm lại bà i thơ, ta thấy trong thơ có đủ, từ chứng tích lịch sử­ như Hồ Gươm, Văn Miếu, Cổ loa, Аống Аa, Khâm Thiên, Ba Аình đến các sự kiện lịch sử­ như trận Аiện Biên Phủ trên không, Ba Аình nơi Bác đọc bản Tuyên ngôn độc lập, rồi đến các địa danh nổi tiếng như Hồ Tây, sông Hồng và  tiếp đến là  các đặc trưng vử văn hóa như sự trầm bổng của điệu ca trù, dáng tha thướt của tà  áo dà i, sự thanh lịch dịu dà ng của người Hà  Nội.

Hà  Nội - thà nh phố xanh, thà nh phố yêu hòa bình, thà nh phố thân tình, cởi mở với bạn bè: Hà  Nội vốn xưa nay, thanh lịch dịu dà ng/Аọng trong mắt ai, áo dà i tha thướt/ Gió sông Hồng, Gợn song biếc Hồ Tây/Trầm bỗng, gần xa, tha thướt điệu ca trù/ Hà  Nội ơi! Người xanh mãi với trời thu/Hà  Nội ơi! Thà nh phố hoà  bình/ Аón gió mới , bầu bạn năm châu tình toả sáng.

Một khổ thơ tôi rất thích và  tâm đắc với tác giả vì cách mô tả cô đọng, cô đọng đến mức, có dấu ấn tác giả chỉ dà nh cho và i ba từ mà  diễn tả rất sâu sắc:

Hà  Nội bao phen, khói lử­a chiến trường/Аống Аa hà o hùng, Khâm Thiên đau thương trà o rơi nước mắt /Аây Ba Аình lời tuyên ngôn của Bác/Là  niửm tin không bao giử tắt/ Аiện Biên trên không nhớ một Аiện Biên chấn động địa cầu.

Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Ngoà i "Dấu ấn Hà  Nội", ông còn nhiửu bà i thơ khác cũng được phổ nhạc

Аiửu thú vị  Dấu ấn Hà  Nội cho người đọc cảm nhận khác nhau vử âm hưởng của nó. Nhạc sử¹ Cao Việt Bách cảm nhận bà i thơ nghiêng nhiửu hơn vử sự hà o hùng, oanh liệt của Hà  Nội. Bà i hát  Dấu ấn Hà  Nội do ông phổ nhạc đã được Аà i Tiếng nói Việt Nam dà n dựng. Trong khi đó, ca sử¹ Trọng Tấn  lại cảm nhận nghiêng nhiửu hơn vử sự lắng đọng của quá khứ, vui tươi, trẻ trung của hiện tại.

Trọng Tấn  đã phổ nhạc cho bà i thơ dưới tiêu để Hà  nội đẹp mãi dáng rồng bay sẽ ra mắt nay mai.

Аiửu chắc chắn viết vử Hà  Nội là  đử tà i khó, vì đã có quá nhiửu nhà  văn, nhà  thơ nổi tiếng viết vử Hà  Nội. Аể viết vử Hà  Nội không trùng lặp và  được bạn bè, công chúng đón nhận lại cà ng khó. Tôi nghĩ có được sự cô đọng, chặt chẽ, logic của cấu trúc bà i thơ, sự mượt mà , mộc mạc của  từ ngữ sử­ dụng trong bà i thơ có lẽ do ông là  người là m toán, là m vử công nghệ thông tin và  rất yêu thơ. 

Dấu ấn Hà  Nội của tác giả Nguyên Nguyệt Thanh đã thật sự thà nh công khi ông tìm cho mình một cách thể hiện độc đáo, không lặp lại lối đi sáo mòn của các tác gỉa khác. Bà i thơ ngắn gọn, cô đọng, súc tích mà  hà m chứa một nội dung bao trùm,  xuyên suốt cả chiửu dà i lịch nghìn năm của Hà  Nội.

Аôi điửu vử tác giả

 - à”ng chính là  PGS. TS. Nguyễn Văn Xuất, nguyên chủ nhiệm khoa Công Nghệ Thông Tin của Học viện  Kử¹ thuật Quân sự. à”ng lấy bút danh là  Nguyên Nguyệt Thanh. à”ng sinh ra tại thà nh phố Thanh Hoá. Và o quân ngũ năm 1972. à”ng đã từng học tập, nghiên cứu ở nước ngoà i. Bà i thơ Giá như của ông đã được nhạc sử¹ Cao Việt Bách phổ nhạc và  đã được phát trên Аà i Truyửn hình Việt Nam.

Bà i thơ: Dấu ấn Hà  Nội

Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long

Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y

Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!

Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu

Văn Miếu còn đây, đội nắng, gội mưa   

Bia đá danh nhân, bao bậc hiửn tà i

Rạng ngời sử­ xanh, sống cùng năm tháng

Cổ Loa, nử thần, Mị Châu chuyện tình ai oán

Cổ nhân ơi! người vừa giận lại vừa thương

Hà  Nội ! Dấu ấn ngà n năm thực, ảo mãi vấn vương...

Hà  Nội bao phen, lử­a khói chiến trường

Аống Аa hà o hùng, Khâm Thiên thương đau trà o rơi nước mắt

Аây Ba Аình lời tuyên ngôn của Bác

Là  niửm tin không bao giử tắt

Аiện Biên trên không nhớ một Аiện Biên chấn động địa cầu

Hà  Nội vốn xưa nay, thanh lịch dịu dà ng

Аọng trong mắt ai, áo dà i tha thướt

Gió sông Hồng, Gợn sóng biếc Hồ Tây

Trầm bỗng. gần xa, tha thướt điệu ca trù

Hà  Nội ơi! Người xanh mãi với trời thu

Hà  Nội ơi! Thà nh phố hoà  bình.

Аón gió mới , bầu bạn năm châu tình toả sáng

Dấu ấn ngà n năm, đẹp mãi dáng rồng bay...

3/4/2006

Nguyên Nguyệt Thanh

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Truyện ngắn: Hơn cả tình yêu
    Hè năm thứ nhất, đang là sinh viên Đại học Xây dựng, theo lời rủ rê của hai cô bạn thân, Hằng đi Sầm Sơn cùng với họ. Vào đến Sầm Sơn, lúc thuê khách sạn, Hằng mới vỡ lẽ, hai cô bạn kia đã có đôi, họ âm thầm sắp đặt sẵn kế hoạch từ trước. Họ gán ghép Hằng với Bắc, một bạn nam cùng lớp vào ở chung phòng. Đêm ấy, Hằng lang thang trên bờ biển, vừa giận bạn, vừa định bụng sẽ không về khách sạn ngủ...
  • Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ
    Từ ngày 21-28/7, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) sẽ chủ trì tổ chức Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) trên phạm vi toàn quốc. Danh sách các phim được chiếu gồm: "Đừng đốt", "Mùi cỏ cháy", "Những người viết huyền thoại", "Đường xuyên rừng", "Truyền thuyết về Quán Tiên" và "Bình minh đỏ".
  • Hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam nhìn từ tiến trình lịch sử, các văn kiện của Đảng
    TS Vũ Dương Thúy Ngà (nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) cho biết, trong kỷ nguyên mới, việc xây dựng, bảo tồn, phát huy hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam có ý nghĩa quan trọng, tạo nên sức mạnh tinh thần, bồi dưỡng lòng tự tôn dân tộc cho người Việt, hình thành phẩm cách quốc gia và nâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế.
  • Chuông chiều Thiên Niên và dấu tích vị khai khoa đất Thăng Long Bùi Quốc Khái
    Chiều muộn, khi bước qua cổng tam quan của chùa Thiên Niên (số 308, đường Lạc Long Quân, thành phố Hà Nội), tôi chợt nghe tiếng chuông chùa ngân dài giữa không gian ven hồ lộng gió. Âm thanh ấy không quá lớn, nhưng đủ khiến lòng người chùng xuống. Giữa nhịp sống gấp gáp của Hà Nội hôm nay, có những khoảnh khắc như vậy khiến ta cảm giác mình vừa đi ngược dòng thời gian để trở về với một miền ký ức rất sâu của đất Thăng Long xưa.
  • Đưa thông tin sai sự thật Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm lên mạng xã hội sẽ bị xử lý nghiêm
    “Thành phố Hà Nội nếu phát hiện, xác minh việc phát tán thông tin sai sự thật Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm trên mạng xã hội thì cá nhân, tổ chức sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật” – bà Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội nhấn mạnh tại cuộc họp báo thông tin tình hình kinh tế, xã hội 6 tháng đầu năm 2026; nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 do UBND Thành phố Hà Nội tổ chức chiều 10/7.
Đừng bỏ lỡ
  • Xây dựng Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam thành tổ hợp du lịch đẳng cấp quốc tế
    Sau khi chính thức được chuyển giao về UBND thành phố Hà Nội quản lý vào tháng 6/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn. Từ một điểm đến phụ thuộc vào ngân sách, nơi đây được định hướng trở thành tổ hợp văn hóa, du lịch và giải trí mang tầm vóc quốc tế, đóng vai trò hạt nhân trong cực tăng trưởng phía Tây của Thủ đô. Chiều ngày 10/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã chủ trì buổi làm việc để định hình dòng chảy phát triển mới cho quần thể di sản này.
  • Ra mắt không gian nghệ thuật quy tụ 3 loại hình di sản xẩm, ca trù và múa rối nước
    Không gian văn hóa CADAO Collective chính thức ra mắt tại số 66 Tô Ngọc Vân (phường Tây Hồ, Hà Nội) với chương trình nghệ thuật đặc biệt quy tụ 3 loại hình di sản tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội gồm xẩm, ca trù và múa rối nước.
  • Triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”
    Hơn 100 hiện vật/bộ hiện vật độc đáo được chế tác dưới thời Nguyễn được đưa ra triển lãm, giới thiệu đến công chúng từ ngày 10/7 - 9/10 tại điện Long An (03 Lê Trực, phường Phú Xuân, TP Huế).
  • Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII: Tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ
    Sáng 10/7, tại Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom (VCCA) đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII - năm 2026. Sự kiện góp phần tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ, đồng thời phản ánh những xu hướng mới của mỹ thuật đương đại Việt Nam.
  • Bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số
    Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 269/2026/NĐ-CP ngày 1/7/2026 quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Nghị định nhằm cụ thể hóa Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị định quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số đã mở ra một hành lang pháp lý toàn diện.
  • Festival Thu Hà Nội năm 2026 :“Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc”
    Festival Thu Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc” được tổ chức để tôn vinh và lan tỏa những giá trị độc đáo của di sản văn hóa, danh thắng, làng nghề và tinh hoa ẩm thực ngàn năm văn hiến của Thủ đô. Sự kiện là đòn bẩy hiệu quả giúp kích cầu du lịch, thu hút du khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu, từ đó thúc đẩy ngành du lịch tăng trưởng mạnh mẽ...
  • [Podcast] Tản văn: Bài thánh ca đó còn nhớ không em?
    Đêm đã phủ lên thế gian thứ bóng tối bất tận vô minh. Màu sắc, thanh âm, hình hài của vạn vật vẫn cựa quậy sinh sôi trong những đôi mắt tâm hồn. Chỉ có tâm hồn mới làm cho biết bao thứ ẩn dật trong bóng tối vô minh kia tồn tại và thao thức. Cũng như đêm đang đẩy xuống đời ta thứ thanh âm của Chúa. Những hồi chuông xứ đạo vẫn bay lên trên bầu trời ngan ngát hương hoa. Ở nơi đó em còn nhớ không em, dẫu chỉ là một thánh ca buồn?
  • Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế”, tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
    Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế” giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của áo dài Huế gắn liền với lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Cố đô, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam.
  • Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026. Quyết định này đi kèm kế hoạch hành động nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện bốn hệ giá trị cốt lõi: hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trên phạm vi cả nước, tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền văn hóa của dân tộc.
  • Phát động Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" lần thứ 2
    Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật toàn quốc về Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" năm 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh vẻ đẹp và những giá trị đặc sắc của nghệ thuật xiếc Việt Nam; tạo sân chơi sáng tạo cho các nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh nghệ thuật xiếc đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.
Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO