Ả Lanh công chúa và Văn Bồng đại tướng

Phùng Quang Trung| 09/03/2020 09:04

Làng Đại Đồng, thị trấn Phú Xuyên, huyện Phú Xuyên, Thành phố Hà Nội (xưa là trang Đào Xá, động Phù Vân, huyện Thượng Phúc, đạo Sơn Nam), gồm ba làng: Làng Đông, làng Đoài và làng Nam thuộc xã Đại Đồng, huyện Phú Xuyên, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (cũ).

Ả Lanh công chúa và Văn Bồng đại tướng
(Thành hoàng tiểu khu Đại Nam, làng Đại Đồng, thị trấn Phú Xuyên, huyện Phú Xuyên, Hà Nội)

Làng Đại Đồng, thị trấn Phú Xuyên, huyện Phú Xuyên, Thành phố Hà Nội (xưa là trang Đào Xá, động Phù Vân, huyện Thượng Phúc, đạo Sơn Nam), gồm ba làng: Làng Đông, làng Đoài và làng Nam thuộc xã Đại Đồng, huyện Phú Xuyên, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (cũ).

Đình làng Nam (tiểu khu Đại Nam) thờ hai vị Thành hoàng là Ả Lanh Nga My công chúa và Văn Bồng đại tướng. Thần phả chép rằng: “… Cha của Ả Lanh là con của Lạc tướng và là cháu ngoại của Vua Hùng làm tù trưởng châu Phù Vân. Tuy đã ngoài 50 tuổi vẫn chưa có con vì thế mà buồn rầu không vui. Làm quan được bổng lộc ông đều mang hết chẩn cấp cho người nghèo, làm việc nhân nghĩa. Khoảng hai, ba năm sau ông sinh được một người con gái. Khi đó Quang Vũ nhà Đông Hán cho Tô Định làm Thái thú đất Giao Châu. Định là người tham tàn bạo ngược thả sức chém, giết, kể cả ông cũng bị hãm hại cho đến chết. Ả Lanh khi đó mới 10 tuổi, ba năm mang tang, mai táng theo nghi lễ cho cha xong, nàng nhẫn nhục ôm hận chiêu nạp các bậc ẩn sĩ, hợp sức đồng lòng.

Đến năm 16 tuổi, nàng cùng với gia thần là Văn Bồng thề không đội trời chung với kẻ thù, ngầm dụ sĩ tốt thu phục lòng người. Trong khoảng ba, bốn năm tiếng tăm lừng lẫy. Nghe tin có người ở Mê Linh, Phong Châu họ Trưng tên Trắc là con gái Lạc tướng ở Giao Châu, Trưng Trắc lấy Thi Sách người Chu Diên. Tô Định giết Thi Sách. Trưng Trắc đã cùng em là Trưng Nhị ngầm dưỡng tướng sĩ, ngựa, voi để mưu tính việc dấy binh. Ả Lanh cả mừng đã cùng gia thần là tướng Văn Bồng tập hợp sĩ tốt được hơn 500 người đến cùng Bà Trưng hội binh ở bờ sông Hát. Thấy Ả Lanh là người trung dũng lẫm liệt, quả là bậc anh hùng trong thiên hạ, là người hào kiệt trong giới nữ lưu, một lòng vì nước trừ kẻ bạo tàn cứu giúp muôn dân Bà Trưng vô cùng mừng rỡ, bèn thiết yến khao tướng sĩ, tôn Ả Lanh là Nga My Công Chúa. Rồi cho bà trở về chiêu mộ binh sĩ, an ủi nhân dân, hẹn ngày hội binh cùng mưu việc lớn. Ả Lanh trở về trang Đào Xá, động Phù Vân đóng quân, lập trại và phát hịch bốn phương. Chỉ trong 10 ngày, các quận Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố người kéo đến tụ hội đông vô kể.

Số quân đã lên tới hàng vạn, cờ xí rợp trời, gươm giáo sáng loáng. Bà đem quân hội cùng Hai Bà Trưng đánh đuổi Tô Định, thu lại 65 thành trì. Sau khi Hai Bà Trưng lên ngôi, Ả Lanh xin được về quê cũ là trang Đào Xá dạy cho dân chúng cách làm ăn và sửa sang lễ nghĩa. Nhân dân tôn kính gọi bà là “Đức Vua Bà”… Trải qua các đời Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần mở mang cơ nghiệp, Bà đều được ban sắc phong thần là: Ả Lanh Nga My Công Chúa.

Dân làng thờ Ả Lanh Công Chúa và Văn Bồng Đại Tướng là Thành hoàng làng, phụng thờ hương hỏa ngàn năm không dứt. 

Hằng năm dân làng tổ chức lễ hội từ ngày mùng 9 đến 11 tháng Giêng, chính hội mùng 10 tháng Giêng. Lễ hội có rước kiệu Vua Bà và kiệu tướng Văn Bồng, tế công đồng ở đình làng. Làng có tục “kiêng” khi đặt tên húy “Ả Lanh”, “Văn Bồng”, và gia đình nào có người chết không được phát tang trong các ngày hội. Làng còn lưu giữ được thần phả và 14 đạo sắc phong thần. Đền thờ Ả Lanh Nga My Công Chúa và Văn Bồng Đại Tướng được Bộ Văn hóa - Thông tin và Thể thao xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa ngày 21/01/1992
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nâng cao nhận thức về Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới
    “Tài liệu bồi dưỡng nhận thức về Đảng” (xuất bản lần thứ 24, có sửa chữa, bổ sung theo Văn kiện Đại hội XIV) cập nhật toàn diện các quan điểm chỉ đạo mới, đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng lý luận trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc. Nội dung tài liệu tập trung làm rõ tầm nhìn về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đồng thời khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Đây là hành trang chính trị quan trọng, góp phần hình thành bản lĩnh, tư duy để học viên lớp đối tượng kết nạp Đảng sẵn sàng đứng vào hàng ngũ của Đảng.
  • Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Đưa nền giáo dục và đào tạo Hà Nội vươn tầm cao mới
    Để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo hàng đầu cả nước và châu lục, Điều 16 về “Phát triển giáo dục, đào tạo” trong Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) khẳng định sự đổi mới mới tư duy, trao quyền tự chủ và tạo bệ phóng để giáo dục, đào tạo Hà Nội thực sự vươn tầm.
  • Định vị “vũ khí tư tưởng” trong kỷ nguyên mới
    Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới” có thể xem là “kim chỉ nam” thể hiện tầm nhìn chiến lược toàn diện của Đảng để mở đường cho ngành xuất bản Việt Nam bứt phá, trở thành một ngành công nghiệp văn hóa - công nghệ mũi nhọn trong kỷ nguyên số, vươn tầm khu vực và thế giới.
  • OCOP Sữa Con Bò Vàng Ba Vì - Khi sản phẩm địa phương trở thành thương hiệu và lan tỏa giá trị cộng đồng
    Từ vùng đất trù phú Ba Vì xưa - “thủ phủ sữa” của miền Bắc, các sản phẩm OCOP đang từng bước khẳng định thương hiệu gắn với phát triển bền vững. Nổi bật trong đó, Công ty Cổ phần Sữa Con Bò Vàng Ba Vì (COBOVAMILK) không chỉ nâng tầm đặc sản sữa địa phương mà còn lan tỏa giá trị nhân văn thông qua nhiều hoạt động an sinh xã hội, từ thiện thiết thực.
  • Vinhomes là doanh nghiệp bất động sản uy tín nhất Việt Nam lần thứ 8
    Công ty Cổ phần Vinhomes (Mã CK: VHM) vừa được vinh danh tại vị trí số 1 trong danh sách Top 10 Công ty uy tín ngành Bất động sản năm 2026, do Vietnam Report công bố.
Đừng bỏ lỡ
Ả Lanh công chúa và Văn Bồng đại tướng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO