Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Bài, ảnh: Trần Chung| 25/04/2010 09:11

(NHN) Mặc dù nghử nghiệp,công việc của ông ch?ng liên quan gì đến thơ văn, nghệ thuật, nhưng ông lại thích là m thơ, duyên nợ với thơ...

Các bà i thơ của ông thường được là m và o những lúc rãnh rỗi , sau khi kết thúc công việc giảng dạy, nghiên cứu. Thơ ông là m trước hết là  để thư giãn, thay đổi trạng thái công việc và  sau đó là  để tự mình ngâm nga, gử­i gắm, chia sẻ với bạn bè. Thơ ông là m không để xuất bản, ấy vậy mà  có không ít đứa con tinh thần của ông được bạn bè lưu truyửn, nhử thế số người biết đến thơ ông đã vượt ra ngoà i tầm kiểm soát của ông. Bà i thơ Dấu ấn Hà  Nội là  một ví dụ.

Vử xuất xứ của bà i thơ Dấu ấn Hà  Nội, ông tâm sự: Theo hiểu biết của mình, mình chưa thấy thà nh phố, thủ đô nà o lại có nhiửu sự tích, truyửn thuyết như Thủ đô Hà  Nội. Hà  Nội có quá nhiửu sự tích, truyửn thuyết, mà  lại toà n sự tích, truyửn thuyết rất đẹp, rất nhân văn. Truyửn thuyết vử hồ Hoà n Kiếm quá đẹp,  quá ý nghĩa. Sẽ không ngoa khi nói đó là  truyửn thuyết có một không hai trên trái đất nà y.

Các sự tích, truyửn thuyết của Hà  Nội thường gắn với các chứng tích lịch sử­, chứng tích lịch sử­ là  cái thực, truyửn thuyết, sự tích là  cái ảo.Thực, ảo cứ quyện và o nhau, vương vấn với nhau lưu truyửn từ đời nà y sang đời khác mà  bất diệt cùng năm tháng.

Аó là  dấu ấn Hà  Nội, chỉ của Hà  Nội, điửu đó tự nó phải là  thơ. Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long/ Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y/ Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!/ Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu/... / Cổ Loa, nử thần, Mị Châu chuyện tình ai oán/ Cổ nhân ơi! người vừa giận lại vừa thương/ Hà  Nội, Dấu ấn ngà n năm thực, ảo mãi vấn vương....

Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Tác giả đang phân tích bà i thơ "Dấu ấn Hà  Nội" với phóng viên

Tôi cảm nhận  Dấu ấn Hà  Nội"  như pho sử­ thi ngắn gọn, cô đọng dễ nhớ, dễ thuộc, người đọc dễ hình dung được quá trình hình thà nh, phát triển của Hà  Nội.

Mặt khác, Dấu ấn Hà  Nội lại như bản tình ca, ca ngợi cái đẹp, cái hà o hùng, văn hiến, tinh tế  thông qua ngôn từ mộc mạc, hình ảnh tự nhiên trong thơ.Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long/ Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y, thơ mà  như câu nói, câu nói để giới thiệu điửu, mà  ai cũng biết nhưng lại vẫn là  thơ. Với hồ Gươm tác giả cũng giới thiệu như vậy Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!/ Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu....

Аọc Dấu ấn Hà  Nội ta có thể cảm nhận được sự tinh tế và  cô đọng của các dấu ấn mà  tác giả đã lựa chọn. Bà i thơ chỉ vẻn vẹn có 23 câu, song nó chứa đến gần 20 dấu ấn đặc trưng của Hà  Nội. Аiểm lại bà i thơ, ta thấy trong thơ có đủ, từ chứng tích lịch sử­ như Hồ Gươm, Văn Miếu, Cổ loa, Аống Аa, Khâm Thiên, Ba Аình đến các sự kiện lịch sử­ như trận Аiện Biên Phủ trên không, Ba Аình nơi Bác đọc bản Tuyên ngôn độc lập, rồi đến các địa danh nổi tiếng như Hồ Tây, sông Hồng và  tiếp đến là  các đặc trưng vử văn hóa như sự trầm bổng của điệu ca trù, dáng tha thướt của tà  áo dà i, sự thanh lịch dịu dà ng của người Hà  Nội.

Hà  Nội - thà nh phố xanh, thà nh phố yêu hòa bình, thà nh phố thân tình, cởi mở với bạn bè: Hà  Nội vốn xưa nay, thanh lịch dịu dà ng/Аọng trong mắt ai, áo dà i tha thướt/ Gió sông Hồng, Gợn song biếc Hồ Tây/Trầm bỗng, gần xa, tha thướt điệu ca trù/ Hà  Nội ơi! Người xanh mãi với trời thu/Hà  Nội ơi! Thà nh phố hoà  bình/ Аón gió mới , bầu bạn năm châu tình toả sáng.

Một khổ thơ tôi rất thích và  tâm đắc với tác giả vì cách mô tả cô đọng, cô đọng đến mức, có dấu ấn tác giả chỉ dà nh cho và i ba từ mà  diễn tả rất sâu sắc:

Hà  Nội bao phen, khói lử­a chiến trường/Аống Аa hà o hùng, Khâm Thiên đau thương trà o rơi nước mắt /Аây Ba Аình lời tuyên ngôn của Bác/Là  niửm tin không bao giử tắt/ Аiện Biên trên không nhớ một Аiện Biên chấn động địa cầu.

Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội

Ngoà i "Dấu ấn Hà  Nội", ông còn nhiửu bà i thơ khác cũng được phổ nhạc

Аiửu thú vị  Dấu ấn Hà  Nội cho người đọc cảm nhận khác nhau vử âm hưởng của nó. Nhạc sử¹ Cao Việt Bách cảm nhận bà i thơ nghiêng nhiửu hơn vử sự hà o hùng, oanh liệt của Hà  Nội. Bà i hát  Dấu ấn Hà  Nội do ông phổ nhạc đã được Аà i Tiếng nói Việt Nam dà n dựng. Trong khi đó, ca sử¹ Trọng Tấn  lại cảm nhận nghiêng nhiửu hơn vử sự lắng đọng của quá khứ, vui tươi, trẻ trung của hiện tại.

Trọng Tấn  đã phổ nhạc cho bà i thơ dưới tiêu để Hà  nội đẹp mãi dáng rồng bay sẽ ra mắt nay mai.

Аiửu chắc chắn viết vử Hà  Nội là  đử tà i khó, vì đã có quá nhiửu nhà  văn, nhà  thơ nổi tiếng viết vử Hà  Nội. Аể viết vử Hà  Nội không trùng lặp và  được bạn bè, công chúng đón nhận lại cà ng khó. Tôi nghĩ có được sự cô đọng, chặt chẽ, logic của cấu trúc bà i thơ, sự mượt mà , mộc mạc của  từ ngữ sử­ dụng trong bà i thơ có lẽ do ông là  người là m toán, là m vử công nghệ thông tin và  rất yêu thơ. 

Dấu ấn Hà  Nội của tác giả Nguyên Nguyệt Thanh đã thật sự thà nh công khi ông tìm cho mình một cách thể hiện độc đáo, không lặp lại lối đi sáo mòn của các tác gỉa khác. Bà i thơ ngắn gọn, cô đọng, súc tích mà  hà m chứa một nội dung bao trùm,  xuyên suốt cả chiửu dà i lịch nghìn năm của Hà  Nội.

Аôi điửu vử tác giả

 - à”ng chính là  PGS. TS. Nguyễn Văn Xuất, nguyên chủ nhiệm khoa Công Nghệ Thông Tin của Học viện  Kử¹ thuật Quân sự. à”ng lấy bút danh là  Nguyên Nguyệt Thanh. à”ng sinh ra tại thà nh phố Thanh Hoá. Và o quân ngũ năm 1972. à”ng đã từng học tập, nghiên cứu ở nước ngoà i. Bà i thơ Giá như của ông đã được nhạc sử¹ Cao Việt Bách phổ nhạc và  đã được phát trên Аà i Truyửn hình Việt Nam.

Bà i thơ: Dấu ấn Hà  Nội

Hà  Nội một thời tên gọi Thăng Long

Dải đất rồng bay, kinh đô đặt ở chốn nà y

Hà  Nội một thời gươm thiêng trả lại!

Аể hồ Gươm xanh ngắt trời thu

Văn Miếu còn đây, đội nắng, gội mưa   

Bia đá danh nhân, bao bậc hiửn tà i

Rạng ngời sử­ xanh, sống cùng năm tháng

Cổ Loa, nử thần, Mị Châu chuyện tình ai oán

Cổ nhân ơi! người vừa giận lại vừa thương

Hà  Nội ! Dấu ấn ngà n năm thực, ảo mãi vấn vương...

Hà  Nội bao phen, lử­a khói chiến trường

Аống Аa hà o hùng, Khâm Thiên thương đau trà o rơi nước mắt

Аây Ba Аình lời tuyên ngôn của Bác

Là  niửm tin không bao giử tắt

Аiện Biên trên không nhớ một Аiện Biên chấn động địa cầu

Hà  Nội vốn xưa nay, thanh lịch dịu dà ng

Аọng trong mắt ai, áo dà i tha thướt

Gió sông Hồng, Gợn sóng biếc Hồ Tây

Trầm bỗng. gần xa, tha thướt điệu ca trù

Hà  Nội ơi! Người xanh mãi với trời thu

Hà  Nội ơi! Thà nh phố hoà  bình.

Аón gió mới , bầu bạn năm châu tình toả sáng

Dấu ấn ngà n năm, đẹp mãi dáng rồng bay...

3/4/2006

Nguyên Nguyệt Thanh

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • “Những tương lai được đánh thức”: Thức tỉnh để đồng hành cùng con
    Trong nhiều năm trở lại đây, giáo dục và nuôi dạy con trở thành mối quan tâm lớn của xã hội. Sách về phương pháp học tập, kỹ năng nuôi dạy con, mô hình giáo dục hiện đại xuất hiện ngày càng nhiều. Tuy nhiên, giữa vô vàn lời khuyên dành cho trẻ, câu hỏi căn bản nhất đôi khi lại bị bỏ quên: Người lớn đã thực sự hiểu con hay chưa? Người lớn đã sẵn sàng thay đổi chính mình hay chưa?
  • “Việt Nam - Nhìn từ biển”: Bức tranh sinh động về biển đảo Việt Nam
    Biển từ lâu đã trở thành một phần không thể tách rời trong tiến trình hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam. Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng - an ninh, biển còn là không gian văn hóa, lịch sử gắn bó mật thiết với tiến trình hình thành và phát triển của dân tộc. Qua những trang viết giàu hình ảnh và đầy xúc cảm, “Việt Nam - Nhìn từ biển” (NXB Chính trị quốc gia Sự thật) đưa người đọc bước vào một hành trình khám phá bức tranh sinh động, nhiều chiều và đầy sắc màu về biển đảo Việt Nam hôm nay.
  • Ra mắt sách “80 năm Quốc hội Việt Nam - Những dấu ấn lịch sử”
    Chiều 5/1/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Văn phòng Quốc hội tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách “80 năm Quốc hội Việt Nam - Những dấu ấn lịch sử”. Đây là công trình được biên soạn công phu, có ý nghĩa chính trị, lịch sử và thực tiễn sâu sắc, tái hiện một cách hệ thống và sinh động hành trình 80 năm xây dựng, phát triển của Quốc hội Việt Nam qua các giai đoạn cách mạng.
  • 65 năm lịch sử rèn đức, luyện tài cho những chủ nhân tương lai của đất nước và Thủ đô
    65 năm miệt mài trong sự nghiệp trồng người, trường THCS Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã trở thành “một địa chỉ vàng” chắp cánh cho bao ước mơ của lứa tuổi học trò quận Hoàn Kiếm xưa và phường Hoàn Kiếm nay. Với chất lượng, niềm tin, vị thế đã được khẳng định, thế hệ cán bộ, giáo viên nhà trường ngày nay đang vững vàng những bước tiến chinh phục đỉnh cao phát triển mới, bồi dưỡng nên những công dân toàn cầu.
  • [Podcast] Chè bà cốt – Hương vị ấm áp ngày đông
    Cái tên "chè bà cốt" dẫu chưa ai rõ có từ khi nào, nhưng từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc với nhiều người Hà Nội trong những ngày đông.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhộn nhịp chợ hoa đêm Quảng An
    Khi phố phường Hà Nội dần chìm vào giấc ngủ, bên bờ hồ Tây, một không gian khác lại tấp nập kẻ mua, người bán. Chợ hoa đêm Quảng An (phường Hồng Hà) bắt đầu nhộn nhịp từ khoảng 23 giờ đêm và kéo dài đến rạng sáng. Đây không chỉ là chợ đầu mối cung cấp hoa lớn nhất Thủ đô mà còn là một “thế giới không ngủ”, nơi sắc hương và nhịp sống hòa quyện trong đêm.
  • Khát vọng thành thực - đường đến thơ
    Có thể coi bài thơ “Tự bạch” là “căn cước thơ” của nhà báo kỳ cựu Đỗ Quảng khi sinh hạ liền ba tập thơ “Thương lắm Sài Gòn ơi”, “Vui buồn tháng Tư”, “Những lời nói thật”, in liền trong mấy năm gần đây (2022 - 2025). Ba tập thơ gối kề với gần 180 bài thơ là một “con số biết nói”.
  • Về Ngôi nhà chung vui Tết bản làng
    Từ ngày 5 đến 31/1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 1 với chủ đề “Tết bản làng”, giới thiệu các hoạt động đón xuân, nghi lễ, lễ hội và phong tục tập quán truyền thống của các dân tộc Việt Nam.
  • Xã Thường Tín để mùa lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, giàu bản sắc
    Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, xây dựng hình ảnh Thủ đô Hà Nội văn minh, thanh lịch, UBND xã Thường Tín đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” trên địa bàn xã năm 2026.
  • Âm nhạc cuối tuần: Khi giai điệu chào xuân lan tỏa giữa không gian văn hóa Thủ đô
    Chiều Chủ nhật đầu tiên của năm mới 2026, không gian Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ trở nên ấm áp và giàu cảm xúc khi chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra trong sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.
  • Đón năm mới 2026 bằng những thanh âm mùa xuân cùng “Âm nhạc cuối tuần”
    Trong chương trình cuối cùng của năm 2025, với nhiều nhạc phẩm quốc tế hiện đại, phóng khoáng đan xen cùng những giai điệu mùa xuân, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” sẽ tiếp tục trở lại trong không khí hân hoan của cả nước đón chào năm mới 2026 vào ngày 04/01.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt tour đêm “Âm sắc Việt”
    Đón năm mới 2026, tối 1/1, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám ra mắt tour đêm “Âm sắc Việt”. Đây là một trong những sản phẩm văn hóa - du lịch mới mang tính thử nghiệm nhằm mang đến trải nghiệm mới cho du khách vào dịp Tết Dương lịch 2026.
  • Nhiều hoạt động xúc tiến, quảng bá, kích cầu của ngành Du lịch Thủ đô đầu năm 2026
    Nhằm chuẩn bị tốt nhất các điều kiện phục vụ du khách trong dịp Tết Dương lịch 2026, Chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV và Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Sở Du lịch Hà Nội đã có văn bản gửi các phường, xã, các đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động du lịch trên địa bàn sẵn sàng phục vụ người dân và du khách, đồng thời tăng cường công tác đảm bảo an ninh trật tự,...
  • Người dân Thủ đô hân hoan ngắm pháo hoa, chào năm mới 2026
    Đúng 23h45 ngày 31/12/2025, màn pháo hoa tuyệt đẹp chào đón năm mới 2026 rực sáng trên bầu trời Hà Nội như lời chúc năm mới sức khoẻ, hạnh phúc đến với hàng triệu người dân Thủ đô.
  • “Chào năm mới 2026 - Bản giao hưởng Việt Nam” bữa tiệc nghệ thuật chào năm mới
    “Chào năm mới 2026 - Bản giao hưởng Việt Nam” diễn ra lúc 20h10 ngày 1/1/2026 trên kênh VTV1 sẽ mang đến bức tranh nghệ thuật giàu cảm hứng, kết nối những câu chuyện sáng tạo, nhân văn và khát vọng phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Bài thơ bao trùm nghìn năm Thăng Long- Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO